پایبندی به ارزشهای اولیه انقلاب اسلامی

فصل سوم
روش شناسی تحقیق
3-1) مقدمه
قبل از پرداختن به تعریف مفاهیم اصلی، اشاره به یک نکته کلی ضروری به نظر می رسد. مفاهیم اساساً سنگ بنای نظریه های علمی و یکی از بنیادی ترین ابزارهای علم به عنوان یک شیوه شناختند.
تحلیل های علوم اجتماعی نیز بر پایه ی مفاهیم جمعی استوارند(بلیکی،1384: 170).
دانشمندان علوم اجتماعی، بواسطه ی مفاهیم جمعی به تحلیل پدیده های اجتماعی پرداخته، اشیای مورد مشاهده را طبقه بندی کرده و در ارتباط با موضوع مورد بررسی خود فکر یا صحبت می کنند.
یک مفهوم به لحاظ نظریی تعریفی مشخص و مورد وفاق در ادبیات یک رشته علمی – به طور خاص جامعه شناسی – دارد و یا خود محقق باید تعریفی از آن ارائه دهد. اما علاوه بر تعاریف صوری، گونه دیگری از تعاریف نیز در این سنت وجود دارند که آنها را تعاریف عملیاتی مینامند. منظور از تعریف عملیاتی، تبدیل مفاهیم به متغیرهاست. عملیاتی سازی با مشخص کردن رویههای انجام میگیرد که توسط آنها مفهوم نظری اندازهگیری خواهد شد، با نشان دادن اینکه چه چیزی مصداق و مثالی از مفهوم نظری خواهد بود و چه چیزی باید تغییر کند تا درجات و مقادیر مختلفی از مفهوم نظری دیده شوند، یعنی معرفهایی که برای سنجیدن این مفهوم و تولید دادههای مرتبط با آن به کار خواهند رفت. منظور از متغیر نیز مفهومی است که میتواند مقادیر گوناگون داشته باشد و به شیوهای تعریف می شود که از طریق مشاهده میتوان گفت در هر مورد معین چه مقداری دارد. به طور خلاصه، متغیرها ترجمان تجربی مفاهیم هستند (همان: 6 – 175). به کارگیری مفاهیم در رساله حاضر در درون سنت عملیاتی سازی انجام خواهد گرفت.
حال بر این مبنا به تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم اصلی تحقیق میپردازیم. کار خود را با متغیر وابسته آغاز میکنیم. اساسی ترین مفهوم و در واقع متبین تحقیق حاضر، آسیب های اجتماعی خانواده جانبازان است.
3-2 تعریف مفهومی عملیاتی متغیرها
3-2-1 متغیرهای مستقل
3-2-1-1 نوع جانبازی
شامل انواع صدمات ومعلولیت های ناشی ازجراحات که توسط کمیسیون پزشکی سازمان بنیاد شهید وایثارگران تعریف شده است.گویه هایی که برای سنجش این بعد مطرح شده اند نوع جانبازی را در دو سطح جانبازی جسمی و روحی مورد سنجش قرار داده اند، و چون مبنای هر کدام از این گویه ها طیف لیکرت می باشد، لذا به هریک از انواع جانبازی بر حسب درجه ی اهمیت آن امتیازی داده شده است.
3-2-1-2 شدت جانبازی
درصد معلولیت ناشی ازجراحات که توسط کمیسیون پزشکی سازمان بنیاد شهید وامورایثارگران تعریف شده است.
در اینجا گویه هایی که برای سنجش این بعد از متغیر مستقل در نظر گرفته شده است جانبازی بر حسب درصدهای خاصی مورد سنجش قرار داده است، مثلاً 25 درصد، 50 درصد و غیره.
3-2-1-3 زمان ازدواج
گویه های که برای سنجش این بعد از متغیر مستقل مطرح شده اند زمان ازدواج را در دو سطح زمان ازدواج قبل از جانبازی و زمان ازدواج بعد از جانبازی مورد سنجش و بررسی قرار داده اند.
3-2-1-4پایگاه اجتماعی و اقتصادی
عبارتست ازموقعیت وشان اجتماعی فرد وتوان مالی وی که نشان دهنده جایگاه فرد وتعیین کننده نقش او می باشد. در اینجا نیز برای سنجش بعد مورد نظر گویه ها بر اساس شغل، میزان درآمد(که به صورت غیر مستقیم مورد سنجش قرار گرفته است)، مدرک تحصیلی، نوع مسکن و غیره مطرح گشته اند.
3-2-1-5 پایبندی به ارزشهای اولیه انقلاب اسلامی
عبارتست از میزان باورداشتن روشهای مدیریتی، سیاسی، زیستی واهداف وبرنامه های سالهای ابتدائی انقلاب. شاخص هایی که اساس گویه های پژوهش برای سنجش این بعد می باشند عبارتند از: مردم گرایی و ساده زیستی، وضیفه ی اسلامی در سطح بین الملل، شئون اسلامی و وظایف ملی و اسلامی داخلی می باشد.
3-2-2 متغیرهای وابسته
3-2-2-1 اعتیاد
اعتیادبه موادمخدرعبارت است ازمسمومیت تدریجی که به عمل استعلام مدام یک دارو اعم ازطبیعی یاترکیبی ایجادشود وبه حال شخص واجتماع زیانآورباشد.معتادهم کسی است که بر اثر مصرف مکررومدام متکی به موادمخدر یاداروداشته باشد یا به عبارت دیگر قربانی هرنوع وابستگی دارویی یا روانی به موادمخدر شناخته میشود(ستوده،187:1386(.که در اینجا مصرف مواد مخدر در دو سطح نوع مصرف مواد مخدر و میزان مصرف مورد سنجش قرار گرفته است.
3-2-2-2 خودکشی