پایان نامه مدیریت با موضوع : تحقیق و توسعه-فایل تمام متن

سرمایه فکری در گرو ابعاد زیر دانست:
– ساختارهای سازمانی و گزارش دهی.
– سامانه های عملیاتی، فرآیندها، طراحی رویه ها و وظایف.
– زیر ساخت های ارتباطاتی و اطلاعاتی.
– اکتساب منابع، سامانه های توسعه و تخصیص.
– فرآیندهای اجرایی و تصمیم گیری و جریانات اطلاعات.
– سامانه های انگیزشی، کنترلی و سنجش عملکرد.
– فرهنگ سازمانی، ارزش ها و رهبری.
– شبکه های ارتباطاتی با مشتریان و ذینفعان سازمانی

 
 
– توافقات و مشارکت های استراتژیک.
مالکیت فکری، و برند و مشخصه های متمایز کنندهی سازمان.

(دس و جوزف ، 1999)
بایستی در نظر داشت، زمانی تعامل این ابعاد اثر گذار خواهد بود که برای توسعه و به کار گیری مهارتها و دانش کارکنان و مدیران، در سازمان سامانه انگیزش مناسب و درخوری ایجاد شده باشد. فرهنگ سازمانی نیز، تاثیر به سزایی بر دو حوزه به کار گماری (جذب و حفظ ) و ایجاد الزامات، در سازمان داراست. در واقع وجود فرهنگی پشتیبان، اهدافی مشترک و قوی، ارزشهای متقاعد کننده و منطقی، همواره به عنوان عاملهایی پنهان اما با دامنهی تاثیرگذار زیاد، سهمی عمده در دستیابی به موفقیتهای قابل توجه و مشترک در سازمآن‏ها، داراست (کولین و جری پوراس، 1994)
حسابداری دارایی های نامشهود و سرمایه فکری
بخش مهمی از دارایی که از ارزشهای نامشهود و مرتبط با: برندها، کپی رایت و … تشکیل شده است. از این رو صاحب نظران بر این باورند که گزارشهای مالی سنتی، امروزه دیگر مانند گذشته، نمی توانند اطلاعات مورد نظر شرکت‏ها یا سرمایه گذاران را تامین کنند. برای نمونه در سال 1996 میلادی، میان گزارشهای مالی شرکت مایکروسافت، و ارزش بازار آن شرکت، تفاوت فاحشی ملاحظه شد. این تفاوت در واقع میان ارزش بازار و مجموعه داراییهای مشهود این شرکت بروز نموده بود، این ارزش ناپیدا نمایانگر میزان داشته های مرتبط با سرمایه فکری مایکروسافت بود، که در هیچ گزارش مالی بدآن‏ها اشاره نشده بود (بچلور ، 1999).
بنابراین دیگر به تنهایی نمیتوان به سنجههای سنتی مالی، به عنوان مبنای مطلق و صحیح برای تصمیم گیری اکتفا کنند. به اعتقاد کریس اسوینسون، جهانی شدن، فنآوری اطلاعات و توسعه و بهبود سطوح حکمرانی در کنار اهمیت رو به رشد سرمایه فکری منجر به بروز پرسشی بنیادی پیرامون چگونگی گزارش عملکرد سازمآن‏ها شده است.
طبقه بندی و مدلهای سرمایه فکری
امروزه سرمایه فکری چه به لحاظ ماهیت ذاتی و چه به واسطه رشد اهمیت آن در نوآوری و رشد بهره وری، به عنوان مزیتی رقابتی و نمایانگر بخشی از عملکرد اقتصادی برای سازمآن‏ها و شاخصی از رشد و توسعه یافتگی کشورها در نظر گرفته میشود. یکی از مهمترین گامها در مدیریت سرمایه فکری، گردآوری داده های عملکردی مرتبط با سرمایهفکری، با هدف سنجش آن است. اما همانطور که پیشتر نیز گفته شد، رویه ها و مدلهای سنتی حسابداری در شناسایی این موارد در قالب داراییها، با ضعیف هایی روبرو هستند.
با توجه به رشد اهمیت سرمایه فکری در توسعه یافتگی کشورها، در سال های اخیر مدلها و شاخصهایی به منظور سنجش سرمایه فکری و دانشی در سطح کلان کشورها، توسط سازمآن‏ها و نهادهای بین المللی معرفی شده است. این مدلها بر پایه رویکردی کلان به سنجش سطح سرمایه فکری و دانشی بر اساس رشد و توسعه شاخصهای مالی این سرمایه، می پردازند(خاکاوند و همکاران، 1388).
در قسمت بعدی این فصل، ضمن بررسی جنبههای مختلف سنجش سرمایه فکری، ابتدا مدلهای توصیفی سنجش سرمایه فکری در قالب پنج طبقه بندی مدلهای مبتنی بر سرمایه بازار، مدلهای مستقیم سرمایه فکری، مدلهای بازدهداراییها، مدلهای کارت امتیازی و مدلهای تجسمی، معرفی شده طریقه پیاده سازی، شاخصها و سنجههای آن‏ها و همچنین نقاط قوت و ضعف هر یک، بررسی خواهد شد. در بخش بعد، تمامی مدلهای تجویزی سنجش سرمایه فکری معرفی شده، طریقه پیادهسازی، شاخصها و سنجههای آن‏ها و همچنین نقاط قوت و ضعف هر یک، مرور خواهد شد.
سنجش سرمایه فکری
به باور بسیاری از نظریه پردازان حوزه سنجش سرمایه فکری، هنگامی که یک سازمان نتواند موضوعی را مورد سنجش قرار دهد، لاجرم از مدیریت آن نیز عاجز خواهد بود. بر این اساس میتوان گفت، به طور کلی دو دلیل عمده برای سنجش سرمایه فکری در سازمان وجود دارد. اول از دریچه گزارش دهی مالی تا ملزومات قانونی و تنظیمی مورد نیاز سازمان تامین شود. دوم، از دریچه اطمینان از مدیریت سرمایه فکری که به بهترین نحو در سازمان پیاده سازی میشود.
قانون و تنظیم کنندگی
سرمایه فکری
گزارش دهی مالی
سنجش
اثربخشی سازمانی
مدیریت
قانون و تنظیم کنندگی
سرمایه فکری
گزارش دهی مالی
سنجش
اثربخشی سازمانی
مدیریت

شکل ‏21- روند سنجشی سرمایه فکری
از زمان طرح مفهوم سرمایه فکری، بر اساس درک ضرورت ایجاد امکان برای سنجش سرمایهفکری در سازمآن‏ها، از سوی نظریه پردازان و پژوهشگران و برخی سازمآن‏های دولتی و خصوصی، انجمنها و مجامع تلاشهایی در راستای ایجاد مدلهایی با هدف سنجش سرمایهفکری آغاز شده است و پس از طرح نخستین مدل مرتبط با سنجش سرمایه فکری، تا به امروز بیش از 56 مدل مطرح عرضه شده است. در یک تقسیم بندی که از مدل کلی سنجش سرمایه فکری سرچشمه میگیرد، بر اساس مسیرهای پیش رو دو رهیافت اساسی پدیدار شده است. رهیافت نخستین که گرایش لیبرال و توصیفی دارد، مدلهای توسط افراد و شرکت‏ها توسعه یافته و پیشنهاد شده است، که بر مدیریت و اثربخشی تاکید دارد. در رهیافت دوم که رهیافتی تجویزی است، دولتها، انجمنها و اتحادیهها رهنمودهای سنجش سرمایه فکری را به شرکت‏ها توصیه میکنند، که رهنمود دانمارکی، رهنمود آلمانی، رهنمود ژاپنی و … در این گروه قرار میگیرند. این رهیافت بر گزارش دهی و تنظیم کنندگی تاکید دارد. در ادامه بحث به معرفی و بررسی این مدل ها و رهنمودها پرداخته خواهد شد(خاکاوند و دیگران، 1388).
مدلهای توصیفی سنجش سرمایه فکری
به طور کلی اکثر مدلهای توصیفی پیشنهاد شده برای سنجش سرمایه فکری را می توان در قالب چهار دسته تقسیمبندی نمود: مد
ل های مستقیم سرمایه فکری، مدلهای مبتنی بر سرمایهی بازار، مدل های بازده دارایی ها و مدل های کارت امتیازی ، مدل های تجسمی.
مدل های مستقیم سرمایه فکری
مدل های مستقیم سرمایه فکری

مدلهای مبتنی بر سرمایهی بازار
مدلهای مبتنی بر سرمایهی بازار

مدل های بازده دارایی ها
مدل های بازده دارایی ها


برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید
رشته مدیریت همه موضوعات و گرایش ها : صنعتی ، دولتی ، MBA ، مالی ، بازاریابی (تبلیغات – برند – مصرف کننده -مشتری ،نظام کیفیت فراگیر ، بازرگانی بین الملل ، صادرات و واردات ، اجرایی ، کارآفرینی ، بیمه ، تحول ، فناوری اطلاعات ، مدیریت دانش ،استراتژیک ، سیستم های اطلاعاتی ، مدیریت منابع انسانی و افزایش بهره وری کارکنان سازمان

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مدلهای توصیفی سنجش سرمایه فکری
مدلهای توصیفی سنجش سرمایه فکری

مدل های کارت امتیازی
مدل های کارت امتیازی

مدل های تجسمی
مدل های تجسمی

شکل ‏22- دسته بندی مدلهای توصیفی سرمایه فکری
بر این اساس پنج دسته طبقه بندی مدلهای سنجش سرمایه فکری، عبارتند از:
مدلهای مبتنی بر سرمایه بازار: این مدلها از طریق محاسبه تفاوت میان سرمایه سازی بازار و سرمایه صاحبان سهام، ارزش سرمایه فکری را مورد محاسبه قرار می دهند.
مدل های مستقیم سرمایه فکری: این مدل ها، ارزش پولی سرمایه فکری را با شناسایی مولفه های مختلف آن، مورد محاسبه قرار میدهند. در واقع از دریچهی امکان آفرینی برای شناسایی مولفه ها، ارزشگذاری این مولفه ها چه به صورت منفرد، و چه به صورت کسری از ارزش کل میسر خواهد بود.
مدلهای بازده داراییها: در این مدلها میانگین درآمد سازمان پیش از مالیات به عنوان مبنای برای محاسبه در نظر گرفته میشود. در واقع این میانگین در یک بازه زمانی، تقسیم بر میانگین سرمایه فکری سازمان می گردد. حاصل این کسر مقدار آر – او – ای سازمان را به دست میدهد. در ادامه مقدار آر –او- ای، از میانگین صنعتی کسر شده و حاصل این عملیات در گام بعد، در میانگین سرمایه فکری سازمان ضرب شده تا درآمد متوسط سالانه از خلال سرمایه فکری مورد محاسبه قرار گیرد.
مدلهای کارتامتیازی: در این مدلها، مولفه های مختلف سرمایه فکری تعریف شده و سنجهها و نشانگرهای متناسب ایجاد میشود. سپس نتایج به شکل کارت امتیازی یا گراف، استخراج شده و نمایش داده می شوند.
مدلهای تجسمی: این مدلها، نقشه ها و تصاویر مجازی از نحوه تعامل سرمایه فکری در خلق ارزش برای سازمان ایجاد میکنند که، در دستیابی به اطلاعاتی پیرامون چگونگی توسعه سرمایه فکری سازمان و نقاط ضعف و قوت آن، می تواند برای سازمان مفید باشد(خاکاوند و همکاران، 1388).
هر یک از این دسته های طبقه بندی مدلها، مزایایی را برای سازمان ایجاد میکنند. مدلهایی که به صورت مستقیم سامانه ارزش گذاری پولی را پیشنهاد میکنند، مانند: مدلهای بازده داراییها یا مدل های مبتنی بر سرمایه بازار، بیشتر در موقعیتهایی چون ادغام دو شرکت یا تقسیم سود و همچنین در بازار سهام، مورد استفاده قرار میگیرند. از این رو مدلهای همینطور برای مقایسه دو سازمان با بستر موقعیتی یکسان (در صنایع مشابه ) و یا در موقعیت برابر و یا در تهیه گزارشها و اظهار نامه سرمایه فکری که بیشتر مورد استفاده مدیران ارشد سازمآن‏ها است، استفاده نمود.
یا مثلا مزایای مدلهای مستقیم سرمایه فکری مدل های کارت امتیازی، بیشتر معطوف به این مساله است که این مدلها قادرند تا تصویر جامع تری از شرایط جاری و کارآیی سازمان نسبت به مدلهای با رویکردهای متمایل به مسایل مالی عرضه دارند و در هر سطح سازمانی قابلیت کاربردی دارند.
مدل مبتنی بر سرمایه بازار
مدل ترازنامهی نامشهود ( آی – بی – اس )IBS
مدل ترازنامه نامشهود، جزو مدل های مبتنی بر سرمایه بازار است که در سال 1989 میلادی توسط کارل اریک سویبی معرفی شده است(سویی، 1989).
این مدل به منظور شفاف سازی تفاوت میان ارزش بازاری و ارزش دفتری خالص شرکت‏ها، طراحی گردیده است. در واقع یکی از مهمترین تاثیراتی که این ترازنامه بر باورهای حسابداری زمان خود گذاشت، توجه به این مساله بود که سامانههای حسابداری سنتی در برخورد با ارزش سازمان با محدودیت هایی روبرو بوده و قادر به آشکار ساختن بخش مهمی از منابع سازمان، یعنی: دارایی های نامشهود، نیستند. بر این اساس از نظر سویبی، بهترین پیشنهاد پیش روز در صورت علاقه مندی به شفاف سازی دارایی های نامشهود، به کارگیری ترازنامهی نامشهود بود. شکل کلی این ترازنامه نامشهود در شکل زیر آمده است.
در این ترازنامه، مولفه های دارایی های نامشهود به سه دستهی هم خانواده تقسیم بندی می گردند:
ساختار داخلی: متشکل از حقوق انحصار معنوی، مفاهیم، مدل ها، سامانه های اداری و کامپیوتری، که همهی این موارد از آنجایی که توسط کارکنان خلق می شوند، قابل تملک توسط سازمان هستند. هر چند در برخی از مواقع این منابع قابل اکتساب از خارج سازمان نیز می باشند.
ساختار خارجی: متشکل از ارتباطات با مشتریان و تامین کنندگان، برندها، علامت های تجاری، اعتبار و یا تصویر سازمانی.
شایستگی های فردی: شامل توانایی افراد برای فعالیت در موقعیتهای متفاوت مانند: مهارت، تحصیلات، تجربیات، ارزشها و مهارتهای اجتماعی، که این بخش از داراییهای نامشهود سازمان قابل تملک در درون سازمان نیستند.
مدل مقایسهی ارزش بازاری و ارزش دفتری ( ام – بی – وی )
مدل مقایسهی ارزش بازاری و ارزش دفتری، جزو مدل های مبتنی بر سرمایهی بازار است که در سال 1997 میلادی توسط توماس استوارت معرفی شده است (استورات 1997).
مدل ارزش بازاری به دفتری، بدون شک پر دامنه ترین مدل به لحاظ به کارگیری در سنجش و ارزش گذاری سرمایه فکری به سبب سادگی و قابلیت فهم آسان آن است. مبنای طبقه بندی فکری قابل سنجش در این مدل، چارچوب سرمایه فکری است که توسط استوارت طرح شده است. این چارچوب در شکل زیر نمایش داده شده است.
در این مدل فرض بر آن است که ارزش نهایی تقریبی شرکت از مجموع ارزش داراییها مشهود و نامشهود به دست میآید که در قالب ارزش بازار بروز مینماید. مقدار ارزش در واقع حاصل از ضرب قیمت بازاری هم سهم عادی در تعداد سهم صاحبان سهام است. از سوی دیگر، ارزش دفتری به معنی ارزش نمایانده شده
در ترازنامههای مالی شرکت است. در این مدل تفاوت میان ارزش بازاری و ارزش دفتری، به عنوان مقیاس تقریبی سنجش سرمایه فکری شرکت، که در واقع بخشی از دارایی های شرکت به حساب آمده، اما در ترازنامه ها ثبت نمی گردد، در نظر گرفته می‏شود.(خاکاوند و دیگران، 13388)
در واقع این مدل را میتوان، ارزیابی مبتنی بر بازار از ارزش فعلی خالص پروژه های به کار گیری سرمایه جاری یا مفروض شرکت، به حساب آورد. بر این اساس می توان ارزش بازاری به دفتری را، ارزیابی مختصر و معتبری از عملکرد سازمان در نظر گرفت.
مدل های مستقیم سرمایه فکری
دومین دسته از مدل های مرتبط با سنجش سرمایه فکری، مدل های مستقیم سرمایه فکری هستند. در این مدل ها سعی اصلی بر تخمین ارزش پولی سرمایه فکری از خلال شناسایی و تعریف مولفه های مختلف آن، استوار است. هر چند در برخی از مواقع، این مدل ها در ارزیابی و تجزیه و تحلیل جنبه های خاص سرمایهی فکری و دارایی های دانشی با محدودیت هایی روبرو هستند.
مدل ارزش گذاری حقوق انحصار معنوی بر مبنای میزان ارجاع (سی-دبلیو- پی)
مدل ارزش گذاری حقوق انحصار معنوی بر مبنای میزان ارجاع، جزو مدل های مستقیم سرمایه فکری است، که در سال 1996 میلادی توسط نیک بونیتیس معرفی شده است(بونتیس، 199). هر چند بایستی اشاره داشت که سابقه استفاده از اطلاعات حقوق انحصار معنوی در تحلیل اقتصادی تغییرات فنآوری، به دههشصت میلادی باز میگردد. مدل ارزش گذاری حقوق انحصار معنوی بر مبنای میزان ارجاع، در واقع برداشتی از رویهای است که در صنایع شیمیایی دارو بر پایه آن از حقوق انحصار معنوی در سنجش سرمایه فکری استفاده میشده است. چهارچوب جاری سرمایه فکری مورد نظر بونتیس در شکل زیر نمایش داده شده است.
شکل ‏23- مدل ارزش گذاری حقوق انحصار معنوی
شکل ‏23- مدل ارزش گذاری حقوق انحصار معنوی

بر اساس چهارچوب فوق، مدلی شش مرحله ای به منظور مدیریت سرمایه فکری بنا نهاده شده است، که در ذیل به مراحل مختلف آن اشاره می گردد:
شناسایی و تعریف دانش در کسب و کار.
ارزیابی داراییهای دانشی و استراتژی‏های رقابتی.
طبقه بندی پرتفلیوی دارایی دانش شرکت.
ارزیابی ارزش دارایی هایی که نگه داری شده، توسعه یافته، فروخته شده یا رها سازی می گردند.
سرمایه گذاری برای جبران شکاف دانشی که مورد شناسایی قرار گرفته است.
استقرار پرتفولیوی جدید دانش و تکرار دایمی چرخه(خاکاوند و دیگران، 1388).
یکی از مهمترین مولفه های این مدل، بازببینی نگه داری حقوق انحصار معنوی در تحقیق و توسعه، به منظور ایجاد صرفه جویی در هزینه های شرکت، به شکل عینی است. در این مدل عامل فناوری به منظور شناسایی تاثیرات تلاش های تحقیق و توسعه منجر به خلق مالکیت فکری، مورد ارزیابی قرار میگیرد. در این فرآیند شاخصهای چون: هزینه تحقیق و توسعه بر واحد پول حاصل از فروش، تعداد حقوق و امتیازات انحصار معنوی، درآمد به هزینه تحقیق و توسعه، هزینه نگهداری حقوق و امتیازات انحصار معنوی بر واحد پول حاصل از فروش، هزینه چرخه پروژه بر واحد پول حاصل از فروش، مورد استفاده قرار میگیرد. فرآیند ارزیابی امتیازات و حقوق انحصار معنوی، فرآیندی گروه محور است که در آن اعضایی از بخش تحقیق و توسعه و بخش بازاریابی سازمان، به طور مستقیم در مورد محصول تا مرحله رسیدن به قابلیت سودآوری فعالیت میکنند.
بر پایه این تجربیات در کار تحقیقی مجزایی بر و نوین هال و همکارانش(1999)، به بررسی تفاوت میان حقوق انحصار معنوی و میزان ارجاعات به این حقوق، به مثابه خروجی فنآورانه و جریان اطلاعات پرداختند. نتایج بررسی در حوزه ارزش بازاری، شرکت‏هایی که از مالکیت حقوق انحصار معنوی برخوردار بودند، به این نتیجه تحقیقی دست یافتند که شرکت‏هایی که ارجاع بیشتری به حقوق در انحصار معنوی شان صورت پذیرفته، از ارزش بیشتری نسبت به شرکت هایی که با همان تعداد مالکیت حقوق انحصار معنوی، اما با ارجاع کمتر یا بدون ارجاع برخوردارند. بر پایه این