پایان نامه با کلید واژه های آموزش مهارت، عزت نفس، منبع کنترل

سلامتی آور روی آورند. همچنین افراد بامنبع کنترل درونی استرس شدیدتری د رموقعیت « غیر قابل کنترل » در مقایسه با شرایط « کنترل پذیر » تجربه می کنند . در حالیکه افراد با منبع کنترل بیرونی , استرس کمی در موقعتیت های کنترل ناپذیر نشان می دهند تا در موقعیت های کنترل پذیر. مطالعه دیگری نشان داد که افراد با منبع کنترل درونی موقعیت ها را به شیوه سازگارانه تری در مقایسه با افراد با منبع کنترل بیرونی ارزیابی می کنند . عزت نفس در ارتباط با احساس مثبت و خوب با خود است به نظر می رسد افرادی که احساس خوبی از خود دارند , استرس ها را کمتر از لحاظ هیجانی تفسیر کرده یا به آن واکنش نشان می دهند. افراد با عزت نفس پایین , در موقعیت های استرس زا توانایی ومهارت خود را کم برآورد و یا احساس ترس و تهدید بیشتری می کنند. در نتیجه توان مقابله را از دست می دهند. این افراد علایم بالینی بیشتری را نشان می دهند. پژوهش ها نشان داده است افراد با عزت نفس بالا این امکان را دارند تا با همکاری و کمک به دیگران در مقابله با مشکلات خودشان از زندگی لذت بخش تری برخوردار گردند .

استرس / افسردگی / حمایت اجتماعی
یکی از منابع مهم مقاومت در برابر استرس حمایت اجتماعی است , بررسی های پژوهشی نشان می دهند، که افرادی با داشتن سیستم های حمایت اجتماعی مناسب , کمتر از افرادی که سیستم حمایت اجتماعی ضعیفی دارند , افسرده و مضطرب بوده و از آنها در زندگی خوش بین ترند. بررسی های دیگر نشان می دهند که افراد با سیستم های حمایتی مناسب در غلبه بر افسردگی , سازگاری با صدمات ناشی از ناتوانی های فیزیکی , حفظ عزت نفس و غلبه بر تنهایی , از موفقیت بیشتری برخوردارند . شواهدی هم وجود دارد که نشان می دهد افراد با سیستم ها یحمایتی مناسب , کمتر از کسالت های فیزیکی رنج برده واسترس فیزیولوژیکی کمتری دارند . سیستم های حمایتی می توانند جهت مقابله با استرس کمک های زیر را ارائه دهند.
• حمایت عاطفی 178 ؛ نیاز افراد را به مورد توجه و ارزشمند بودن , حفظ وافزایش عزت نفس تأمین می کند.
• حمایت ملموس 179 ؛ نیاز افراد را در زندگی جاری و عادی هنگامی که به تنهایی نمی توانند مشکلی را برطرف کنند تأمین می کند (مانند : وام , پیدا کردن شغل و …)
• حمایت اطلاعاتی 180 ؛ نیاز افراد را به کسب اطلاعات , راهنمایی و تحلیل مسائل تأمین می کند.
• حمایت تعلقی ؛ نیاز افراد را به حس تعلق , هماهنگی و مشارکت با دیگر افراد تأمین می کند. منابع حمایتی نیازهای رشد و پیوند 181 را تأمین می کند هم چنین موجب افزایش احساس ارزشمندی 182 و رضایت از زندگی می شود بطوریکه پژوهش های متعددی برخورداری از یک سیستم حمایتی موثر را هنگام مواجه بااسترس عامل مهمی در مقابله با مشکلات روانی و جسمانی می دانند
اجرای مراحل فوق در یک مثال آورده شده است .
شرح حال ماری
*ماری یک زن متاهل و 32 ساله بود و دو بچه داشت. علت مراجعه او , افسردگی در طی 5 ماه گذشته بود :
شروع افسردگی مدت کوتاهی پس از اخراج او از کار بود. او که مدیر مغازه موکت فروشی بود , به علت مازاد احتیاج بودن , اخراج شد. او مخصوصاٌ در مورد دوستانی که در محیط کار پیدا کرده بود احساس دلتنگی می کردو به تدریج , فعالیتهای شوق انگیز قبلی , مانند باغبانی را کنار گذاشته بود. فکر نمی کرد که شوهرش احساس او را درک می کند.
دخالت های مادر و از آن جمله اصرار او که ماری هر روز به اوتلفن بکند مساله اش را بدتر کرد. فهرست مسائل ماری در زیر آمده است.
فهرست مسائل
*1 – بی کاری : شش ماه پیش , به علت مازاد بر احتیاج بودن , کاری را از دست داد.
1 – احساس ارزشمندی پایین – ثانوی نسبت به مساله اول
2 – از دست دادن روابط اجتماعی – ثانوی نسبت به مساله اول
3 – افسردگی : در طی روزهای هفته , بدتر می شود – ثانوی نسبت به مسائل 7 و 3, 2, 1
4 – از دست دادن علاقه به سرگرمیهای معمولی , مخصوصا باغبانی – ثانوی نسبت به مساله 4
5 – دخالت های مادر : تلفن های روزانه , دوبار ملاقات در هفته , انتقاد های زیاد درباره سبک زندگی ماری
6 – اشکال در ایجاد ارتباط با همسر : همسر , از بحث درباره هر مساله ماری , طفره می رود.

ارائه راه حل های ممکن برای مساله
ماری در مورد راه حل های ممکن درباره مساله مزاحمت مادر , فهرست زیر را تشکیل داد :
1 – از او بخواهد که بیش از این به او سر نزند, و یا به او تلفن نکند؛
2 – از او بخواهد که کمتر بیاید و کمتر تلفن بزند؛
3 – محل زندگی را ترک کند؛
4 – شماره تلفنش را تغییر دهد ونامش را به دفترچه راهنمای تلفن ندهد؛
5 – مساله را با مادر خود , در میان بگذارد؛
6 – کاری نکند؛ و وضع موجود را بپذیرد.
( پس از بررسی جزئیات مزایا ومعایب هر یک از راه حل ها , ماری تصمیم گرفت , راه حل پنجم را بپذیرد – این راه حل که قبلا از نظر او ناممکن می نمود برای گام اول مناسب تر بود. )
بررسی مزایا و معایب راه حل
* فهرست ماری درباره مزایا و معایب ترک شوهر به شرح زیر است ؛
مزایا معایب

• ناراحتی هر روز او کمتر می شود.
• در صورتی که زیاد تنش نداشته باشد, رابطه اش با بچه ها بهتر می شود؛
• آزادی بیشتری برای ایجاد یک خط مشی جدید؛
• تماس بیشتر بادوستان ؛
• امکان ایجاد رابطه جدید اطمینان بخش
• تنهایی احتمالی ؛ – فروپاشی خانواده
• اشکال در تأمین مالی ؛ – وابستگی بیشتر به مادر
• بچه ها دلشان برای پدر – از
د
ست دادن رابطه
تنگ خواهد شد؛ جنسی
• ارتباط با خویشاوندان
همسر قطع خواهد شد؛
• سرافکندگی از ازدواج ناموفق

ازکدام مسأله شروع کنم

* فهرست مسائل ماری نشان می داد که او به تدریج تماس های اجتماعی و علایق خود را از دست می داد در نتیجه مناسب به نظر می رسید که مساله گشایی ابتدا متوجه تجدید این فعالیتها شود ؛ چون این امر می توانست احساس بهتری در او ایجاد کند و او راحت تر بتواند بامساله پیدا کردن کار مقابله بکند.

مشخص کردن سمت گیری کلی برنامه ریزی
*سمت گیری کلی ماری در ارتباط با مساله – از دست دادن روابط اجتماعی ( مورد سوم ) در دو دسته جای می گیرند (1) برآوری ارتباط با دوستان قبلی ؛ و ( 2) اقدام برای ایجاد روابط غیر رسمی جدید . و بیان آن به صورت عملی عبارت است از :
• یک ارتباط رودررو , در هفته با هر یک از دوستان خود.
• ایجاد یک ارتباط تلفنی در هر هفته با هریک از دوستان خود.
• قبول یک مسئولیت « اجتماعی » منظم در هر هفته ؛ مانند یوگا , کلاس نقاشی .
• کمک به کارهای مربوط به مدرسه بچه ها , یک بعد از ظهر در هفته.

برنامه ریزی جزئی و تعیین گام های اولیه
* ماری گام نخست برنامه ریزی جزئی خود را در مورد « قبول یک مسئولیت منظم اجتماعی در هر هفته » چنین می نویسد ؛
برای کسب اطلاعات درباره کلاس های تفریحی موجود در محل به چند مرکز هنری , ورزشی مراجعه کنم.
موفقیت
نسبی
* روزی ماری به دوستش تلفن زد ولی دوست او برخورد خوشایندی با او نداشت . از این رو او دیگر نمی توانست تلفن دیگری بزند . براستی دلیل این کار دوست او چه بوده است ؟ آیا علاقه ای به هم صحبتی با ماری نداشته یا دلیل دیگری داشته است ؟ ماری برای وارسی اعتبار باور خود تصمیم گرفت مجدداًبه دوستش تلفن بزند.
عدم موفقیت
* ماری تصمیم گرفته بود که با یکی از معلم های فرزندان خود , در مورد کمک به کارهای مدرسه در حد یک بعد از ظهر هر هفته , صحبتی بکند. اما چون به مدت چند هفته به مدرسه سری نزده بود, در این باره , احساس خجالت می کرد. بنابراین تغییر در برنامه ریزی اولیه داده شد : به این معنا که ماری به مدت یک هفته با بچه های خود به مدرسه برود و به طور غیر رسمی با معلم ها صحبت کند.

پیشینه مطالعاتی
پژوهشهای انجام شده در داخل کشور
شریفی در یک مطالعه بر روی نوجوانان شاهد, آموزش مهارتهای حل مسأله را بر کاهش میزان علائم افسردگی مورد بررسی قرار داد, که نتیجه این تحقیق نشان داد که آموزش مهارت حل مسأله می تواند دربهبود و کاهش میزان افسردگی نوجوانان و علائم اختصاصی افسردگی مؤثر باشدو موجب افزایش کفایت شخصی آنها و خود کارآمدی در روابط بین فردی با همسالانش گردد و علاوه بر این بر انتظارات خودکارآمدی آنها نیز تغییرات مثبتی ایجاد نماید .
– در پژوهش دیگری که در دانشگاه علامه طباطبائی صورت گرفته است بیانگر اثر بخشی آموزش مهارت حل مسأله بر مهارتهای اجتماعی , کفایت شخصی , مفهوم خود تحصیلی , عزت نفس و عملکردتحصیلی می باشد. در این پژوهش 30 نفر از نوجوانان 13-11 ساله فاقد سرپرست که در مراکز شبانه روزی سازمان بهزیستی استان تهران زندگی می کردند به عنوان نمونه انتخاب شدند. آزمودنیها در سه گروه 10 نفری به طور تصادفی جایگزین شدند . گروه آزمایشی تحت آموزش مهارت حل مسأله قرار گرفتند و گروه شبه آزمایشی بدون آموزش خاصی صرفاٌ با ایجاد محیط آموزشی مشابه گروه آزمایشی به بحث در مسائل فردی و ارائه مقاله بدون جهت گیری آموزشی خاص وگروه کنترل بدون هیچگونه حضور در کلاس یا آموزشی بودند نتایج حاصله به وسیله تحلیل واریانس یک طرفه مورد ارزیابی قرار گرفت که نشان دهنده اثربخشی آموزش مهارت حل مسأله بر افزایش مهارت های اجتماعی و ارتقاء مفهوم خود تحصیلی بود. به طور کلی در این تحقیق تأثیر آموزش مهارتهای حل مسأله بر افزایش شایستگی های اجتماعی و روابط بین فردی نوجوانان فاقد سرپرست در مراکز شبانه روزی سازمان بهزیستی را روشن می سازد.
– در تحقیقی بررسی شیوه های رویارویی با تنیدگی روانی ( استرس ) و ارتباط آن با سلامت روان در نوجوانان مدارس عادی و خاص شهر تهران که در دانشگاه تربیت مدرس صورت گرفت , 1368 نفر مورد ارزیابی قرار گرفتند که 607 نفر دختر و 661 نفر پسر بودند. کلیه آزمودنیها با پرسشنامه روشهای رویارویی مقیاس رویدادهای زندگی نوجوانان و پرسشنامه سلامت عمومی آزمون شدند. نتایج به دست آمده با استفاده از آزمون خی دو مقایسه شد یافته های مطالعه نشان داد که روش متمرکز بر مساله بیشتر از روش متمرکز هیجان با سلامت روان ارتباط دارد. همچنین مشاهده گردید که کارآمدی فرد در حل مساله با داشتن ویژگی هایی هم چون خود اثر بخشی ، حرمت خود و خود پنداره بالا و نوروز گرایی پائین در استفاده از روش متمرکز بر حل مساله ارتباط دارد .
– پاپیری در یک مطالعه اثربخشی روانی آموزش مهارتهای گروهی حل مسأله در درمان نوجوانان اقدام کننده به خودکشی در ایلام را مورد بررسی قرار داد. در این پژوهش ، 26 نفر از دانش آموزان دختر و پسر که سابقه اقدام به خودکشی داشتند به طور تصادفی انتخاب شدند و به دوگروه آزمایشی و کنترل تقسیم شدند. بعد از 12 جلسه آموزش حل مسأله به گروه آزمایش این نتایج حاصل شد که آموزش مهارتهای حل مسأله می تواند در کاهش میزان افسردگی , کاهش میزان ناامیدی وبهبودی مهارتهای مقابله ای نوجوانان اقدام کننده به خودکشی مؤثر باشد .
– در تحقیقی که توسط دانشگاه علامه طباطبا
ئی انجام گرفت ، اثر بخشی درمان گروهی آموزش مهارت های حل مسأله را بر کاهش میل خودکشی , نا امیدی , سبک اسنادی و خودپنداره نوجوانان اقدام کننده به خودکشی مورد بررسی قرار گرفت . در این تحقیق پانزده دختر که به علت اقدام به خودکشی به بیمارستان لقمان تهران ارجاع داده شده بودند, شرکت نمودند. بعد از اجرای 10 جلسه آموزش مهارتهای حل مسأله بر روی گروه آزمایش ( 7 نفر) و گروه کنترل ( 8 نفر) که فقط در انتظار درمان بودند, مجدداً آزمودنیها مورد اندازه گیری قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که برنامه درمانی توانسته است میل به خودکشی , ناامیدی , سبک اسناد منفی اقدام کننده به خودکشی را به طور معناداری کاهش دهد اما بر خودپنداره آنان تأثیر معنی داری نداشت .
– در تحقیقی که توسط دانشگاه تربیت مدرس انجام گرفت عوامل تنیدگی زا و رفتارهای مقابله ای در نوجوانان بی سرپرست مراکز شبانه روزی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *