مقابله ملی و بین المللی با قاچاق انسان- قسمت ۵

در کشورهای آسیای جنوب شرقی معمولاً از واژه خرید و فروش زن برای بهره برداری جنسی استفاده میشود و تأکید دارند که افراد از ساختارهای حمایتی اجتماعی فرد دور میشوند و حس قدرت از ایشان گرفته میشود.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران هیچیک از اسناد فوقالذکر را به تصویب نرسانده است تا این که در اواسط سال ۱۳۸۳ قانونی به نام قانون مبارزه با قاچاق انسان به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید که به موجب این قانون وارد و خارج کردن انسان به کشور به طرق مختلف برای مقاصد خلاف قانون جرم انگاری شد و طی ۸ ماده به تشریح این جرم پرداخته شده است.
در حقوق داخلی ایران ، تا قبل از تصویب قانون مبارزه با قاچاق انسان مصوب ۱۳۸۳، قاچاق انسان تعریف نشده بود. در قسمت اول بند الف ماده ۱ این قانون مذکور آمده است: خارج یا وارد ساختن و یا ترانزیت مجاز یا غیر مجاز فرد یا افراد از مرزهای کشور با اجبار و اکراره یا تهدید یا خدعه و نیرنگ و یا با سوء استفاده از وضعیت فرد یا افراد یاد شده به قصد فحشاء یا برداشت اعضاء و جوارح، بردگی و ازدواج وی.
قانونگذار ایران نیز با توجه به اهمیتی که این موضوع پیدا نموده است لایحه مبارزه با قاچاق انسان را به تصویب رساند. در ماده ۱ این لایحه قاچاق انسان راتعریف کرده است و در ادامه این لایحه در ماده ۲ مواردی نیز بیان گردیده که در حکم قاچاق میباشد. در این ماده آمده است اعمال زیر در حکم «قاچاق انسان» محسوب میشود:
الف- تشکیل یا اداره دسته یا گروه که هدف آنها انجام امور موضوع ماده یک باشد.
ب- عبور دادن (خارج یا وارد ساختن یا ترانزیت)، حمل یا نقل مجاز یا غیر مجاز فرد یا افراد به طور سازمان یافته برای فحشاء یا سایر مقاصد موضوع ماده یک هر چند با رضایت آنان باشد.
ج- عبور دادن (خارج یا وارد ساختن و ترانزیت)، حمل یا انتقال، غیر مجاز افراد به مقصد فحشاء هر چند با رضایت آنان باشد.
مطابق ماده واحده قانون مجازات عبور دهندگان اشخاص غیرمجاز از مرزهای کشور[۳۹]، هر کس دیگری را به طور غیر مجاز از مرز عبور دهد یا موجبات عبور غیر مجاز دیگران را تسهیل یا فراهم نماید مجرم شناخته شده و به یکی از مجازاتهای مقرر در ماده واحده مصوب مجازات خواهد شد.
الف – در صورتی که عمل عبور دهنده مخل امنیت باشد چنانچه در حد محاربه و افساد فیالارض نباشد به حبس از (۱۰-۲) سال محکوم خواهد شد.
ب- چنانچه شخص عبور داده شده از افراد ممنوعالورود یا ممنوعالخروج یا قاچاقچی باشد مرتکب به (۸- ۲)سال حبس و جریمه نقدی از ۲۵۰۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰۰ ریال محکوم خواهد شد.
ج- چنانچه فرد عبور داده شده محکوم به کیفر یا متهم به جرمی باشد که رسیدگی آن در صلاحیت دادگاه کیفری «دادگاه عمومی» باشد مرتکب به مجازات (۴-۲) سال حبس محکوم خواهد شد.

پایان نامه رشته حقوق

د- در صورتی که فرد عبور داده شده غیر بالغ باشد، مرتکب به حبس از (۵-۳) سال محکوم خواهد شد.
هـ – در صورتی که عمل مرتکب غیر از موارد فوق باشد مرتکب به حبس از (۳-۱) سال محکوم خواهد شد.
۴-مهاجرت [۴۰]
اصطلاح مهاجر در ماده ۱، ۱ (a) از اساسنامه بین المللیIom عبارت است از:
کلیه مواردی را که در آنها تصمیم مهاجرت از سوی فرد مربوطه آزادانه و به دلیل راحتی شخصی و بدون دخالت هیچ عامل اجباری خارجی گرفته میشود. فرایند جابهجایی یا عبور از مرزهای بین المللی یا در داخل کشور به وقوع میپیوندد. مهاجرت در واقع رفتن از محلی به محل دیگر برای مدت نسبتاً طولانی (خواه محدود باشد خواه نامحدود) در جهت ترک یک محل است. منشاء مهاجرت (emigration) و از جهت ورود به محل معین و مقصد مهاجرت (immigration) نامیده شده است. [۴۱]
این نوع جابهجایی جمعیت است که از انواع مختلف جابهجایی افراد، صرف نظر از مدت، ترکیب و آرایش و دلایل آنها را در بر میگیرد. بحث مهاجرت و کنترل آن برای کشورهای مختلف مقصد اهمیت اساسی دارد به طوری که کنترل مهاجران خارجی به داخل این کشورها از سیاستهای اساسی پیشگیری از جرم محسوب میگردد و حتی برخی آن را همسان با سیاستهای پیشگیری از جرم تلقی نمودهاند.
امروزه در جهان مهاجرت از کشورهای فقیر و توسعه نیافته به کشورهای صنعتی و یا در حال توسعه از روند رو به رشدی برخوردار است.
مکانیسم مهاجرت دارای نیروی دو جانبه است، یکسو نیرویی که مهاجر را از سرزمین خود میراند و دیگر سو نیرویی که وی را به جای جدید فرا میخواند پس دو انگیزه در روند مهاجرت دست اندرکار است.
مهاجرت به چند صورت عمدتاً انجام میپذیرد:
الف- مهاجرت قانونی: این نوع مهاجرت فردی که وطن خود را با امید رسیدن به اهداف تعیین شده قبلی خود رها کرده، با تعیین کشور مقصد از قبل و با اسناد و مدارک معتبر از مرز عبور کرده و نهایتاً به کشور مورد دلخواه میرسد.
ب- مهاجرت غیر متعارف و غیرقانونی: اصطلاح غیر متعارف در کل به نوعی جابه جایی اطلاق میشود که خارج از قواعد و هنجارهای تعیین شده در کشورهای فرستنده، گذرگاه و دریافت کننده مهاجر صورت میگیرد و انواع مهاجرت غیر متعارف، شامل قاچاق انسان و قاچاق مهاجر است. مهاجرت غیر قانونی میتواند به مفهوم عبور از مرز بدون رعایت شرایط لازم جهت ورود به کشور مورد نظر باشد. مهاجرت غیر قانونی زمانی متصور است که شخص از طریق مرزهای قانونی و با مدارک و اسناد غیر قانونی وارد یا خارج کشور گردد. معمولاً بستن مرزها مهاجرت قانونی را دشوارتر کرده و افراد را به مهاجرت غیرقانونی سوق داده و ورود غیرقانونی به دلیل تقویت مرزها سخت و دشوار شده است.[۴۲]
آن چه سبب رواج مهاجرت غیرقانونی و در نتیجه مهاجرت میشود نظریه برخی از محققان بر این است که:
از آنجا که این مهاجرتها معمولاً تبعات منفی برای کشورهای مهاجر پذیر دارد، معمولاً این کشورها از پذیرش گسترده مهاجرت ممانعت ورزیده و تنها به دنبال جذب افرادی هستند که بازار کار آنان به آنها نیاز دارد.
ارتباط بین امنیت و مهاجرت از فرایند جهانی شدن اقتصاد، محدودیت بازار کار، توسعه سریع اقتصادهای سایه، همچنین بیکاری گسترده ناشی میشود که نتایج آنها در احساس نا امنی، انشقاق و نفرت نژادی و خشونت مبتنی بر تبعیض نژادی متجلی میگردد.
عکس مرتبط با اقتصاد
در نتیجه افرادی که به دنبال مهاجرت هستند به راه های مختلف دیگری متوسل میشوند و حاضرند در این مسیر پول قابل توجهی را هزینه کنند. برای این که پروسه انتقال مهاجران از کشورهای مبدأ به کشورهای مقصد، با موفقیت صورت گیرد، اموری از قبیل جعل، جعل گذرنامه، انتقال غیر قانونی از مرز و اسکان در کشور مقصد ضروری است که لازمه آن به کارگیری افراد مختلف برای انجام امور فوق است تا این امور با برنامه ریزی و سازمان یافتگی دقیق صورت گیرد.
در این مسیر علاوه بر مهاجرت غیر قانونی صورت گرفته که خود آثار منفی فراوانی برای کشورهای مهاجرپذیر و حتی در مواردی مهاجر فرست دارد، در بسیاری موارد موجب بروز خطرات جانی برای مهاجرین میشود.[۴۳] با چنین فرایندهایی مقوله مهاجرت و نگرش به مهاجران تغییر مییابد. به طوری که مهاجران، اشخاص و گروه هایی تلقی میشوند که خطرات شدیدی در زمینه بیثباتی و خشونت در جامعه میزبان و همچنین بهره برداری از امکانات کشورها و جوامع میزبان، خواه از طریق ترویج بازار خدمات و کالاهای نامشروع یا از طریق زندگی کردن در این جوامع با ارتکاب جرایم مالی، به وجود میآورند.
در کشور ایران نیز قاچاق مهاجرت افراد جویای کار به کشورهای صنعتی نظیر ژاپن، آلمان و کانادا به طور چشمگیری افزایش داشته است. برابر آمار سازمان بین المللی IOM در حال حاضر تعداد کل مهاجران در سراسر جهان بالغ بر ۱۳۰ میلیون نفر است که از این میان ۲۰ الی ۴۰ میلیون مهاجر غیرقانونی به حساب میآیند. همچنین براساس آمار موجود هر ساله قریب به یکصد هزار نفر چینی، غیر قانونی مهاجرت میکنند که اغلب آنها اهل ناحیه fu- kien در جنوب کشور چین هستند.
فصل دوم: پیشینه تاریخی پدیده قاچاق انسان
قاچاق انسان در دوران گذشته به بردگی انسانها بر میگردد. از آنجایی که در دوران گذشته انسانها را برای اهدافی مثل کار در مزرعه، کار در ساختمان و…. میکشاندند پس از گذشت قرنها این پدیده از بین نرفته و انسانها را با همان شیوه های سنتی به وسیله کشتیها و قایقها قاچاق میکردند که به لحاظ اشتراک قاچاق انسانها در این قرن به «بردگی مدرن» یا «بردگی معاصر» یاد میکنند. پیدایش قاچاق انسان را میتوان به تاریخ پیدایش انسانها در روی زمین دانست. هر چند در آن زمان این موضوع به روشنی امروز نبوده لیکن مسئله قاچاق در واقع اشاره به بردگی انسانها در آن زمان دارد. در دورانی که انسانهای اولیه زندگی میکردند چون افراد برابر بودند و محصول فراوان بود و وسایل تولید نیز متعلق و مربوط به همگان بود طبقات به وجود نیامده بودند. در واقع قاچاق انسان به شکل ابتدایی آن تقریباً از بدو تولد همزاد و همراه او بوده است زیرا ماهیت بهرهکشانه این جرم بیانگر یکسانی آن با جرایمی از قبیل بردگی، قوادی و بهرهکشی جنسی و سایر اعمال بهرهکشانه از افراد است که تقریباً همزمان با تولد بشر به وجود آمدهاند.[۴۴] در زمان های گذشته دولتی هم وجود نداشت که به این مسائل رسیدگی کند ولی در همین دوران اقوام دیگری وجود داشتند که هنوز به حالت توحش و در محیط سختتری میزیستند و چون پایبند حقوق دیگران نبودند به منظور تصرف اموال و محیط زندگی آن دست به پیکارهای خونین میزدند و میکشتند و کشته میشدند و عدهای را هم اسیر میکردند و چون محصول کار افراد به قدر نیازهای خودشان بود و کار زائد نیز موجود نبود، اسرا را میکشتند و یا آنها را میسوزاندند.
به محض این که یک فرد به کمک دیگری نیاز پیدا میکرد و به محض آنکه انسانها فهمیدند که برای ذخیره کردن آذوقه، دو نفر بهتر از یک نفر است مالکیت خصوصی پدیدار گشت. رفته رفته دامنه این مالکیت خصوصی وسعت یافت، طبقات ممتاز و اعیان و اشراف به وجود آمدند و از همین تاریخ نیز بردگی آغاز گردید. به دلیل آن که در آن زمان اشراف و طبقات ممتاز قادر نبودند به تنهایی از عهده زراعت و دامداری و کارهای بزرگ و عظیم دیگر برآیند و چون تنپروری را پیشه خود ساخته بودند لازم دیدند که کسان دیگری را به آن کارهای سخت به گمارند و به این نتیجه رسیدند که از بردگان برای این کارها استفاده کنند. [۴۵]
۱-پیدایش بردگی در جهان
قرنها پیش زمانی که بشر بر اثر زیادهخواهی و افزایش تمایلات مادی خویش در پی برتری جویی برآمد انگیزه استفاده از تلاش و بهرهی دیگران به عنوان یکی از نکات تاریک پرونده بشر ثبت گردید. از قرن پانزدهم تجارت و خرید و فروش سیاهان در جزایر قناری (جزایری در اقیانوس اطلس و سواحل گینه جدید) آغاز گردید و در آن هنگام بارزگانان پرتغالی این سیاهان را خریده و در بازارهای لیسبون میفروختند[۴۶]. اساس بردگی زور محض است که هرگونه توانایی را از قربانی سلب میکند و به صاحب قدرت اجازه میدهد که بر قربانی حاکم شود.
پس از متمدن شدن انسانها و دستیابی به بعضی امکانات و نیاز بشر به کار و تلاش بیشتر و پیدایش نظام سرمایهداری و این که انسانها به این نتیجه رسیدند که جهت تولید و سود بیشتر احتیاج به کار دیگران داشته را میتوان سرآغاز بردگی انسانها دانست. با مطالعه تاریخ متوجه میشویم که بردهداری به صورت ناگهانی در نظم کهن پدید نیامده است بلکه به تدریج به وجود آمده و رشد یافته است در واقع میشود گفت که نظام بردگی در واقع نخستین شکل «استثمار انسان به وسیله انسان» است.
ظهور بردگی یک پدیده طبیعی و منطقی ناشی از تکامل نیروهای تولیدی بوده است ارسطو میگوید:
«برده آلتی ذی روح است و تا زمانی که کارهای مربوط به برده را ماشینهای خودکار انجام ندهد بردگی به نحوی وجود خواهد داشت. [۴۷]
در مصر قدیم نیز خرید و فروش بردگان رواج بسیاری داشته است از روایات و داستانها استنباط میشود که در حدود قرن ۱۸ قبل از میلاد خرید و فروش بردگان رواج داشته و بردگان سیاه را از نقاط دیگر آفریقا به مصر میبردند و میفروختند و بعضی از این بردگان به عنوان خدمتکار در منازل یا تعدادی در مزارع به بیگاری میگماشتند.[۴۸]
در قرون وسطی بردگی در اروپا وجود داشت و بردگی نه فقط سیاهان آمریکایی بلکه عدهای از سفیدپوستان را نیز شامل میشد. احتیاج به بردگان موجب رشد روزافزون بردهداری در سطح جهانی شده بود، تا این که در قرن ۱۵ میلادی در نتیجه تحولات اخلاقی، حقوقدانان و روشنفکران در سطح جهانی شروع به مبارزه علیه بردهداری کردند. در راستای اقداماتی که در خصوص الغای بردگی صورت میگرفت، انگلستان اولین کشوری بود که در سال ۱۷۸۷ انجمن الغای بردگی را تشکیل داد و در سال ۱۸۳۳ بردگی را لغو کرد به همین دلیل این کشور را میتوان پرچم دار جنبش ضد بردگی دانست . این اقدامات از حدود سال ۱۸۱۵ به بعد و به خصوص در قرن ۱۹ میلادی، شکل جدیدتری به خود گرفت و نهایتاً منجر به تصویب بردگی و تجارت برده و رویه های مشابه آن گردید. در حال حاضر بیش از ۷۰ سند و معاهده بین المللی در مورد این جرم وجود دارد.[۴۹]
به رغم الغای نظام بردهداری در قرن ۱۸ و ۱۹، در دو قرن اخیر، بردهداری در قالب قاچاق انسان، نمود و بروز یافته است. امروزه در عمل، استثمار و بهرهکشی از انسانها، به خصوص اطفال و زنان نه تنها کمتر از دوره بردهداری نیست بلکه در قالب قاچاق انسان موضوع و دامنه جغرافیایی آن توسعه یافته است. اگر در گذشته هدف اصلی برده فروشان استفاده از نیروی کار بردگان بود در حال حاضر استفاده از اعضاء و جسم آنها نیز مورد توجه قرار گرفته است و موجب شده است که از قاچاق انسان به عنوان بردهداری نوین همان گونه که ذکر شد یاد شود.
بررسی تاریخ نشان میدهد که در امپراطوری بابل، بردگی به صورت وسیعی وجود داشته است که در این زمان بردگان خانگی یافت میشدند. در روم باستان و همچنین یونان باستان نظام بردهداری پدیدهای اجتناب ناپذیر بوده است که اوج بردهبرداری در قدیم را میتوان در یونان در قرنهای ۴ و ۵ پیش از میلاد دانست. در سراسر یونان رسمی بود که به پدر و مادر اجازه میداد که کودکان خود را بفروشند . در یونان باستان ، افراد به علل مختلف آزادی و حریت خود را از دست میدادند و در خیل بندگان در میآمدند هر شخصی که از والدین بنده متولد میشد، خود به خود بنده بود.
پس از جنگ جهانی اول و با تشکیل جامعه ملل جلوگیری از خرید و فروش سفید پوستان جزء وظایف جامعه ملل شد. در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۱۹۲۱ قرار دادی به منظور رفع ابهامهای قراردادهای قبلی منعقد گردید. از اوائل هزاره دوم میلادی بحث قاچاق انسان در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفت. در زمان نزدیکتر به عضر حاضر، یعنی قبل از جنگ جهانی دوم، تجارت انسان با عنوان «خرید و فروش زنان سفید پوست» شناخته شده بود که در آن زمان زنان سفید پوست اروپایی به خصوص زنان فرانسوی به روسپی خانه های آمریکای جنوبی هدایت میشدند.
ویلیام دورانت در کتاب تاریخ تمدن خود مینویسد:
شاید در نتیجه قرنها بردگی است که نسل ما سنین رنجبری را اکتساب کرده و قابلیت کارکردن را به دست آورده، زیرا هیچ کس حاضر نیست از روی رضای خاطر عمل دشواری را انجام دهد، مگر آن که ترس آن را داشته باشد که به علت عدم انجام کار مزبور دچار مجازات بدنی و یا زیان اقتصادی و یا اجتماعی میشود. [۵۰]
البته قاچاق انسان از زمان خاتمه جنگ سرد و با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در ابتدا دهه ۱۹۹۰ و گشایش مرزها توسعه و گسترش یافته و شکل خاص و ابعاد پیچیده و جدیدی به خود گرفت. به طوری که این معضل و تجارت مافیایی به صورت یک جرم سازمان یافته و فراملی شکل حاد به خود گرفته و به تجارتی سودمند و پر منفعت تبدیل شد.[۵۱]
کلیه کشورهای متمدن اروپایی که امروز به این پایه ترقی و تمدن رسیدهاند، بدون استثناء از مرحله تاریخی بردگی عبور کردهاند و دوران بردهداری و بردگی هزاران سال طول کشیده است. اکثریت عمده مردم کشورهای نیمکره باختری نیز در دوران بردگی به سر بردهاند و هنوز هم آثار بردگی در میان برخی از اقوام و قبائل دیده میشود. میتوان گفت که الغاء این عمل غیرانسانی بردگی با مجاهدتها، کوششها، کنفرانسها، معاهدات و قراردادهای کشورهای بزرگ همراه است و جنبه بین المللی آن کمتر از معاهدات صلح بعد از پایان جنگها نمیباشد.
۲-پیدایش بردگی در ایران و اسلام
در ایران باستان نیز مانند دیگر کشورهای بزرگ بردگی وجود داشت و بردگان که به علت اسارت در جنگها به بردگی افتاده بودند، در مزارع و منازل اغنیاء کار میکردند ولی در ایران برخلاف قوانین روم به علت عدم پرداخت دین بدهکار به بردگی نمیافتاد. [۵۲]
ایرانیان با اسیران و غلامانی که به امور نظامی، کشاورزی و کارهای خانه اشتغال داشتند، خوش رفتاری میکردند و به همین جهت بعد از این که آزاد میشدند حاضر به بازگشت به میهن خویش نبودند.
مفهوم برده به عنوان موجودی که میتواند قانوناً به تملک کسی درآید و مورد استفاده قرار گرفته و دوباره فروخته شود مفهومی قدیمی و تقریباً جهانی است. اکثر کشورها از جمله ایران میثاقها، کنوانسیونها و مقاولهنامههای بین المللی راجع به الغای بردگی را پذیرفتند و متعهد شدهاند که تمام مظاهر بردهبرداری را ریشهکن کنند. افزون بر اسنادی که بنا به ماهیتشان به بردگی پرداختهاند قرارداد منع و مبارزه با بردگی مصوب ۲۵ سپتامبر ۱۹۲۶ ژنو که هدفش منع بردگی بود و قرارداد منع بردگی و برده فروشی و عملیاتی که مشابه بردگی است (مصوب ۱۹۵۶) مهمترین اسناد راجع به بردگی به شمار میآیند.
در حقوق ایران قبل از پیوستن به قرارداد منع بردگی و بردهفروشی و عملیاتی که مشابه بردگی است برای اولین بار ماده واحده قانون منع خرید و فروش در بهمن ماه ۱۳۰۷ به تصویب رسید. این قانون که تحت تاثیر قرارداد بردگی مصوب ۱۹۲۶ به تصویب رسید هیچ تعریفی از بردگی ارائه نداده بود. بنابراین اگرچه به لحاظ منسوخ بدون علمی بردهداری در ایران در زمان تصویب این ماده واحده، نتیجه علمی از آن تصویب قابل تصور نبود.
در سال ۱۳۳۷ ماده ۹۶۰ قانون مدنی به تصویب رسید و براساس آن سلب حریت از اشخاص ممنوع شد. سپس در سوم اسفند ماه سال ۱۳۳۷ قانون الحاق ایران به قرار داد تکمیلی منع بردگی و بردهفروشی و عملیاتی که مشابه بردگی است به تصویب رسید. با تصویب این قانون و پیوستن ایران به این سند مهم جهانی نقص ماده قبلی برطرف شد و برخی از رویه های مشابه بردگی ممنوع اعلام گردید.
ماده ۷ این قانون در تعریف بردگی میگوید:
بردگی به نحوی که قرارداد بردگی مورخ ۱۹۲۶ تعریف شده است به معنی حال یا وضع کسی است که اختیارات ناشیه از حق مالکیت کلاً یا جزئاً نسبت به او اعمال میشود و برده کسی است که در چنین حال یا وضعی باشد.
دولت ایران در مورد بردگی جز در موارد محدودی به پیوستن صرف به قرارداد مذکور بسنده کرده است. بنابراین از این منظر دولت ایران در تخمین مبارزه موثر با بردهداری و حمایت از قربانیان آن قصور ورزیده است. آخرین مصوبه قانونی در حقوق ایران در رابطه با بردگی ، ماده واحده قانون تصویب کنوانسیون ممنوعیت و اقدام فوری برای محو بدترین اشکال کار کودک و توصیهنامه مکمل آن مصوب ۸/۸/۱۳۸۰ است.
در هر حال زمانی که بردهبرداری از منظر جوامع ممنوع نشده بود قاچاق انسان در معنای وسیع کلمه و تحت عنوان بردهبرداری مشروع بوده است.
در دوران پیش از اسلام و در اسلام بردگی وجود داشته است و از مجموع احکام و آیات چنین بر میآید که اسلام بردگی را با شرایط خاص جایز شمرده است ولی خرید و فروش بردگان را امری مکروه دانسته است .پس از پیروزی در جنگها فرماندهان سپاه مسلمان میتوانستند کلیه اسیران را به استثناء پیران و بیماران زمینگیر و کودکان را به قتل رسانیده، یا با اجازه و موافقت خلیفه برده خود سازند و یا آنان را آزاد کرده فدیه دریافت دارند .این اسیران جنگی که میان سربازان تقسیم میشدند به مالکیت آنان در میآمدند و صاحبان برده حق داشتند آنان را فروخته ، گرو گذاشته یا برای تکثیر غلامان برای آنان زن گرفته ، اولادشان را به بردگی بکشانند.
آنچه باید یادآوری کرد این است که بردگی در اسلام فقط به زمان جنگ بر میگردد و این بردگی با بردگی موسوم در دوران روم و یونان و ایران باستان شباهتی ندارد.[۵۳]
هر چند اسلام بردگی را در شرایط جنگ مورد قبول دانسته است لیکن تلاشهای جدی در خصوص الغاء آن نیز داشته است. در خصوص آزاد کردن بنده و غلام، آیات و روایات بسیار زیادی آمده است به طوری که با اکثریت این روایات به این نتیجه میرسیم که اسلام بردگی را به رسمیت نمیشناسد و بردگی را در واقع یک امری موقت میدانسته است به طوری که در روایات نقل شده از پیامبر اکرم(ص) آمده است که:
جبرئیل همیشه سفارش بردگان را میکردند فکر کردم به زودی از طرف خداوند مدتی معین میشود که در آن سررسید، همه آزاد میشوند. [۵۴]
در اواخر قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم مسئله بردگی را میتوان به گونهای ملغی دانست .آنچه که امروزه ما شاهد آن هستیم و در سطح بسیار گستردهای افزایش پیدا کرده حجم عظیم قاچاق انسان پس از فروپاشی کمونیست و در اوایل دهه ۱۹۹۰ شروع میشود.
در دوران ظهور اسلام تلاشهایی برای مبارزه و مقابله با بردگی انجام شده است و در تاریخ اسلام این امر قابل مشاهده است. به طور کلی اسلام با قبول بردگی به صورت خاص، خشونتها و بیرحمیهایی که سابقاً در مورد بردگان صورت میگرفته است را تعدیل نموده است. با توجه به مفهوم قاچاق انسان در دوران معاصر در مقایسه با نظام بردهداری در دوره اسلام میتوان ادعا کرد که مفهوم قاچاق انسان در دوران اخیر کاملاً متفاوت با بردگی در دوران اسلام است. اگر بردگی اصلی از اصول اسلام و یکی از مقررات این کیش بود، بدون شبهه همان طور که در میان ملل قدیم و اقوام جدید معمول بود، حکومت اسلامی نیز موظف میشد که اگر بنده فرار کرد او را به خواجهاش مسترد سازد و بلکه برای عبرت دیگر بندهها او را مجازات کند. هم چنین اگر برده تجاوزی به حق خواجه کرد، یا نافرمانی کرد، او را تنبیه نماید یا مجازاتش را مثل بسیاری از ملل به خود خواجه موکول سازد ولی چون اسلام بردگی را یک امر عارضی و موقت میدانسته، هیچ نوع حمایتی از این اصل ننموده است که باعث دوام و بقاء آن گردد.[۵۵] اگر در گذشته انسانها را به عنوان برده در بازارهای جهانی میفروختند و یا این که در جا به جایی و حمل و نقل آنها از وسایلی استفاده میکردند که خطرات جانی برای آنها داشت و در این وسائل هیچ گونه امکاناتی وجود نداشته در عصر حاضر نیز که عصر ارتباطات و عصر رسیدن به کرات آسمانی است با همان وضعیت اسف بار و حتی بدتر از روش های سنتی بردهداری، انسانها را تحت عنوانهای دیگری از جمله پیدا نمودن شغل با درآمدهای مناسب، ازدواج و سایر عناوین فریبنده دیگر آنها را با این خطرات مواجه مینماید.
۳-مقایسه بردگی و قاچاق انسان
با توجه به اسناد و کنوانسیونهای بین المللی موجود در زمینه بردگی تعریفی از برده فروشی بدین عبارت ارائه نمودهاند:
برده فروشی به معنی و شامل اعمالی است که به منظور اسارت و تملک و یا واگذاری شخص به قصد تنزل دادن او به روحیه بردگی شامل کلیه اعمالی است که به عنوان تملک بر روی برده به منظور فروش یا مبادله انجام میگیرد و ضمناً کلیه اعمال مربوط به انتقال حق تملک از طریق خودش یا مبادله نسبت به شخصی که به قصد فروش یا مبادله تحت تملک قرار گرفته و همچنین به طور کلی هرگونه تجارت یا حمل و نقل برده اعم از این که به هر وسیله انجام شود.[۵۶] صرف نظر از اشکالات مذکور تعریف اخیر تا حد زیادی مبین ابعادمختلف بردگی بوده، قابل قبول است.
قرارداد ۱۹۲۶ ژنو با توصیف بردگی و این که بردگی چیست و تجارت بردگان کدام است، آغاز میگردد. برای اولین بار در این کنوانسیون تعریفی از بردگی ارائه گردید و تقریباً در قراردادها و کنوانسیونهای بعدی نیز تکرار شد. در بند ۲ ماده ۱ کنوانسیون مذکور تجارت برده شامل مواردی:
چون در اختیار گرفتن فرد برای برده ساختن او، در اختیار گرفتن یک برده برای فروش یا معاوضه و هر نوع حمل و نقل و تجارت برده ممنوع اعلام شده است.
در گزارش ششمین کنوانسیون جامعه ملل، بردگی به این نحو تعریف شده است:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *