مدل طراحی و طبقه بندی هدف های آموزشی مریل

چنانچه سئوال ها و تمرین های کتاب از آخر بخش ها و یا فصل های کتاب باشد، برای بررسی همانند روش قبل عمل می شود با این تفاوت که، سئوال یا تمرین های آخر بخش های کتاب انتخاب شده و بقیه مراحل درست مانند روش قبلی صورت می گیرد (جعفری، 1375). اگر سئوال یا تمرین از متن باشد، بررسی با توجه به دو نکته انجام می شود :1) موقعیت سئوال: فراوانی سئوال ها در کجای پاراگراف است. یعنی چند درصد در اول، وسط و آخر پاراگراف واقع شده است. پژوهش ها نشان داده اند که اگر بیشتر فراوانی سئوال های متن کتاب در آخر پاراگراف باشند یادگیری موثرتری ایجاد می شود و اولویت به ترتیب با آخر، وسط و اول پاراگراف است. 2) از لحاظ تداوم سئوال های متن کتاب: یعنی این که فاصله بین دو سئوال در یک متن و اینکه چند جمله بین دو سئوال قرار گرفته، اهمیت دارد. لذا باید مشخص شود که بین دو سئوال متوالی چند جمله وجود دارد. پژوهش ها نشان داده اند وقتی فاصله بین سئوال ها 5 ، 10 و 15 جمله باشد، یادگیری موثرتر است و اولویت با 5 ، 10 و 15 جمله است (جعفری، 1387 و یارمحمدیان، 1390).
2-1-12-6 مدل طراحی و طبقه بندی هدف های آموزشی مریل
این مدل شامل سه مرحله است که البته مریل آن ها را به این صورت تفکیک ننموده است.
مرحله1) ابتدا هدف های هر یک از درس ها از طریق عناوین و موضوع های آن ها تعیین می گردد و سپس با مطالعه دقیق متن ها و تمرین ها، سطوح عملکردی و انواع موضوعات آن ها مشخص و در جدولی به شکل زیر آورده می شود.
جدول شماره 2-4 انواع سطوح عملکردی براساس موضوع
شماره صفحه
ضریب
ح
ز
و
ه
د
ج
ب
الف
جمع
از نظر مریل در سطح عملکردی یادآوری شاگرد اطلاعات به ذهن سپرده شده را از حافظه خارج می کند، در سطح کاربرد اطلاعات آموخته شده را در موقعیت های جدید بکار می بندد و در سطح کشف و ابداع بر اساس اطلاعات آموخته شده، تجربه ها، مشاهدات و تمرین های خود به جمع بندی مطالب پرداخته، به موضوعی جدید یا جمع بندی جدید دست می یابد. همچنین هر متن آموزشی شامل 4 عنصر است.
1- حقایق (شاگرد سعی می کند آن ها را به یاد آورد مانند اسامی خاص. در ضمن تنها سطح عملکرد مورد انتظار یادآوری است).
2- مفاهیم (مجموعه پدیده ها، اشیاء و حوادثی که دارای خصوصیات ویژه و نام مشترکند).
3- روش کار (مجموعه نظام یافته اعمال و فعالیت هایی که برای رسیدن به یک هدف یا حل یک مساله یا تولید یک محصول صورت می گیرد مثل روش محاسبه حجم استوانه. در ضمن تمام مهارت های یدی و حیطه روانی- حرکتی در روش کار قرار می گیرد).
4- اصول و قوانین (روابط علت و معلولی بین پدیده ها و شرایطی که برای تفسیر و تبیین حوادث به کار می رود مثل فرمول های فیزیک) می باشد.
مرحله2) در این مرحله نوع ارایه اولیه مطابق با سطح عملکردی مورد انتظار در روش مریل و مقایسه آن با موجودی کتاب تعیین می شود. «تعمیم ها» که با حرف «ت» نمایش داده می شوند، شامل تعریف مفاهیم، شرح کلی مراحل انجام کار و شرح کلی یک اصل یا قانون هستند.