محصولات کشاورزی

پرداخت یارانه به ماشینهای کشاورزی به این ترتیب بوده که تولیدکنندگان قطعات مورد نیاز خود را با ارز آزاد وارد کرده و سهمی از نرخ ارز که از قبل تعیین شده است بهعنوان مابهالتفاوت به تولیدکنندگان پرداخت میشده است. دولت در سال 1381 به ازای هر دلار قیمت ماشینهای کشاورزی وارداتی، مبلغ 5950 ریال، در سال 1382 مبلغ 6200 ریال و در سال 1383، 6600 ریال پرداخت کرده است. قبل از سال 1381 پرداخت یارانه به تولیدکنندگان برحسب دلار به نرخ دولتی بوده است. از سال 1385 با آزادسازی قیمت ماشینهای کشاورزی یارانه بهصورت تسهیلات و وام کمبهره به کشاورزان متقاضی پرداخت میشود.
1-8-3-3 یارانه سود تسهیلات
یکی دیگر از یارانههای پرداختی در بخش کشاورزی یارانه سود و کارمزد تسهیلات به کشاورزان میباشد. با محاسبه تفاوت نرخ سود انتظاری وامهای بخش بازرگانی و سایر بخشها ضرب در میزان وامهای اعطایی، مقدار حمایت مالی دولت از طریق اعطای وام و اعتبار به کشاورزان در هر سال مشخص میگردد.
1-8-3-4 یارانه حق بیمه محصولات کشاورزی و دامی
پرداخت بخشی از حق بیمه محصولات کشاورزی توسط دولت یکی دیگر از ابزارهای حمایت در بخش کشاورزی میباشد. دولت با این اقدام سعی در افزایش انگیزه کشاورزان جهت بیمه کردن محصولات خود، کاهش آثار زیانبار ریسکهای تولیدی و ایجاد ثبات نسبی در درآمد داشته است.
1-8-4 اهداف پرداخت یارانه
مهمترین اهداف پرداخت یارانه عبارتند از:
1- تخصیص بهینه منابع بین تولید و خدمات مختلف در بخشهای خصوصی، تعاونی و دولتی.
2- تولید و عرضه کالاها و خدمات عمومی که بخش خصوصی تمایلی به فعالیت در آنها ندارد.
3- افزایش تولید کالاها و خدمات مورد نظر دولت.
4- تثبیت قیمتها و ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا.
5- توزیع عادلانه درآمد و کاهش اختلافات طبقاتی.
6- حفظ یا افزایش تولید کالاهای استراتژیک و اساسی.
7- کاهش واردات.
8- جهتدهی سرمایهگذاریهای بخش خصوصی.
9- افزایش صادرات غیرنفتی و غیره.
با توجه به مطالب گفته شده، در مطالعهی حاضر تاثیر حمایتهای دولت بر الگوی کشت محصولات کشاورزی شهرستان ساری، با محوریت دانههای روغنی مورد بررسی قرار گرفته است. این مطالعه نشان میدهد که آیا حمایتهای دولت از محصولات کشاورزی شهرستان اثر مثبتی بر روند کشت و تولید آنها داشته است یا خیر؟ برای این منظور یارانههای کود شیمیایی، بذر و ماشینآلات کشاورزی، از انواع مستقیم و غیر مستقیم این یارانهها در کشت محصولات شهرستان شناسایی شدند.
1-9 متدولوژی تحقیق:
همانطوریکه در بخش معرفی اهداف تحقیق عنوان گردید، اهداف این تحقیق بر دو محور حداکثر سازی سود بازاری و حداکثرسازی سود اجتماعی میباشد.بدین منظور، برای هدف حداکثر سازی سود بازاری لازم است که درآمد و هزینههای زارع محاسبه گردد که این مقادیر از طریق روش میدانی و تکمیل پرسشنامههای مورد نظر از زارعین منطقه و همچنین اطلاعات جهاد کشاورزی شهرستان ساری و مراکز خدمات منطقه استخراج و پردازش گردید. در خصوص هدف دوم این تحقیق که تعیین الگوی کشت محصولات زراعی بر اساس معیار مزیتنسبی و سودآوری اجتماعی میباشد، نیاز است تا از درآمدها و هزینههای بازاری زارع، یارانهها (که انواع پرداختی آن در بخش کشاورزی در قسمت قبل ارائه شد) و مالیاتها حذف گردند تا سودآوری اجتماعی تولید هر محصول بدست آید. اگر تاثیر این مالیاتها و سوبسیدها حذف و سودآوری بر اساس قیمتهای حقیقی محاسبه شود، این سودآوری، سودآوری اجتماعی خواهد بود که در واقع سودآوری کشاورزان بدون حمایتهای دولت میباشد. همچنین، از آنجایی که تغییرات نرخ ارز در محاسبه درآمد سایهای و هزینه نهادههای قابل تجارتی مانند سم و کود شیمیایی به طور مستقیم تاثیر میگذارد، لذا در ادامه سود اجتماعی محصولات مورد نظر با اعمال نرخ ارزهای مختلف محاسبه و برای هرکدام در صورت لزوم الگوی بهینه کشت تخمین زده می‏شود.