فناوری اطلاعات و ارتباطات

2-4-1 -تحقیقات داخلی انجام شده در زمینه فناوری اطلاعات
1-پور پرتوی (1382) در مقاله ای تحت عنوان نفش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه بانکداری به این نتیجه رسید که بکارگیری فناوری اطلاعات توسط بانک ها ،باعث افزایش رقابت خواهد شد و بانک ها با پایین آوردن هزینه ها و بالا بردن کیفیت خدمات خود به این فضای رقابتی عکس العمل نشان خواهد داد.آنها می توانند با کاهش کارمندان و افزایش انعطاف پذیری از طریق عدم تمرکز سازمانها و آرایش سلسله مراتب اداری، با بکارگیری ICT عکس العمل نشان دهند.با توجه به اینکه ICT موجب افزایش بازدهی به مقیاس در بانکداری می شود، با این حال به واسطه پیشرفت های ICT می توان انتظار داشت که حداقل اندازه کارآمد بنگاه درصنعت بانکداری افزایش یابد و از این رو، ادغام در بانکداری شعبه ای تشویق خواهد شد.
2- الهیار ی فرد و بیدآباد (1384) در مقاله خود با عنوان بهای خدمات تمام شده بانکی در بانکداری سنتی و نوین (بانک ملی ایران) دریافتند که متوسط بهای تمام شده خدمات بانکی سنتی و نیمه مکانیزه تقریبا دو برابر هزینه تمام شده در بانکداری اینترنتی می باشد و میزان صرفه جوئی در هزینه های پرسنلی حاصل از بکارگیری بانکداری اینترانتی و اینترنتی نسبت به وضع موجود (بانکداری سنتی و نیمه مکانیزه) بانک ملی به قیمت های سال 1383 به ترتیب برابر با 2291 و 4447 میلیارد ریال برآورد می شود.
3-فکور ثقیه (1385) در مقاله ای تحت عنوان “تأثیر فناوری اطلاعات بر صنعت بانکداری” بانکداری الکترنیک را به عنوان جدیدترین روش ارائه خدمات بانکی مطرح ساخته ویک فرصت مناسب برای تحکیم روابط با مشتریان ارائه نموده است. لزوم همگامی بانک‌ها با تغییر و تحولات عصر جدید از دو جهت ضروری به نظر می‌رسد. اول اینکه بانک‌ها به عنوان مؤسسات ارائه دهنده خدمات مالی، برای کسب مزیت رقابتی و بقا در میدان کسب‌وکار ناگزیرند تا با تغییرات همگام شوند. از طرف دیگر تأثیر بانکداری الکترونیکی در شکوفایی اقتصاد جهانی به گونه‌ای که بسیاری از کارشناسان، دستاوردهای امروزی کشورها را مدیون انقلاب الکترونیکی بانک‌ها میدانند. تعاریف مختلفی از بانکداری الکترونیک شده است چرا که به چندین روش و از کانال‌های گوناگونی از جمله کامپیوتر، تلویزیون تلفن همراه و …به طور کلی بانکداری الکترونیک به صورت یک ارتباط الکترونیک بین بانک‌ها و مشتری برای انجام، مدیریت و کنترل مالی تعریف می‌شود. افزایش بهره‌وری و درآمد، کاهش هزینه و رضایت مشتری ازجمله مزایایی است که باعث شده امروزه بانک‌های اروپایی و امریکایی با سرمایه گذاری‌ها کلان به ایجاد زیر ساخت‌ها و گسترش بانکداری الکترونیک بپردازند.
4-گودرزی و زبیدی (1387) در مقاله ای با عنوان تاثیر بانکداری الکترنیک بر بانک های تجاری ایران در سال های1384-1379 دریافتند که رابطه مثبتی بین افزایش تعداد خوپردازها و سودآوری بانک ها وجوددارد.
5-مژدهی و همکاران (1387) در تحقیق خود تحت عنوان بررسی نقش استراتژیک فناوری اطلاعات در بانکداری دریافت که اکثر بانک های ایران در حال حاضر در حال ارائه و یا در مرحله آزمایش ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی به مشتریان هستند. بانک هایی که اکنون به این مرحله دست نیافته اند، رقبا را تحت کنترل قرار داده و در نظر دارند به سرعت به این موضوع دست یابند. پیش بینی می شود که در چند سال آینده ارائه خدمات الکترونیکی مهمترین کانال توزیع در زمینه بانکداری شود.سرویس هایی که در حال حاضر ارائه یا تست می شود، بصورت ارتباط خصوصی به مشتریان است. این موضوع منجر به این خواهد شد که بانک ها به واسطه ها مجال نداده و ارتباط مستقیم خود را با مشتریان حفظ خواهند کرد. این موضوع باعث میشود که کیفیت خدمات توسط بانک توسط بانک کنترل شود.دلایل زیادی برای روی آوردن بانک ها به سمت بانکداری الکترونیکی وجود دارد. که می تواند به دلیل استراتژی تدافعی بانک ها از قبیل اینکه رقبا خدمات بانکداری الکترونیکی را ارائه می دهند و نیز قابلیت شخصی سازی روابط و ارائه خدمات با مشتریان باشد.مدیران توجه خود را به بانکداری الکترونیکی معطوف کرده اند. این موضوع پیامدهایی را برای موسسات مالی به همراه خواهد داشت، ازجمله پشتیبانی مدیران ارشد، پیامدهای مرتبط با تغییر بازار از جمله ورود به رقابتی جدید می باشد. البته پذیرش مشتریان، موضوع مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد تا بتواند جایگاه مورد نظر خود را بیابد.
6-حیدر پور و طهماسبی (1388) در تحقیق خود تحت عنوان تاثیر هزینه آموزش و تبلیغات بانکداری الکترنیکی بر افزایش جذب سپرده های بانک ها (مطالعه موردی بانک صادرات استان مازندران) به این نتیجه رسید که بین افزایش جذب منابع و هزینه تبلیغات بانکداری الکترنیکی رابطه وجود ندارد ولی بین هزینه آموزش بانکداری الکترنیکی و افزایش جذب سپرده ها رابطه وجود دارد.
7-شریفی رنانی و حاجی پور (1390) در تحقیقی تحت عنوان نقش فناوری اطلاعات در بهبود پاسخگویی به مشتریان از دیدگاه مدیران و کارکنان بانک دریافتند که از دیدگاه مدیران و کارکنان مورد نظر، استفاده از تلفن و دورنگار، رایانه و خدمات بانکداری الکترنیک بربهبود پاسخگویی در بانک موثر بودند.از دیدگاه آنها خدمات الکترنیک بیشترین تاثیر در پاسخگویی داشت، نتایج تحقیق نشان داد که استفاده از تلفن و دور نگار بهبود پاسخگویی به مشتریان از طریق کاهش حضور فیزیکی مشتریان در بانک، ارائه به موقع و صحیح گزارش ها سرعت پاسخ
گویی به شکایات و رسیدگی به پیشنهادات و انتقادات افزایش می دهد. همچنین استفاده از رایانه نیز علاوه بر سرعت پاسخگویی به شکایات سبب احقاق حقوق آنان، صرفه جویی در زمان ارائه خدمات بانکی به مشتریان، دسترسی به موقع سریع مشتریان به اطلاعات مربوط به خدمات بانکی، کاربرد موثر منابع فیزیکی، انسانی و مالی در بانک و نظارت دقیق و هدفمند مدیران نسبت به کارکنان می شود. در خصوص استفاده ار خدمات بانکداری الکترنیک نشان می دهد که استفاده از این خدمات علاوه بر کاهش میزان حضور فیزیکی مشتران در بانک سبب احقاق حقوق و کاهش نارضایتی ارباب رجوع، نظارت هدفمند و دقیق مدیران، صرفه جویی در ارائه خدمات به مشتریان، سرعت پاسخگویی به شکایات، کاربرد موثر منابع ،دسترسی به موقع و دقیق مشتریان به اطلاعات و خدمات بانکی وارائه به موقع سریع گزارش ها در بانک می شود.
8-اسد زاده و کیانی (1391) در تحقیق خود با عنوان تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر سود آوری بانکهای منتخب به این نتیجه رسیدند که به رغم پایین بودن ضرایب متغیر های فناوری اطلاعات و ارتباطات در سودآوری بانک های کشور که خود می تواند ناشی از سهم کم این متغیرها در مقایسه با سایر فعالیت های سنتی وسیع بانک های کشور باشد، با توجه به ارتباط مثبت دستگاه های خودپرداز، پایانه های فروش و شعب بر سودآوری بانک ها می توان اظهار داشت که بکارگیری ابزار و روش های بانک داری الکترونیک با وجود تمامی مشکلات و محدودیت ها، افزایش سودآوری بانک ها را به همراه داشته، بنابراین، توجه و توسعه بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات و گسترش بانکداری الکترونیکی امری ضروری است.
9-رضایی (1392) در تحقیق خود تحت عنوان ارزیابی تاثیر مدیریت دانش مشتری و فناوری اطلاعات بربهبود ارائه خدمات بانکی به این نتیجه رسید که مدیریت دانش مشتری و فناوری اطلاعات بر بهبود عملکرد مدیریت خدمات بانکی تاثیر مثبت و مستقیمی دارد. چنانچه سازمانی همچون بانک، بخواهد نمودار طول عمر مشتریان خود را در حالت صعودی نگه دارد و جایگاه رقابتی خود را بهبود بخشد، نیازمند تمرکز بر اجرای صحیح مدیریت دانش مشتری و استفاده از فناوری اطلاعات در سطح گسترده تری دارد.
2-4-2-تحقیقات خارجی انجام شده در زمینه فناوری اطلاعات
1-بکالی (2003) با بررسی فناوری اطلاعات و عملکرد اقتصادی بانکهای اروپا در سالهای 1994 تا 2000 به این نتیجه رسید که سرمایه گذاری بر روی فناوری اطلاعات به شکل سخت افزاری و نرم افزاری تاثیر منفی بر روی سودآوری بانک ها و سرمایه گذاری به شکل خدمات تاثیر مثبت داشته است.
2-هولدن و بنانی (2004) در مقاله ای خود تحت عنوان بررسی سرمایه گذاری در سیستم فناوری اطلاعات و دیگر عوامل سودآوری بانک های انگلستان در طول 1996-1976 به این نتیجه رسید به کار گیری فناوری اطلاعات (دستگاههای خودپرداز به عنوان عامل اصلی) با کاهش هزینه نیروی کار و تراکنش ها و تاثیر مثبتی بر سود آوری بانک ها داشته است.
3-عیادت و کزاک (2005) در تحقیق خود تحت عنوان اثر فناوری اطلاعات برکارایی سود و هزینه بانکی های آمریکا در سال های 2003-1992 دریافت که پیشرفت ها در زمینه فناوری اطلاعاتی و مخابراتی پایه بوجودآمدن سرویس های جدید و ارتقاء گزینه های موجود بوده است که شاخه های اصلی این مورد عبارتند از: بانکداری اینترنتی، امنیت سرمایه گذاری و تبادل اطلاعات. ابداعات و نوآوری های جدید درآمدهای زیاد برای بانک ها و راحتی وآسایش بیشتر مشتریان بانک ها را فراهم کرده است. با این وجود بانک ها نیاز به سرمایه گذاری بیشتری داشته و هزینه های عملیاتی بالاتری را هم می پردازند. بانک بزرگتر مشتری بزرگتر اینگونه خدمات می باشد. بانک های بزرگ ومعتبر آمریکا بزرگترین و بیشترین مالکین خودپردازها و پیشرو در زمینه بانکداری اینترنتی هستند. با مقایسه مقادیر ضرائب همبستگی بین توسعه فناوری اطلاعات و کارآیی بانک، مشخص می شود که تکنولوژی، همبستگی مثبت با کارآیی سود بانکها دارد، درمورد طرف هزینه، همبستگی منفی بین سطح پیاده سازی فناوری اطلاعات و کارآیی هزینه نشان می دهد که بانک ها با سطح تعهد بالاتر برای استفاده از تکنولوژی، می توانند برای کاهش هزینه های عملیاتی مدیریت کنند. اگرچه پیشرفت و توسعه فناوری اطلاعات در جهت مثبت بر هر دو طرف کارآیی هزینه و سود تاثیر می گذارد.
4-در تحقیقی که توسط چانگ ونگ (2006) با عنوان تاثیر اینترنت یر خدمات بانکداری در لالیا انجام گرفت نشان میدهد که اینترنت روی بعضی از ویژگی های خدمات بانکداری مثبت و مهمتری دارد از جمله ارتباطات، پاسخدهی و دسترسی.
5-اوو و همکاران (2009) در مقاله ای با عنوان تاثیر کثرت دستگاه های خودپرداز بر روی کارایی هزینه:بررسی تجربی در تایوان اثر دستگاه های خودپرداز را بروی کارایی هزینه بانک ها در تایوان مطالعه کردند و بیان کردند که به کارگیری دستگاه خودپرداز توانسته است هزینه ها را کاهش دهد و از طریق کاهش هزینه، بانک ها توانسته اند به سطح عملکرد بالاتری دست یابند.
2-4-3- تحقیقات انجام شده در داخل زمینه جذب منابع
1-پرتوی (1377) در بررسی هزینه جذب منابع و عوامل موثر برآن در سیستم بانکی کشور طی سالهای 73-1363 به این نتیجه رسید که هزینه جذب منابع در سیستم بانکی ایران از هرینه های پول در اقتصاد بازار تبعیت نمی کند وبین نرخ سود پرداختی به سپرد ه ها در سیستم بانکی و هزینه پول در اقتصاد بازارو همچنین بین هزینه عمومی بانک ها و هزینه پول در اقتصاد بازار، رابطه معناداری وجود ندارد.
متغیرهای مستقل مورد توجه نرخ سود پرداختی به سپرده ها، نرخ سپرده قانونی، نرخ سود پرداختی به سپرده قانونی، هزینه عمومی بانک ها (شامل هزینه های پرسنلی، اداری، مانده سپرده ها به طور متوسط کاهش خواهد یافت.
2-مغویی نژاد (1378) در تحقیق خود تحت عنوان «بررسی مهم‌ترین عوامل مؤثر در افزایش میزان سپرده گذاری از دیدگاه، تجارت شهرستان رفسنجان (از دیدگاه مشتریان) که از سرمایه های ارزنده بانک محسوب می‌شوند، پرداخت و به این نتیجه رسید که عوامل بهبود روابط اجتماعی کارکنان با مشتریان، ویژگی‌های فردی خوب و مناسب کارکنان، تبلیغات، میزان سود پرداختی و عرضه خدمات مطلوب را مهم دانست. به منظور آزمون فرضیات تحقیق از طریق پرسشنامه و نیز اطلاعات آماری شعب بانک تجارت شهرستان رفسنجان در سال 1387 جمع آوری و سپس با استفاده از روش‌های مناسب آماری ارتباط هر یک از عوامل مذکور با میزان افزایش میزان سپرده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. بنابراین روش تحقیق آن توصیفی- پیمایشی است.
3- روستا (1379) در پایان نامه خود تحت عنوان بررسی و ارزیابی عوامل موثر بر جذب سپرده در بانک کشاورزی با استفاده از عوامل و عناصر بازاریابی خدمات به این نتیجه رسید که تاثیر فعالیتهای تشویقی- ترغیبی (بازار افزایی) در جذب سپرده در اولویت اول. تاثیر گسترش شعب (شبکه های توزیع خدمات) در جذب سپرده. در اولویت دوم. تاثیر پرداختن به کیفیت و تنوع خدمات در جذب سپرده در اولویت سوم؛ و نهایتا نقش پرسنل بانک در جذب سپرده در اولویت چهارم قرار دارد. براساس نتایج حاصل شده از لحاظ درجه تاثیرشان بر جذب سپرده براساس اولویتهای زیر قرار دارند: ۱- سرعت و سهولت در اعطای خدمات بانکی ۲- برخورد پرسنل ۳- مکان و موقعیت جغرافیایی شعب سود امتیازات و جوایز مادی. ۴- دریافت خدمات مشاوره ای. آرایش فضای داخلی شعب. تبلیغات. نتایج بدست آمده حاکی از آنست که پرداختن به کیفیت خدمات و برخورد پرسنل مهمترین عوامل در جذب سپرده های مشتریان است.
4-بابایی (1380) برای بررسی عوامل موثر بر مانده سپرده های بانکی با تاکید بر سپرد های بانک ملی ایران به پرسش های زیر پرداخت: آیا متغیر های اقتصاد مثل درآمد ملی،نرخ ارز، تورم و شاخص بهای دارایی هایی چون پیکان، مسکن و قیمت که بهار آزادی برحجم سپرده های بخش دولتی سیستم بانکی موثر است؟ آیا عوامل داخلی از قبیل تبلیغات، تعداد کاکنان، تعداد شعب یا حجم تسهیلات اعطایی از حجم سپرده های بانک ملی ایران به عنوان بخش عمده ای از کل سپرده های سیستم بانکی تاثیرگذار است؟ برای برآورد الگو ها از اطلاعات سری زمانی سالانه در دوره زمانی 1377-1358 استفاده شده است. نتیجه حاصل از برآورد مد لهای سه گانه حاکی از آن بود که حجم مانده سپرده های بانکی با شاخص بهای خودروی پیکان نسبت معکوس و با شاخص بهای مسکن و نرخ ارز رابطه مستقیم داشته است (هر گاه شاخص قیمت مسکن و نرخ ارز بالا رفته حجم مانده سپرده های بانکی افزایش یافته است). در مدل سپرده های بانک ملی ایران نیز ارتقا کمی و کیفی عوامل داخلی نقش موثری در افزایش سهم مانده سپرده های بانک ملی داشته است.
5-صالحیان (1382) در مقاله خود با عنوان نقش اخلاق و رفتار کاگزاران نظام بانکی در جذب منابع و رشد اقتصادی به این نتیجه رسید که مهمترین عامل برای تحقق اهداف نظام بانکی نیروی انسانی به عنوان عنصر کلیدی تحول و توسعه می باشد. توجه به این عامل و برقراری روابط صحیح فی ما بین کارکنان و مسئولان و برقراری ارتباط اصولی و رفتار مناسب با مشتری و ارائه خدمات سریع، صحیح و ارزان می تواند موجب جلب و جذب منابع و نقدینه گردد تا بانک بتواند با اعمال مدیریت صحیح این منابع را در مجاری مولد در جهت رشد و توسعه اقتصادی جامعه بکار گیرد و به اهداف خود نایل گردد.
6-رازانی (1382) در پایان نامه خود با عنوان بررسی و معرفی روش‌های جدید و مؤثر جذب منابع مالی شعب بانک تجارت در استان لرستان به بررسی عوامل مؤثر در جذب منابع مالی در گروه بانکی تجارت در استان لرستان از قبیل: ارائه تسهیلات سهل‌تر، فضای فیزیکی مطلوب، تجدید نظر در شیوه جوائز، اهمیت قائل شدن برای مشتری، قوانین و مقررات مناسب، جذب منابع بلند مدت و… نموده است و همچنین به بررسی میزان رقابت پذیری بین گروه های بانکی کشور، بررسی رویه و همچنین عملکرد بانک مزبور با سایر گروه های بانکی پرداخته است. به متغیرهای پولی کشور طی دوره (1374) به طور کلی در این تحقیق، روش توصیفی- پیمایشی مورد استفاده قرار گرفته است.
7-ابونوری وسپانلو (1384) در تحقیق خود تحت عنوان تجزیه و تحلیل آثار دورن سازمانی بر جذب سپرده بانکی (مطالعه موردی بانک ملت تهران) دریافت که افزایش تسهیلات اعطایی، با فرض ثابت بودن سایر شرایط موجب افزایش جمع سپرده ها خواهد شد. در واقع افراد با شعبی که به آنها تسهیلات بیشتری اعطا میکنند بیشتر کارمی کنند و منابع خود را به آن شعبه انتقال میدهند. در رابطه با موقعیت مکانی و وضعیت تجهیزاتی شعب همان گونه که پیش بینی می شد هر دو در جذب منابع بسیار موثر بودند. نتایج نظرسنجی از مسئولین و معاونین درباره ضریب اهمیت عناصر موقعیت مکانی و تجهیزات (دستگاه پوز و ای تی ام) در جذب سپرده نشان داده است که در میان عناصر مکانی وسعت مفید شعبه برای پاسخگویی به مشتران و در میان تجهیزات، وجود صندلی و میز، کامیپوتر و روشنایی جهت استفاده مراجعین از بیشترین ضریب اهمیت برخوردار بوده اند.
8-عسگری (1385) در پایان نامه خود تحت عنوان بررسی رابطه هزینه جذب منابع در
سیستم بانکی (مطالعه موردی بانک صادرات اردبیل) و هزینه پول در اقتصاد بازار با این نتیجه رسید که بین هزینه جذب منابع بانکی و هزینه پول در سیستم بانکی رابطه معناداری وجود ندارد. بررسی ها نشان میدهد که بین هزینه فرصت، هزینه عملیاتی و هزینه غیر عملیاتی بانک صادرات اردبیل و در کل منابع سیستم بانکی و هزینه پول در اقتصاد بازار رابطه معناداری وجود ندارد.
9-خضرا (1385) در مقاله ای تحت عنوان «عوامل موثر بر تجهیز منابع مالی کشور» عوامل فناوری اطلاعات، مهارت نیروی انسانی شاغل در بانک‌ها، تنوع و کیفیت خدمات بانکی، رضایت مشتریان از کارکنان و مطلوبیت محیط داخلی و محل استقرار شعب در بانکداری نوین، ابزارهای مهمی هستند که برای جذب بهینه منابع پولی از آن‌ها استفاده می‌شود. در بانکداری نوین عوامل متعددی وجود دارند که بر روند تجهیز منابع پولی بانک‌ها تأثیر می‌گذارند امروزه شرایط و موقعیت بانک‌ها با یکدیگر یکسان نیست و ممکن است عوامل تأثیرگذار بر تجهیز منابع پولی حتی برای هر یک از شعب متفاوت باشد.