عوامل روان شناختی

کیفیت زندگی: یک سازه روان شناختی است که شامل ابعاد مختلف زندگی از جمله 1-جسمانی، روانی، اجتماعی و معنوی می شود(نجات، 2008).
عزت نفس: عزت نفس درجه تصویب، تائید، پذیرش و ارزشمندی است که فرد نسبت به خود احساس می کند(نوربخش،2004).
شادکامی ذهنی عبارتست از ارزیابی های شناختی و هیجانی فرد از زندگی . این ارزیابی از سویی واکنش های هیجانی به حوادث و در سویی دیگر قضاو ت های شناختی در مورد رضایت و به سرانجام رساندن وظیفه را در بر می گیرد(کار، 2003).
7-1-تعاریف عملیاتی:
کیفیت زندگی: منظور میزان نمراتی است که شرکت کننده در پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت کسب می کند.
عزت نفس: منظور میزان نمراتی است که شرکت کننده در پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت کسب می کند.
شادکامی ذهنی: منظور میزان نمراتی است که شرکت کننده در پرسشنامه شادکامی ذهنی آکسفورد کسب می کند.
تعریف مفهومی ورزش بدنسازی: به انجام یک سری تمرینات بدنی با وسیله و دستگاههای گوناگون به طرق مختلف اطلاق می شود که با کمک تغذیه اصولی و علمی آمادگی های جسمی را رشد داده و تاثیرات مطلوبی بر توانایی های بدنی و روحی فرد به جا می گذارد.
تعریف عملیاتی ورزشکار مبتدی: ورزشکاری که برای اولین بار از باشگاه بدنسازی استفاده می کند و طبق برنامه شماره 1 سالن عمل می کند.
برنامه شماره 1
مبتدی های تازه کار(0 الی سه ماه تمرین)
عضله حرکت ست تکرار
پشت بازو پشت بازو ایستاده با کابل 3 12ـ10
پشت بازو خوابیده با هالتر 3 12ـ10
جلوبازو جلو بازو ایستاده با هالتر 3 12ـ10
جلو بازو با دمبل نشسته 3 12ـ10
ساعد مچ با هالتر 3 15-12
فصل دوم
چارچوب نظری و پیشینه تحقیقاتی

در فصل حاضر به صورت مبسوط به معرفی متغیرهای پژوهش پرداخته می شود. نخست به تشریح فعالیت های ورزشی و نقش ورزش در سلامت جسمانی و روانی پرداخته می شود. به رابطه ورزش با انواع مولفه های روان شناختی و شخصیتی همچون افسردگی و اضطراب و اجتماعی شدن و رشد شخصیت اشاره خواهد شد. سپس متغیر های وابسته پژوهش یعنی کیفیت زندگی، عزت نفس و شادکامی مورد بحث قرار می گیرند و به تفکیک هر یک بنیان های نظری، مولفه ها، تعاریف و تاریخچه آنها ارائه می شود. در نهایت نیز پیشنه مطالعات مرتبط با پژوهش ارائه می شود. در آخر نیز جمع بندی فصل بیان می شود.
مقدمه ای بر روانشناسی ورزش
بیدل و موتری (1991) ورزش و تمرین را عناصر یا زیر مولفه های فعالیت جسمانی می دانند . دوبرت (2002) اشاره می کند که با وجود اینکه روان شناسان به پیشگیری از بیماری و توانبخشی با توسل به افزایش اموری مثل فعالیت جسمانی و ورزش می پردازند، پژوهش ها و مهارت های مداخله ای آموخته شده در این موقعیت ها در حال حاضر در عملکرد ورزشی مورد استفاده قرار می گیرند. هیز (1999)اظهار می دارد که با وجود تفاوت معانی ورزش و ورزش کردن ، این دو حیطه به هم مرتبطند و تاثیرات ورزش کردن معمولا در حوزه روان شناسی ورزش مورد ملاحظه واقع می شود. روان شناسی ورزش بر اثرات عوامل روان شناختی بر رفتار ورزشی متمرکز می شود، در حالی که روان شناسی ورزش کردن با اثراتی که ورزش و ورزش کردن بر رفتار روان شناختی دارد سروکار پیدا می کند. هیز اظهار می دارد که ” روانشناسی ورزش کردن به رابطه بدن و ذهن توجه می کند، درحالی که روان شناسی ورزش به رابطه ذهن و بدن می پردازد”. گوین و اسپنس (1995) از تمرین به عنوان یک فعالیت تفریحی نام می برند (در مقابل فعالیت جسمانی حرفه ای) که با یک هدف بیرونی خاص مثل بهبود تناسب اندام، عملکرد جسمانی یا سلامتی انجام می شود. درک هدف از فعالیت در تعیین اینکه چه فعالیتی ورزش است و چه فعالیتی ورزش نیست اهمیت دارد. در عوض، کاسپرسون ، پاول و کرستینسن (1985) اشاره کرده اند که فعالیت جسمانی می تواند جزئی از تفریح یا فعالیت های کاری باشد. گوین، لوسک و ریچارد (2001) چهار پارامتر فعالیت جسمانی را توصیف کرده اند:: نوع، فراوانی، شدت و مدت. نوع، نشانگر سیستم های جسمانی است که در فعالیت های خاص مثل ایروبیک، حرکات کششی، حرکات مقاومتی و انعطاف پذیری به کار می رود. فراوانی با توجه به میزان فعالیت به کارگرفته شده در یک دوره زمانی شناسایی می شود. شدت، بار تحمیلی را توصیف می کند که بر اثر فعالیت بر سیستم فیزیولوژیکی وارد می شود. مدت، دلالت بر مدت زمان یک فعالیت خاص دارد. تناسب جسمانی به عملکرد فیزیولوژیکی و توصیف نگرش های ما اشاره دارد که بر توانایی ما برای انجام فعالیت جسمانی اثر می گذارد . اشکال مختلف تناسب جسمانی معرفی شده است (کاپلان ، سالیس و پاترسون، 1993). این فعالیت ها شامل تحمل قلبی ریوی، تحمل عضلانی، نیرومندی عضلات، ترکیب بدن و انعطاف پذیری است.
وان (1997) ورزش را ” فعالیت هایی در نظر می گیردکه شامل قدرت و مهارت، رقابت و راهبرد و یا شانس می شوند و برای شادی، رضایت و منافع شخصی شرکت کنندگان یا دیگران (مثل درآمد)، ( برای مثال، تماشاگران) انجام می شود و شامل ورزش های ساختار یافته یا تفریحی و نیز ورزش به صورت سرگرمی است”.
سلامت روانی سه بعد هیجانی،اجتماعی و روان شناختی را شامل می گردد. سلامت هیجانی، رضایت از زندگی ، خوشبینی و امیدواری ، اعتماد به نفس، تسلط و حس کنترل ، داشتن هدف در زندگی ، احساس تعلق و حمایت شخصی از مهمترین جنبه های آن هستند( وایت لو و همکاران،2008). شناخت در حال رشدی وجود دارد که از نظر جسمی فعال بودن با بهبود سلامت روانی مثل ارتقاء بهداشت روانی و پیشگیری از رشد مشکلات سلامت روانی مرتبط می شود. بعلاوه ، فعالیت جسمانی نشانه های بیماری های روانی مختلف را بهبود می دهد. منافع روان شناختی فعالیت جسمانی در پشینه تجربی و غیرتجربی به طور گسترده ای مورد توجه قرار گرفته است.(به نقل از نصری1389)
اثرات ورزش بر فیزیولوژی و روان: