دوره اول متوسطه

جمع
117
53
170
3 -2-3 روش های نمونه گیری
در مورد جامعه اول مطابق الگوی ویلیام رومی صورت گرفت که در جای خود توضیح داده می شود اما در مورد جامعه دوم (دبیران پایه هفتم دوره اول متوسطه) با توجه به این که پژوهش حاضر به دنبال بررسی نظرات دبیران در مورد جنبه های مختلف کتاب بوده، و همچنین وجود ناهمگنی در بین نواحی یاد شده، از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای استفاده شد. لذا، دبیران منتخب از نواحی سه گانه به صورت تصادفی انتخاب شدند. قابل ذکر است که پرسش نامه‌ها توسط دبیران مربوطه به صورت تصادفی پاسخ داده شد. انتخاب دبیران هر ناحیه از روی لیست اسامی و به صورت قرعه کشی صورت پذیرفت.
3-3- ابزار گردآوری اطلاعات، بیان ویژگی‌ها، روایی و پایایی آن
برای اجرای هر نوع پژوهش، باید با استفاده از ابزار، داده‌هایی جمع آوری کرد و با استفاده از آن ها سوال های تحقیق را مورد بررسی قرار داد. برای جمع آوری داده‌ها، ابزارهای متعددی وجوددارد. به عقیده‌ی بست ترجمه شریفی و طالقانی (1390)، هر یک از این ابزارها برای نوع معینی از داده‌ها مناسب است و نوعی از اطلاعات را به صورت معینی ارائه می‌دهد تا به گونه مؤثرتری مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به اطلاعات مورد نیاز برای بررسی سوال های پژوهش، در این پژوهش از دو ابزار 1- فرم تحلیل محتوای ویلیام رومی و 2- پرسش نامه ی محقق ساخته برای گرد آوری اطلاعات استفاده شد.
ابزار اول: فرم تحلیل محتوای ویلیام رومی
این ابزار برای پاسخ گویی به سوال های اول، دوم و سوم پژوهش در نظر گرفته شد. هدف اساسی این فرم، تجزیه و تحلیل کمی کتاب های علمی برای تعیین میزان ارائه فعال محتوای کتاب درسی می باشد. در طی این تحلیل مطالب متن، پرسش ها و تکالیف، تصاویر و نمودارها در هر قسمت با توجه به مقوله های پیشنهادی ویلیام رومی به فعال و غیر فعال طبقه بندی می شوند، آن گاه نتایج به دست آمده از فرمول ها با معیار ویلیام رومی (4/0 – 5/1) مقایسه می شوند تا در مورد مطلوب بودن کتاب اظهار نظر شود.
روش ویلیام رومی به دو شیوه قابل اجرا است.
سرشماری: در این شیوه، همه کتاب صفحه به صفحه مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.
نمونه گیری: در این شیوه در هر مرحله ده صفحه یا بیشتر از کتاب به طور تصادفی انتخاب می شود.در این تحقیق برای سوال اول از شیوه سرشماری وبرای سوال دوم و سوم از شیوه نمونه گیری استفاده می شود.
جهت برآورد و تامین پایایی فرم تحلیل محتوا ویلیام رومی از تکنیک اجرای مجدد استفاده شد. بدین منظور نمونه ای از کتاب به فاصله یک ماه دوباره تحلیل شد و سپس با اندازه گیری ضریب توافق، پایایی ابزار تأیید گردید. در اینجا ضریب توافق85/0 بدست آمد که عدد مناسبی است.
در ضمن با توجه به این که این فرم به دفعات خیلی زیاد مورد استفاده متخصصان قرار گرفته، لذا از روایی کافی برخوردار می باشد. اما برای اطمینان بیشتر از روایی (اعتبار) این فرم توسط استاد محترم راهنما و چند دبیر با تجربه نیز مجددا تایید گردید.
ابزار دوم: پرسشنامه محقق ساخته
در این پژوهش به منظور بررسی نظرات دبیران در مورد محتوای کتاب از پرسش نامه ی محقق ساخته استفاده شد. این ابزار برای پاسخ گویی به سوال های چهارم تا نهم پژوهش در نظر گرفته شد. این پرسش نامه در زمینه دعوت به پژوهش دانش آموزان، ارائه مواد تصویری و میزان تناسب آن ها، تمهیداتی برای خود ارزیابی، میزان توجه به نیازهای روزمره دانش آموزان، تناسب با توان ذهنی و فکری دانش آموزان، اطلاعات قبلی ریاضی دانش آموزان پرسش های مطرح گردید. این پرسش نامه با تغییرات لازم در پرسش نامه ی روا و پایای جعفری (1375) تدوین گردید. پرسش نامه فوق روایی آن تایید شده و پایایی آن نیز بالای 9/0 گزارش شده است. این پرسش نامه که نمونه آن در بخش پیوست ها آمده است، شامل پنج (5) پرسش از مشخصات فردی وسی ودو (32) پرسش (گویه) مربوط به سوال های چهارم تا نهم پژوهش است. تناظر سوال های تحقیق با گویه های آن در جدول 3-3 گزارش شده است.
جدول 3-3 تناظر 32 گویه‌ای پرسش نامه ی کتاب ریاضی پایه هفتم دوره متوسطه اول
سوال
شماره گویه های پرسش نامه
تعداد گویه ها
سوال چهارم (میزان دعوت به پژوهش)