مقاله دانشگاهی – بررسی مقایسه ای تاثیر کیفیت حسابرسی بر میزان اقلام تعهدی اختیاری بین شرکت …

فصل سوم
روش شناسی تحقیق
۳-۱- مقدمه
ثبات و استمرار وقوع پدیدهها امری منطقی است که علم بر پایه آن بنا شده است. به عبارت دیگر در استفاده از روش علمی برای پیشبینی وقوع پدیدهها در جهان، پیش فرض آن است که این پدیدهها اتفاقی؛ دمدمی و بینظم نبوده و قابل پیشبینی است. زیرا در غیر اینصورت انجام پژوهش علمی غیر ممکن میبود. شکی نیست که پی بردن به قواعد و نظم میان پدیدهها در علوم انسانی به سهولت سایر علوم نیست زیرا بازیگر نقش اصلی در علوم انسانی، انسان است؛ موجودی که صاحب اختیار است. اما این بدان معنی نیست که رفتار انسان در چارچوب هیچ قاعدهای قرار نمیگیرد. باید توجه داشت که رفتار آدمی پیچیده است و عواملی بسیاری در ایجاد آن دخالت دارد که به ظاهر آن را سازمان نیافته و حتی متناقض جلوه میکند؛ اما میتوان با روش مناسب به شناخت آن پرداخت (خاکی، ۱۳۸۶). شاید بتوان گفت دلیل اینکه تاکنون امکان دستیابی به قوانین دقیق برای تبیین رفتار انسان فراهم نشده است؛ استفاده از روشهای نامناسب بوده است. انتخاب روش پژوهش بستگی به اهداف، ماهیت موضوع و امکانات اجرایی آن دارد و تشریح روش انتخاب شده در هر پژوهش علمی از اهمیت خاصی برخوردار است.
تحقیق عبارت است از بررسی نظام یافته، کنترل شده، تجربی و انتقادی در مورد پدیده ها که روابط احتمالی بین این پدیده ها به وسیله نظریه و فرضیه هدایت می شود. در طی فرآیند تحقیق با به کار گیری ابزارهای جمع آوری، داده ها به طور عینی و معتبر، مشاهده، بررسی و استخراج می شود و سپس با استفاده از فنون تجزیه و تحلیل توصیفی و استنباطی به طور کمی و غیرکمی سعی می شود که ادعاها و حدس های علمی اولیه آزمون شده و در نهایت فرضیه ها «رد» یا «پذیرفته» می شود و نتیجه گیری نهایی صورت پذیرد (خاکی، ۱۳۸۶).
این پژوهش در نظر دارد تاثیر کیفیت حسابرسی را براقلام تعهدی اختیاری در شرکت های بیش ارزش گذاری شده را مورد بررسی قرار دهد. در این فصل روش شناسی تحقیق شامل طرح مسئله پژوهش، روش تحقیق، معرفی جامعه و نمونه آماری، روش جمع آوری اطلاعات، متغیرهای تحقیق و نحوه محاسبه آن ها و روش تجزیه و تحلیل داده ها و چگونگی آزمون فرضیه ها، ارائه گردیده است. همچنین در بخش روش های آماری، توصیفاتی در مورد آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده جهت تحلیل داده ها بیان شده است.
۳-۲- طرح مسئله پژوهش
بنا به دلایلی نظیر ابقاء در شرکت، دریافت پاداش و …، مدیریت واحد انتفاعی خواسته یا ناخواسته ممکن است با دستکاری سود، وضعیت شرکت را مطلوب جلوه دهد. تحت چنین شرایطی سود واقعی با سود گزارش شده در صورت های مالی مغایرت داشته و رویدادی تحت عنوان مدیریت سود رخ داده است. همچنین هدف حسابرسان حفاظت از منافع سهامداران در مقابل تحریفات و اشتباهات با اهمیت موجود در صورت های مالی است. وقتی مؤسسات سودها را دستکاری می کنند، ممکن است نتیجه مطلوبی را برای سرمایه گذاران نشان دهند، چنین ارائه نادرستی می تواند بر تصمیم گیری داخلی تاثیر گذاشته و منجر به تصمیمات سرمایه گذاری غیر بهینه و ناکارا شود. حسابرس شرکت نیز ممکن است بر محتوای سود تاثیر گذار باشد.
به طور کلی این پژوهش با بررسی تاثیر کیفیت حسابرسی بر میزان اقلام تعهدی اختیاری در شرکت های بیش ارزش گذاری وسایر شرکت ها می پردازد. محقق به دنبال پاسخ به این سوال می باشد که آیا کیفیت حسابرسی شرکت که با سه معیار اندازه حسابرس، تخصص حسابرس و دوره تصدی حسابرس سنجیده می شود، می تواند در شرکت های بیش ارزش گذاری شده منجر به جلوگیری از دستکاری در اقلام تعهدی اختیاری به منظور مدیریت سود شود یا خیر؟
۳-۳- روش تحقیق
یک محقق بعد از انتخاب و تعیین موضوع باید بدنبال تعیین روش تحقیق باشد. انتخاب روش تحقیق بستگی به هدف ها و ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد. بنابراین هنگامی میتوان در مورد روش بررسی و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت، موضوع تحقیق و هدف های آن مشخص باشد. بعبارتی، روش تحقیق به محقق کمک مینماید تا شیوه و روشی را انتخاب نماید که هر چه سریعتر به پاسخ هایی که برای پرسشهای تحقیق خود در نظر گرفته است، دست یابد. بنابراین متدولوژی تحقیق برگرفته از موضوع تحقیق و فرضیات تحقیق است (احمدپورو همکاران، ۱۳۹۱).
تحقیق حاضر چون از اطلاعات واقعی استفاده کرده است و میتواند در فرآیند استفاده از اطلاعات کاربرد داشته باشد، ازنظر هدف، کاربردی و از نظر اجرا، توصیفی است و میتواند از نتایج آن برای ارتقاء بینش اعضای جامعۀ بورس اوراق بهادار تهران استفاده شود. این تحقیق از نظر کنترل محقق بر متغیرها از نوع همبستگی میباشد و از نظر مکانیزم اجرا درزمرۀ تحقیقات پس رویدادی و اثباتی محسوب میشود. روش پس رویدادی روشی است که درآن، تحقیق با استفاده از اطلاعات گذشته و مطالعۀ روابط گذشته متغیر وابسته و متغیرهای مستقل به بررسی روابط بین آنها بپردازد. بعبارت دیگر، روش پس رویدادی روشی است که ازروی اطلاعات گذشته و از روی معلول، به یافتن علت احتمالی میپردازد.
در این پژوهش در ابتدا برای اندازه گیری اقلام تعهدی اختیاری از مدل تعدیل شده جونز استفاده گردیده است. این مدل در سال ۱۹۹۵ توسط دچو، سلوان و سویینی استفاده شده است و از منظر آن ها روش جونز تعدیل شده، آزمون مناسب تر و قویتری برای بررسی مدیریت سود می باشد.
برای تعیین کیفیت حسابرسی از سه متغیر اندازه حسابرس، تخصص حسابرس و دوره تصدی حسابرس استفاده شده است. به منظور اندازه گیری اندازه حسابرس، مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی در زمره مؤسسات حسابرسی کوچک وسازمان حسابرسی به دلیل کارکنان زیاد و قدمدت بیشتر به عنوان مؤسسه حسابرسی بزرگ در نظر گرفته می شود. به منظور اندازه گیری دوره تصدی، باید سالی در دسترس باشد که در آن حسابرس به استخدام واحد تجاری درآمده است. تعیین این تاریخ برای شرکت هایی که طی دوره زمانی تحقیق، حسابرس خود را تغییر داده اند مشکل نیست. به منظور بررسی این که تا چه اندازه معیار دوره تصدی برروی اقلام تعهدی اختیاری در شرکت هایی که بیش ارزش گذاری خواهند داشت کمک می کند، از مدل رگرسیون لجستیکی توسعه داده شده که در آن علاوه بر متغیر های دخیل در مدل لجستیکی قبل، از یک متغیر ساختگی به همین منظور استفاده گردیده است.
به منظور بررسی این که تا چه اندازه معیار تخصص حسابرس برروی اقلام تعهدی اختیاری در شرکت هایی که بیش ارزش گذاری خواهند داشت کمک می کند، از مدل رگرسیون لجستیکی توسعه داده شده که در آن علاوه بر متغیر های دخیل در مدل لجستیکی قبل، از یک متغیر ساختگی به همین منظوراستفاده گردیده است. واین متغیرچنانچه حسابرس متخصص باشد برابر ۱ و در غیراین صورت معادل صفر خواهد بود.
۳-۴- جامعه آماری
جامعه آماری عبارت است از کلیه عناصر و افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی (جهانی یا منطقهای) دارای یک یا چند صفت مشترک میباشند (حافظ نیا، ۱۳۸۱).
جامعه آماری این تحقیق کلیه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد، که از ابتدای سال ۱۳۸۷ لغایت پایان سال ۱۳۹۱ در بورس فعال بودهاند. دوره زمانی تحقیق، یک دوره ۵ ساله انتخاب گردید که از ابتدای سال ۱۳۸۷ آغاز و به انتهای سال ۱۳۹۱ ختم می‌شود.
۳-۵- نمونه آماری
نمونه آماری عبارت است از “تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیانکننده ویژگی‌های اصلی جامعه باشند” (آذر و مؤمنی، ۵۱۳۸). برای انتخاب نمونه آماری مناسب که یک نماینده مناسبی برای جامعه آماری مورد نظر باشد از روش حذفی سیستماتیک، استفاده شده است. برای این منظور ۴ معیار در نظر گرفته شده است و در صورتی که یک شرکت کلیه معیارها را احراز کرده باشد به عنوان یکی از شرکت‌های نمونه انتخاب شده است. معیارهای مذکور به شرح زیرند:
حداکثر تا ابتدای سال ۱۳۸۷یا قبل از آن در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده و تا پایان سال ۱۳۹۱ سهام آن مورد معامله قرار گرفته باشد و شرکت در طول سالهای مورد بررسی، تغییرسال مالی نداده باشد.
شرکت جزصنعت واسطه های مالی نباشد.
پایان سال مالی شرکت های نمونه منتهی به پایان اسفند باشد.
اطلاعات کامل و تفصیلی صورتهای مالی برای محاسبه متغیرهای تحقیق در دسترس باشد.
نمونه تحقیق با توجه به محدودیتهای فوق، یعنی بر اساس روش غربالگری تعداد ۸۵ شرکت واجد شرایط میباشد که به طور مستمر طی پنج سال در بورس تهران موجود بودند و اطلاعات مالی آنها در دسترس بوده است.
نمونۀ آماری این تحقیق از ۲۰ صنعت مختلف در بورس اوراق بهادار تهران تشکیل شده است. تعداد حضور اعضای نمونه از هر بخش صنعت در جدول ۳-۱ ارائه شده است.
جدول ۳-۱٫ تنوع حضورصنایع مختلف بورس اوراق بهادارتهران در نمونه آماری

ردیف بخش نمونه ردیف بخش نمونه
خودرو وقطعات ۶
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

کامنت‌ها بسته شده‌اند.