بررسی اثربخشی آموزش های ضمن خدمت کارکنان و عوامل مؤثر بر آن در …

تعیین دقیق اثرات و نتایج یک دوره آموزشی بر شرکت کنندگان و تعیین دقیق نحوه عملکرد آن‎ها در بازگشت به محل کار خود در سازمان، فرایندی است پیچیده و مشکل و گاه مبتنی بر قضاوت های ذهنی کسانی است که هر چند در تهیه و اجرای ظاهراً موفقیت آمیز یک دوره آموزشی کوشش بسیار به عمل می آورند، اما کم تر به آثار و نتایج عملی دوره آموزشی توجه دارند(کنستانتین و دیگران،۲۰۰۵).
یک برنامه آموزشی، تنها زمانی می تواند ارزشمندی خود را توجیه کند که شواهد قابل اطمینان و معتبری در مورد تأثیر آموزش بر بهبود عملکرد شرکت کنندگان عرضه کند. این امر به جنبه مهمی از آموزش و ارزشیابی آموزش اشاره دارد که معمولاً از آن با عنوان«اثربخشی آموزش» یا «ارزیابی اثربخشی آموزش» یاد می شود(قهرمانی،۱۳۸۲).
یکی از مسائل عمده در سازمان های دولتی و صنعتی و سایر سازمان ها، جدی نبودن کارکنان و مدیران در امر آموزش، ارزیابی نا مناسب از اثربخشی دوره های آموزشی و در نتیجه ارائه بازخورد مناسب از نتایج آموزش می باشد، و در نهایت به هنگام ضرورت پیگیری لازم معمول نمی‎گردد(ابیلی،۱۳۷۶). در بر خورد با آموزش افراد به دلیل این که ارزشیابی یک رفع تکلیف، با تحلیل کم و غیر مفید بوده است بسیاری از سازمان ها در ارزیابی هر یک از آموزش ها به عنوان یک ضرورت شکست خورده اند(کنستانتین و دیگران،۲۰۰۵). یکی از دلایل این مشکل بی تجربگی آن ها است. در این حالت شایسته است سازمان ها تلاش خود را برای جذب کارشناسان مجرب ارزشیابی معطوف نمایند(یاریگر، ۱۳۸۱).
ابیلی در مقاله ای تحت عنوان ” آموزش و بهسازی نیروی انسانی” خاطر نشان کرده است که برای بهره برداری صحیح از مزایای آموزش کارکنان و تحقق اهداف سازمان لازم است از طریق ارجای مسؤولیت و بررسی میزان تغییرات حاصله و نحوه عمل کارکنان، اثربخشی آموزشی آنان مورد ارزیابی قرار گیرد(ابیلی،۱۳۷۶). متأسفانه نسبت خیلی کمی از منابع قابل توجه اختصاص یافته به کوشش های آموزشی، به مرحله ارزیابی اختصاص می یابد. در واقع برخی از برنامه‎های آموزشی که بسیار خردمندانه و با طراحی خوب و گران تهیه شده اند، یا برنامه ارزشیابی آن ها بسیار مقدماتی و ابتدائی است و یا اصلاً وجود ندارد(سینجر[۵]، ترجمه آل آقا، ۱۳۷۸).
توجه به لزوم و اهمیت آموزش کارکنان مستلزم دقت و هزینه نیروی انسانی است و از آن جایی که هدف نهائی آموزش کارکنان کارایی و اثر بخشی بیشتر است لذا بررسی و آگاهی از نتایج و بازده آموزشی کارکنان لازمه فرایند آموزش است و در واقع با این جزء است که حلقه آموزش تکمیل
می گردد(رضوانی نژاد،۱۳۷۸).
با توجه به مطالب گفته شده و با در نظر گرفتن اهمیت دوره های آموزشی، بانک رفاه به منظور برآوردن نیازهای آموزشی نیروی انسانی خود اقدام به برگزاری دوره های آموزشی نموده است و اهداف زیر را از برگزاری این دوره ها دنبال می کرده است:
افزایش کارایی و اثربخشی در ارائه خدمات و بهبود میزان پاسخ گویی به مشتریان.
ارتقای سطح کیفی سرمایه انسانی از طریق افزایش سطح دانش و مهارت کارکنان.
توسعه آگاهی های عمومی کارکنان به منظور افزایش کیفیت ارائه خدمات.
توانمندسازی مدیران و کارکنان در زمینه های بهبود روابط انسانی کارکنان.
آماده سازی کارکنان برای ارتقاء به رده های شغلی بالاتر.
برای اطلاع از تأثیر این دوره ها در ارتقای سطح دانش، مهارت و رفتار مطلوب نیروی انسانی، میزان تحقق اهداف دوره ها، پاسخ گو بودن بروندادهای این آموزش ها به نیازهای محیط کار سعی شد که در این پژوهش به بررسی اثر بخشی دروه های آموزشی این نهاد پرداخته شود.
۱-۳)ضرورت و اهمیت پژوهش
طی دهه های گذشته سرمایه گذاری در آموزش کارکنان روندی افزایشی داشته و سازمان ها به طور روز افزونی بر گسترش فعالیت های آموزشی و فراهم سازی فرصت های یادگیری برای کلیه کارکنان درسطوح متفاوت تأکید ورزیده اند(قهرمانی،۱۳۸۲). سازمان ها آموزش و توسعه منابع انسانی را از حیاتی‎ترین وظایف خود و راه بهسازی سازمان تلقی می کنند(ساکی،۱۳۷۷).
سالانه سازمان ها مبالغ هنگفتی را برای آموزش مهارت های خاص صرف می کنند بدون این که اثربخشی آن ها به طور مطلوب اندازه گیری شود یا سیستم بازخورد مناسبی وجود داشته باشد. متأسفانه در بسیاری از موارد سیستم اثر بخشی اصلاً وجود ندارد یا بسیار پراکنده و بی نظم است(بارکر[۶]،۱۹۹۹).
هزینه های آموزشی برنامه های بالنده سازی گزاف است و ارقام در خور توجهی از بودجه سازمان ها را دربر می‎گیرد. هزینه های مصرف شده به تنهایی دلیل موجهی برلزوم ارزیابی اثر بخشی آموزشی است(دوالن و شولز[۷]، ترجمه طوسی و صائبی،۱۳۸۴). هم چنین منابع محدود ایجاب می کند تا با بررسی دقیق روند کار گذشته، از دوباره کاری و مصرف هزینه های بی مورد و اتلاف وقت و هدر دادن نیروی انسانی و سایر منابع جلوگیری به عمل آید، وآموزش هایی ارائه گردد که ضمن تغییر نگرش و بینش فرد در بعد مثبت آن و انطباق فرد با سازمان، توانسته باشد در کارایی و انجام موفق وظایف محوله مفید واقع گردد(رضایی،۱۳۸۲).
ابیلی یاد آور می شود که هر گونه بی توجهی و سهل انگاری در ارزشیابی دوره های آموزشی موجب خواهد شد که آن دوره ها بصورت اقدامی تفننی برای کارکنان و یا تلاش برای استفاده از مزایای آن درآید(ابیلی،۱۳۸۶). از طریق تعیین میزان اثربخشی عملیات آموزشی می توان قضاوت کرد که عملکرد برنامه آموزشی تا چه اندازه مطلوبیت دارد و تا چه
اندازه باید

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

بهبود یابد. اما به طور کلی دلایل تعیین اثربخشی برنامه های آموزشی عبارتند از:
تعیین بازده آموزش: عمده ترین هدف آموزش و بهسازی نیروی انسانی توسعه سرمایه انسانی در سازمان ها است. ره آورد فعالیت های آموزشی افزایش و ایجاد دانش و مهارت های سرمایه ای یا واسطه‎ای است. بدین معنا که دانش یا مهارت های اکتسابی در فرایند آموزش به خودی خود قابل مصرف نیستند، بلکه آن ها ویژگی ها یا عوامل لازم برای افزایش کارایی و اثربخشی عملیات هستند. به عبارت روشن تر بهره دهی آموزش های غیر رسمی در درجه اول در قالب افزایش دانش، بهبود عملکرد فکری و شغلی کارکنان متبلور می شود. بنابراین از طریق سنجش میزان افزایش آگاهی ها، بهبود رفتار شغلی و قابلیت های اکتسابی جدید می توان بازده هزینه های مصروفه در جهت آموزش را توجیه کرد.
ارتقای کیفیت آموزش: اخیراً بحث کیفیت آموزش به موضوع مهمی تبدیل شده است. کیفیت در رابطه با آرمان ها و شرایط مطلوب هر سازمان و واحدهای تابعه آن مطرح است. براین اساس یک برنامه آموزشی با کیفیت برنامه ای است که به روشنی مأموریت و اهداف خود را مطابق نیازها و انتظارات مشتری بیان کرده و در تحقق آن اثربخش و کارآمد باشد. بدین ترتیب از طریق سنجش اثربخشی آموزش‌ها می توان نقاط قوت و ضعف برنامه ها را تشخیص داده و اطلاعات و شناخت لازم را برای طراحی برنامه های با کیفیت کسب کرد.
توسعه اعتماد جمعی: پیگیری و مورد چالش قرار دادن اثرات برنامه آموزشی به سه طریق می‏تواند در خصوص فعالیت های آموزشی نگرش مثبت ایجاد کند. اولاً بخشی از رسالت عمده برنامه های آموزشی توسعه حرفه ای و پرورش قابلیت های فکری و عملی جدید در اعضای سازمان است. از طرف دیگر سیاست گذاران و گروه مدیریت ارشد سازمان ها اهل حساب و کتاب می باشند، یعنی بیشتر بر آنند تا از نتایج خط و مشی های اعمال شده و فعالیت های به عمل آمده در بخش های مختلف به طور مشخص آگاهی یابند. لذا کارگزاران برنامه های آموزشی با ارائه گزارش و استناد بر یافته ها و شواهدی که مؤید اثربخشی آموزش ها در افزایش بهره وری و توسعه سازمانی هستند، می تواند اعتماد مدیریت عالی سازمان را نسبت به جایگاه اهمیت و اعتبار آموزش ها تحکیم نمایند. ثانیاً، مطالعات هاثورن نشان می دهد که وقتی فعالیت ها و نتایج تلاش های افراد مورد نظر واقع شود و به نقطه نظرات شان ترتیب اثر داده شود، دلگرمی، اعتماد و رضایت آنان بهبود می یابد و می تواند موجب انگیزش درونی در خصوص وظایف محوله گردد. ثالثاً، برنامه های آموزشی همانند دیگر برنامه های سازمانی دارای فرایند منظم و علمی هستند. غفلت و کم توجهی به هر یک از بخش ها یا مراحل، زمینه ناکامی و عقیم گذاری برنامه ها را فراهم خواهد ساخت. برعکس پیگیری و مورد توجه قرار دادن هر یک از مراحل و طبعیت از چرخه منطقی فعالیت ها باعث می شود اعضای درونی( برنامه ریزان و مجریان) و هم چنین مشتریان آموزش ها با جدیت و اعتماد با فعالیت های آموزشی برخورد نمایند(جباری،۱۳۸۱).
۱-۴)اهداف تحقیق
۱-۴-۱) هدف کلی
همان طور که در مطالب قبلی آمد بررسی اثربخشی دوره های آموزش ضمن خدمت همواره به دنبال میزان تحقق اهداف آموزشی دوره های آموزشی است. لذا هدف کلی این پژوهش بررسی اثر بخشی(میزان تحقق) اهداف آموزشی دوره های ضمن خدمت بانک رفاه در استان هرمزگان است. هم چنین در جهت تکمیل یافته ها و فراهم آوردن بستر مناسب برای نتیجه گیری و تصمیم گیری مسؤولین هدف کلی دیگری نیز مورد نظر قرار گرفته است: بررسی عوامل مؤثر بر اثربخشی دوره‎های آموزشی ضمن خدمت از دیدگاه شرکت کنندگان در این دوره ها. بنابراین هدف اصلی پژوهش عبارت است از:
تعیین اثربخشی اهداف آموزشی دوره های ضمن خدمت بانک رفاه در استان هرمزگان و عوامل مؤثر بر اثربخشی این دوره های آموزشی از دیدگاه شرکت کنندگان
برای دستیابی به این هدف، اهداف جزئی زیر مطرح می گردد که با در نظر گرفتن اهداف آموزشی دوره های ضمن خدمت بانک رفاه تنظیم شده اند.
۱-۴-۲) اهداف جزئی
بررسی میزان اثربخشی دوره های آموزشی ضمن خدمت در ارائه خدمات و بهبود پاسخ گویی به مشتریان.
بررسی اثربخشی دوره های آموزشی ضمن خدمت در افزایش سطح دانش و مهارت های کارکنان در حوزه کاری.
تعیین اثربخشی دوره های آموزشی ضمن خدمت در بهبود کیفیت ارائه خدمات کارکنان.
تعیین اثربخشی دوره های آموزشی ضمن خدمت در بهبود روابط انسانی کارکنان.
تعیین اثربخشی دوره های آموزشی ضمن خدمت در ارتقای شغلی کارکنان.
تعیین نقش ویژگی های کارآموزان در اثر بخشی دوره های آموزش های ضمن خدمت.
تعیین نقش ویژگی های محیط کار در اثر بخشی دوره های آموزش های ضمن خدمت.
تعیین نقش ویژگی های دوره های آموزشی ضمن خدمت بر اثربخشی آن ها.
۱-۵) سؤالات تحقیق
با توجه به اهداف کلی و جزئی تحقیق سؤال های تحقیق به صورت زیر در این پژوهش مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
تا چه میزان دوره‎های آموزشی ضمن خدمت در ارائه خدمات و بهبود پاسخ گویی به مشتریان اثربخش بوده است؟
تا چه میزان دوره‎های آموزشی ضمن خدمت در افزایش سطح دانش و مهارت‌های کارکنان در حوزه کاری اثربخش بوده اند؟

کامنت‌ها بسته شده‌اند.