پایان نامه با موضوع طلاق، آداب و رسوم، حمل ونقل

1-نقش عوامل زیست محیطی در شکل گیری الگوهای تدفینی گورستان نخل ابراهیمی چه بوده است؟
2- شأن و پایگاه اجتماعی – اقتصادی متوفی، در فرهنگ تدفینی نخل ابراهیمی، با توجه به کیفیت و کمیت اشیاء تدفینی و هدایای قبور چگونه است؟
3-شیوه های تدفین در گورستان نخل ابراهیمی در دوره پارتی چگونه بوده است و تدفین گورخمره ای در گورستان
نخل ابراهیمی تا چه حد پیرو تدفین های گورخمره ای پارتی بوده است؟
1-6- فرضیه ها
1-چهره توپوگرافی طبیعی گورستان نخل ابراهیمی در شکل گیری الگوهای تدفینی در این گورستان تأثیر مستقیم گذاشته است.
2-به نظر می رسد شأن و پایگاه اجتماعی – اقتصادی متوفی، در فرهنگ تدفینی نخل ابراهیمی، با کیفیت و کمیت
اشیاء تدفینی و هدیای قبور، کما بیش مرتبط بوده است.
3-تدفین در گورستان نخل ابراهیمی از دو شیوه گورخمره و گور گودالی انجام گرفته است و شباهت ها و تفاوت هایی میان تدفین گورخمره ای در گورستان نخل ابراهیمی و دیگر تدفین های گورخمره در دروه پارتی مثل گرمی مغان، کنگاور،
سنگ شیر همدان، مریوان و آکروپل و شهرشاهی شوش وجود دارد.
1-7- روش تحقیق
در این پژوهش از دو روش مطالعات کتابخانه و میدانی استفاده شده است. جهت دستیابی به اهداف ذکر شده لازم بود اقلیم و آب و هوای منطقه میناب مورد مطالعه قرار گیرد. مطالعه شیوه های تدفین دوره پارت و مذاهب این دوره از ضروریات
غیر قابل انکار بود که برای دستیابی به آن ها می بایست کتب و مقالات مرتبط به آن ها مورد مطالعه قرار گیرد. از سوی دیگر بررسی شیوه های تدفین بدون رجوع به گزارش حفاری ها و مقالات مرتبط به آن ها میسر نبود. همچنین خود داده های مورد بررسی از طریق کارهای میدانی، کشف و مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته اند.
1-8- قلمرو مکانی پژوهش
قلمرو مکانی این پژوهش روستای نخل ابراهیمی منطقه میناب، قسمت جنوب، جنوب شرق، غرب، جنوب غرب و
شمال غرب ایران را در بر می گیرد.
1-9- قلمرو زمانی پژوهش
این پژوهش دوره پارتی از 248 قبل از میلاد تا 224 میلادی را در بر می گیرد.
1-10- ابزار گردآوری داده ها
کاوش های میدانی و اسناد کتابخانه ای از ابزار گردآوری داده های این پژوهش هستند.
فصل دوم
نگاهی به تاریخ و
فرهنگ عصر پارتیان
2-1- تشکیل حکومت پارت
در زمان سلوکی ها در اوایل قرن دوّم میلادی وقتی امپراتوری روم ضربت مهلکی به پادشاهان سلوکی در غرب وارد ساخت، عامل اصلی انحطاط یونانی ها بود. در شرق نیز پارت ها علیه سلوکی ها قد علم کردند، سلوکوس دوّم درصدد برآمد تا پارت ها را سرکوب کند، چون سپاه سلوکوس به سرزمین پارت رسید پارتیان با سواران خویش و با شبیخون های این سواران ضربات بسیاری به سپاه سلوکوس وارد کرده و وی را مجبور به عقب نشینی کردند. با ضعف دولت سلوکی و شکست آن در مصر و سوریه، شهرهای کوچک درصدد کسب استقلال در آمدند از آن جمله دیودوتوس در باختر، اندراگوراس در پارت نیز درصدد کسب قدرت درآمدند و در این میان ارشک فرزند پری پاپت سرکرده قبایل ایرانی برای اظهار طغیان قوم بهانه ای یافت و پس از توطئه قتل اندراگوراس در نواحی شمالی پرثوه و ناحیه استواکه شامل حدود قوچان و نساء و عشق آباد و ابیورد می شد، تسلط یافت. ارشک با قیام خود بر نواحی شمال پرثوه و شهر های ذکر شده، در ایران شرقی نقش شهر های چون شوش، پاسارگاد در دوران هخامنشی ایفا می کردند(زرین کوب، 1371: 324).
در مورد چگونگی تشکیل حکومت پارت ها نیز آورده اند که در حدود سال 250 پیش از میلاد دو برادر به نام های ارشک و تیرداد با جنگجویان خود همراه پنج تن از روسای دیگر قبایل، ناحیه علیای تجن را اشغال کردند و به حاکم باختر دیودوتوس حمله کردند، امّا ایشان از این خطر گریخته به ایالت مجاور پارت هجوم بردند و حاکم آنجا را کشتند ولی پارتیان همیشه در محاربه بودند، تحت فرماندهی تیرداد تمام ناحیه ای که امروز سرحد ماوراء خزر و روسیه و ایران را تشکیل می دهد، به تصرف در آوردند، تیرداد در همین کوه ها نخستین پایتخت خود را بنا کرد و آن به منزله آشیانه عقابی تسخیرناپذیر بود و اندکی بعد شهری دیگر به نام مؤسس سلسله ارشک بنا کرد و تیرداد در آنجا تاجگذاری کرد(گیریشمن، 1384: 286).
از این سلسله کلاً 39 نفر به حکومت رسیدند(دبواز، 1342: 245). تاریخ پارتیان از 248 پیش از میلاد و تا 224 میلادی ادامه می یابد و مبداء تاریخ ایشان بر تاریخ پیروزی ایشان بر سلوکوس دوّم قرار گرفت که برابر با چهار آوریل 247 پیش از میلاد است(زرین کوب، همان: 137).
2-2- خاستگاه قوم پارت
سرزمین پارت، که در اوستا “وارنا” در تاریخ هرودوت “پارتر” و در جغرافیای استرابون “پارت به آ” و در کتاب
ایزودور خاراکسی “خوارن” آمده است، با خراسان امروزی تطبیق می کند که از شمال به دهستان مردم داهه از شرق به آریانا و از جنوب به کرمان و از مغرب به ماد محدود بوده است(مشکور، 1371: 177).
یکی از قدیمی ترین سندهایی که نام این قوم در آن ذکر شده، کتیبه آسارهادون در سال 673 پیش از میلاد است که از سرزمینی در جنوب دریاچه خزر به نام “پارتاک کا” نام می برد که به مناسبت لشکرکشی آن پادشاه به آن ناحیه یاد شده و ظاهراً همان ایالت پارت است. ذکر نام این ایالت در سنگ نوشته های داریوش بزرگ دال بر وجود و اهمیت این ایالت در زمان کوروش نیز می باشد. ایالت پارت در کتیبه بیستون به صورت پرثوه آمده و در اینجا داریوش از لشکرکشی خود به پارت حکایت کرده و می نویسد، پارت(پرثوه) و گرگان(هیرکانیا) از من روی تافتند و خود را از هواخواهان فرورتیش خواندند، پدر من ویشتاسب در پارت بود.
در مورد منشأ قوم پارت اطلاع چندانی نیست، در مورد آداب و رسوم نیز باید اذعان داشت که منابعی که به این مهم
پرداخته اند مربوط به نویسندگان کلاسیک یونان است و آنچه از آن بر می آید این است که علاقه و عشق به شکار و صید، مهارت در تیر اندازی و اسب سواری از جمله مهمترین خصوصیات این قوم است(دبواز، 1342: 2-1).
پارتیان به قبیله پرنی که جزوی از اقوام داهه بود، متعلق بود. داهه مجموعه ای از قبایل سکایی بود که به صورت چادرنشین در استپ های بین دریای خزر و دریای آرال زندگی می کردند. نام این قوم به عنوان یکی از اقوام ایرانی در اوستا آمده است که مردم آن از نژاد سیت بودند(گریشمن، 1384: 316). پارت اصطلاحی است که نخست توسط نویسندگان یونانی هلنی روزگار باستان به استان هخامنشی پارتاوا اطلاق می شد. هنگامی که گروه بیابان گردان ایرانی و پارتی به استان پارت گام نهادند، ایشان را نویسندگانی یونانی و رومی پارتیان خواندند پس از چیرگی این قوم بر سراسر ایران این اصطلاح را بر تمامی شاهنشاهی اطلاق کردند(کالج، 1380: 13).
2-3- قلمرو و تشکیلات حکومت پارت
پارتیان پس از تشکیل حکومت، نواحی پارت، گرگان، باختر، مرو، خوارزم، هرات، رنگ، رخج، پنجاب، هند، ولایت آمازوها، ری، ماد بزرگ، خوزستان، پارس و بابل را شامل می شد و تمامی راه هایی که از رود جیحون و دریای خزر تا بابل کشیده بود در اختیار داشت.
گریشمن براساس نظرات سایر نویسندگان، ممالک تابع پارتیان را هیجده می داند که یازده تای آن ها ممالک “برتر” و
هفت تای دیگر ممالک “فروتر” است. ممالکی چون ماد، ارمنستان، پارس، الیمایی، خرسن از آن جمله اند که همه آن ها غالباً توسط پادشاهان پارت اداره می شدند(گریشمن، همان: 343).
در تشکیلات حکومت پارتیان آداب و رسوم عشیرتی پرنیان بیش از سایر فرهنگ های متداول آن روز نفوذ داشت. قدرت پادشاهی به خاندان پارتیان تعلق داشت. ظاهراً در مورد وراثت تاج و تخت ترتیب ثابتی وجود نداشت. در خاندان پارتیان پادشاه انتخابی بود، اختیارات و امتیازات پادشاه تا حدی به سبب وجود دو شورا محدود بوده و آن شوراها عبارت بودند از:
1-شورای بزرگان خاندان، در این شورا نمایندگان خاندان پارتیان و ظاهراً برگزیدگان شش خاندان یزرگ پارتی دیگر عضویت داشتند.
2-شورای “کاهنان- مغان” که نفوذ آن در اموری از شورای اولی کمتر بود. این دو شورا به اتفاق هم یکی از سلاله پارت ها را به سلطنت انتخاب می کردند. ضمناً وصیت آخرین پادشاه نیز در نظر گرفته می شد. هفت خاندان بزرگ در امور دولت نقش مهمی ایفا می کردند و گذشته از خاندان پارت ها مهمترین آنها عبارت بودند از: سورن، تارن و اسپهبد؛ که این سنت را ظاهراً پارت ها از هخامنشیان به ارث برده بودند(دیاکونف، 1351: 61).
2-4- اوضاع ادبی
ادبیات در زمان پارت ها همانند دوره های دیگر قبل از اسلام، به صورت شفاهی حفظ می شد. قصه گویان و نقالان افسانه ها را سینه به سینه نقل می کردند. گروهی از آنان گوسان نام داشتند، اینان شاعران و موسیقی دانان دوره گردی بودند که داستان ها را به ویژه به شعر نقل می کردند(تفضلی، 1376،:75).
فرای معتقد است: “پارتیان حماسه ملی را پایه نهادند و ساسانیان آن را نگاشتند تا به فردوسی رسید. شاعران نوازنده پارتی نه تنها شخصیت های افسانه ای پهلوانی فئودالی بسیاری در حماسه ها پرداخته اند بلکه افسانه های کهن کیانیان مشرق ایران را هم که نیاکان ویشتاسب و پشتیبان زرتشتی بعد ها در نگهداری آن کوشیدند. در دوران فرمانروایی پارتیان پیرایه های تازه ای به این داستان بسته شد مانند کارهای نمایان هرکون که بی شک پارتیان از یونانیان مهاجر شنیدند و شاید داستان های رستم براساس آنها پرداخته شده باشد”(فرای، 1368: 289).در این زمان اسناد و نامه ها در آغاز به زبان آرامی، که زبان دیوانی دوران هخامنشی بود، نوشته می شد. از حدود نیمه دوم سده اول قبل از میلاد زبان پارتی و خط آن که از خط آرامی اقتباس شده بود، جای آن را گرفت. علاوه بر آرامی، زبان یونانی نیز یکی از زبان های رسمی امپراتوری پارتی بود(تفضلی، همان: 76).
2-5- اقتصاد و پول
پایه اقتصاد پارت بر کشاورزی و بازرگانی استوار بود و صنعت نقش چندانی نداشت(کالج، 1380: 68). درباره کشاورزی ایران در دوره پارتیان اطلاعات ما ناقص است، جزء آنکه براساس تحقیقات باستان شناختی معلوم شده است که در زمان اشکانیان در خوزستان بهبودی در فنون کشاورزی و پیشرفتی در کشت برنج حاصل شده بود و این احتمالاً کاهش اهمیت شوش را به عنوان مرکز بازرگانی را جبران کرده و شهر حداقل به صورت بازار منطقه ای باقی مانده بود. در دوره پارتیان بازرگانی بسیار رونق داشت، سکه های اشکانی که در کنار ولگا در قفقاز و ترکستان چین و جاهای دیگر به ویژه در نیمه اول قرن اول میلادی فراوان یافت شده است، دلیل این ادعاست(فرای،همان: 317). پارتیان کنترل مبادله کالا از راه خشکی از غرب به شرق و بالعکس را برعهده داشتند. رومیان نیز که به نوبه خود می دیدند تجارت شرقیشان وابسته به دلالان پارتی شده است و
در عین حال حمل ونقل دریایی ارزان تر تمام می شود، کوشیدند راه دریایی را برای ارتباط با عربستان و هند انتخاب کنند. با وجود این، به دلایل متعدد تجارت دریایی هرگز نتوانست کاملاً جانشین بازرگانی زمینی شود(ویسهوفر، 1377: 187) هرگز جاده ها مانند زمان پارتیان خوب اداره نمی شد. زیرا پارتی ها به انتظام و مراقبت راه ها وقت بسیاری را صرف می کردند از این جهت که مالیاتی که از جریان مال التجاره اخذ می کردند، یکی از مهمترین منابع عایدات دولت بود.
اساس پولی دولت پارت بر نقره بود و تقلیدی از پول سلوکیان شمرده می شد ولی از قرن دوم پیش از میلاد تجارت و دادوستد خویش با روم پول خود را از حیث وزن با دینار رومی برابر ساختند. در آن زمان تاریخ سکه های پادشاهان پارت از مبدأ

دیدگاهتان را بنویسید