منبع پایان نامه درباره تحلیل پوششی، امید به زندگی، تحقیق در عملیات

تقدیم به انسان‌هایی که در نقش‌های گوناگونی همچون برادر، خواهر، دوست،همکلاسی،… در زندگی‌ام ایفای نقش کرده‌اند.
و بخصوص تقدیم به سه وجود مقدس:
آنان که ناتوان شدند تا ما به توانایی برسیم…
موهایشان سفید گشت تا ما رو سفید شویم…
و عاشقانه سوختند تا گرمابخش وجود ما و روشنگر راهمان باشند…
پدرم
مادرم
استادانم
تأییدیه‌ی هیأت داوران جلسه‌ی دفاع از پایان‌نامه/رساله
نام دانشکده: دانشکده ریاضی
نام دانشجو: محمد خیری چاری
عنوان پایان‌نامه یا رساله: مدلهای تحلیل پوششی دادهها با حضور دادههای نامطلوب
تاریخ دفاع: یکشنبه 24/06/1392
رشته: ریاضی کاربردی
گرایش: تحقیق در عملیات
ردیف
سمت
نام و نام خانوادگی
مرتبه دانشگاهی
دانشگاه یا مؤسسه
امضا
1
استاد راهنما
محمدرضا علیرضایی
دانشیار
دانشگاه علم و صنعت
2
استاد مشاور
تورج نیکآزاد
دانشیار
دانشگاه علم و صنعت
3
استاد مدعو خارجی
محمد خدابخشی
دانشیار
دانشگاه شهید بهشتی
4
استاد مدعو داخلی
احمد گلبابایی
استاد
دانشگاه علم و صنعت
تأییدیه‌ی صحت و اصالت نتایج
باسمه تعالی
اینجانب محمد خیری چاری به شماره دانشجویی 90644010 دانشجوی رشته ریاضی کاربردی گرایش تحقیق در عملیات مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد تأیید می‌نمایم که کلیه‌ی نتایج این پایان‌نامه حاصل کار اینجانب و بدون هرگونه دخل و تصرف است و موارد نسخه‌برداری‌شده از آثار دیگران را با ذکر کامل مشخصات منبع ذکر کرده‌ام. در صورت اثبات خلاف مندرجات فوق، به تشخیص دانشگاه مطابق با ضوابط و مقررات حاکم (قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی، ضوابط و مقررات آموزشی، پژوهشی و انضباطی …) با اینجانب رفتار خواهد شد و حق هرگونه اعتراض در خصوص احقاق حقوق مکتسب و تشخیص و تعیین تخلف و مجازات را از خویش سلب می‌نمایم. در ضمن، مسؤولیت هرگونه پاسخگویی به اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی و مراجع ذی‌صلاح (اعم از اداری و قضایی) به عهده‌ی اینجانب خواهد بود و دانشگاه هیچ‌گونه مسؤولیتی در این خصوص نخواهد داشت.
نام و نام خانوادگی:
امضا و تاریخ:
مجوز بهره‌برداری از پایان‌نامه
بهره‌برداری از این پایان‌نامه در چهارچوب مقررات کتابخانه و با توجه به محدودیتی که توسط استاد راهنما به شرح زیر تعیین می‌شود، بلامانع است:
ب بهره‌برداری از این پایان‌نامه/ رساله برای همگان بلامانع است.
ع بهره‌برداری از این پایان‌نامه/ رساله با اخذ مجوز از استاد راهنما، بلامانع است.
/ بهره‌برداری از این پایان‌نامه/ رساله تا تاریخ ……………………………… ممنوع است.
نام استاد یا اساتید راهنما:
تاریخ:
امضا:
چکیده
امروزه پیشرفت و مقایسه از مسائل اصلی؛ در اغلب موضوعات اجتماعی، اقتصادی، بازاریابی و… به شمار میآیند. بنابراین برای محاسبهی میزان کارایی و یا معیارهای دیگر سنجش، به ابزارها و روشهایی نیاز میباشد. علم تحلیل پوششی دادهها، یکی از علم‌هایست که چنین ابزار و روش هایی را ارائه میدهد. این علم، اطلاعات بدست آمده از مشاهدات واحدهای تحت بررسی را با هم مقایسه کرده و به محاسبه میزان کارایی و میزان پیشرفت میپردازد و در ادامه با توجه به نتایج بدست آمده راهکارهایی برای بهبود واحد تحت بررسی ارائه میدهد . کاهش ورودیها و افزایش خروجیها در اغلب فرآیندها مورد بررسی قرار میگیرد، اما در برخی از این فرآیندها ورودیها و خروجیهای خاصی وجود دارند که بالعکس ورودی و خروجیهای اصلی عمل میکنند. این بدین معنی است که در یک فرایند، این نوع ورودی و خروجیها باید به ترتیب افزایش و کاهش پیدا کنند. لذا علم تحلیل پوششی دادهها باید انعطافپذیر بوده و با وجود این مسائل جوابی قابل‌قبول ارائه دهد. این پایاننامه به بررسی مدلهای تحلیل پوششی دادهها با وجود این نوع ورودی و خروجیها پرداخته ونتایج، حاصل از مطالعه بر روی شاخص سلامت برخی از کشورها ارائه شده است.
کلمات کلیدی: تحلیل پوششی دادهها، شاخص مالمکوئیست لیونبرگ، خروجیهای نامطلوب، ورودیهای نامطلوب
پیشگفتار
علم اقتصاد، علمی است که با استفاده ازآن میتوان به پیشرفت چشمگیری در بهبود جامعه رسید. در اقتصاد بسیاری از نظریهها بر پایه نظر بزرگان اقتصاد بوده، لذا پایهی ریاضی آن پایین میباشد، به همین دلیل جهان روزبهروز به سمت حذف نظر توصیفی بزرگان اقتصاد و جایگزینی آن با علمی ریاضیتر و دقیقتر میباشد. با استفاده از ریاضیات میتوان ساختاری کاملا همسان بر مبنای مشاهدات دیده‌شده از جامعه ارائه داده تا خطای کمتری در محاسبه شاخصهای جامعه داشت. واضح است که کاهش خطاها باعث افزایش بهرهوری میشود، زیرا سازمانها میدانند تحت یک مدل کاملاً یکسان برای همه، مورد بررسی قرارگرفته‌اند و به ناچار به ترمیم نواقص خود میپردازند. علم ریاضیات با توجه به اینکه با واحدهای کمی سروکار دارد، میتواند یک کمک شایان برای علم اقتصاد در محاسبهی شاخصها باشد. یکی از شاخههای علم ریاضیات که امروزه توجه زیادی به آن میشود شاخه ی ((تحقیق در عملیات)) است، شاخهای که برای اولین بار دانزیک1 در سال 1947 با نام برنامهریزی خطی ارائه داده است. در گذر زمان زیرشاخههای متعددی از این شاخه به وجود آمده است، تحلیل پوششی دادهها یکی از زیرشاخه‌هایی ست که فارل2 در سال 1957 در نظریهای برای اولین بار با استفاده از دادهها، روش ناپارامتریک تحلیل پوششی دادهها را مطرح کرد. بسیاری از دانشمندان بر این باور هستند که ریشهی این علم، از این نظریه سرچشمه میگیرد (کوپر و همکاران3، 2007). تحلیل پوششی دادهها، با استفاده از دادههای دیدهشده از جامعه، تحت بررسی و تخمین تابع تولید روشهای مناسبی برای ارزیابی سازمان به انسانها ارائه داده است. با آنکه این علم قدمت زیادی ندارد ولی با پیشرفت چشمگیری در حال رشد و پیشرفت میباشد، علمی که بسیاری از کارخانهها و سازمانها و حتی دولتها را در جهان به خود مشغول ساخته است.
یکی از مشکلات تحلیل پوششی دادهها، در نظر نگرفتن خروجیهای نامطلوب در مدلهای ریاضی بوده است. در سال 1951 کپمن4 مدلی برای حل مشکل خروجیهای نامطلوب ارائه داده است، بعد از او، پیتمن5 با استفاده از ((قیمتهای سایه6)) به توجیه هزینهی اقتصادی خروجیهای نامطلوب پرداخت. سپس فار و همکاران با مقالهای به نام ((مدلهای ارزیابی کارایی با خروجیهای نامطلوب با رویکردی ناپارامتریک)) ارائه نمودند،که به جرات میتوان گفت؛ یکی از اساسیترین مقالات در حضور خروجیهای نامطلوب میباشد. در این راستا میتوان مقالاتی که بسیاری از روشهای تحلیل پوششی دادهها را برای خروجیهای نامطلوب بسط دادهاند، نام برد.
در ارزیابی مدلهای تحلیل پوششی دادهها، معمولاً یک عدد کارایی برای هر واحد تحت بررسی محاسبه‌شده و برای واحدهای ناکارا میزان تغییرات مشخص میشود. با توجه به علاقه اینجانب در مورد ارزیابی با تمام جزییات یک واحد، به واسطه راهنمایی استاد راهنما، به سمت دادههای سازمان ملل در بحث سلامت رفته و دادههای مربوطه مورد بررسی قرار گرفته است. سازمان ملل برای شاخص سلامت یک کشور در توسعه انسانی از امید به زندگی در آن کشور استفاده مینماید، ولی با توجه به شاخصهای دیگر موجود در هر کشور و تعریف شاخص سلامت در کشورها به این نتیجه رسیدیم که این شاخص را با جزییات بیشتری مورد مطالعه قرار دهیم. در این پایاننامه شاخص سلامت ،از میزان امید به زندگی، به چند بخش با جزییات بیشتر تقسیم شده است .
در این پایاننامه خروجیهای نامطلوب، مورد بررسی قرارگرفته و سعی شده اطلاعات کامل و دقیقی از این موضوع به خواننده انتقال یابد. این پایان‌نامه در پنج فصل تنظیم شده است، در فصل اول به شاخه ی تحلیل پوششی دادهها نگاهی شده و به آوردن تعاریف و اصول اولیه برای یادآوری این شاخه در ذهن خواننده پرداخته شده است. در فصل دوم تعاریفی اعم از خروجیهای نامطلوب، ورودیهای نامطلوب، اصول دسترسیپذیر و … آورده شده است و تعاریفی که در درک بهتر موضوع این پایاننامه خواننده را کمک خواهد کرد. فصل سوم شامل مدلهای تحلیل پوششی دادهها با حضور خروجیهای نامطلوب به همراه تحلیل و بررسی تمام مدلها و مقایسه آنها نسبت به هم است. تحلیلهایی که باعث مشخص شدن معایب و مزایای هر مدل نسبت به مدلهای دیگر میگردد. فصل چهارم این پایاننامه به دو بخش اساسی تقسیم میشود: بخش اول که به دلیل تحقیق بر روی نحوه محاسبه شاخص سلامت کشورها، از طرف سازمان ملل میباشد؛ شامل تعاریف و اصول وارد بر اجزای این شاخص میباشد و بخش دوم شامل نتیجه مدلها به همراه ورودی و خروجی‌ها میباشد. در نهایت در انتها یعنی در آخرین فصل به نتایج بدست آمده از این تحقیق به همراه پیشنهاد‌ها برای کارهای آتی ارائه شده است.
فهرست
فصل 1- پیشنیازها 2
1-1- مفهوم بهرهوری 3
1-1-1- بهرهوری 3
1-1-2- کارایی 3
1-1-3- اثربخشی 4
1-2- مروری کوتاه بر DEA 4
1-2-1- تابع تولید 4
1-2-2- مجموعه امکان تولید 5
1-2-3- اصول موضوعه 6
1-2-4- بازده به مقیاس(RTS) 8
1-2-5- مستقل از واحد 9
1-2-6- ماهیت مدل 9
1-2-7- مستقل از انتقال 10
1-3- ویژگیهای تحلیل پوششی داده‌ها 11
1-4- تعریف شاخص مالمکوئیست 12
1-4-1- تابع فاصله 13
جمع‌بندی 17
فصل 2- مباحث پایه‌ای در دادههای نامطلوب و ادبیات موضوعی 19
1-2- مباحث و تعاریف اولیه 20
2-1-1- ورودیهای نامطلوب 20
2-1-2- خروجی نامطلوب 20
2-1-3- اصول وارد بر خروجیهای نامطلوب 21
2-1-4- مجموعه امکان تولید PPS 23
2-2- نحوهی برخورد با خروجیهای نامطلوب 27
2-3- پیشینه: 28
جمعبندی: 30
فصل 3- بررسی مدلهای DEA با دادههای نامطلوب 32
3-1- مدل غیرخطی فار 34
3-1-1- اندازه کارایی خروجی هذلولوی افزایشی 35
3-1-2- اندازه کارایی تولید هذلولوی افزایشی 36
3-1-3- اندازه کارایی تولید هذلولوی معمولی 37
3-1-4- ویژگیها مدل فار 39
3-1-5- تبدیل به مدل خطی 39
3-2- شاخص عددی مالمکوئیستلیونبرگ 40
3-3- مدلهای شعاعی 43
3-3-1- مدل شعاعی بر حسب مدلهای پایهای 43
3-3-2- مدل شعاعی بر حسب انتقال دادهها 46
3-4- مدلهای بر حسب متغیرهای کمکی 49
3-5- مدلهای جهتی 51
3-6- مدل راسل 52
جمعبندی 56
فصل 4- مطالعه موردی و رتبه‌بندی شاخص سلامت کشورها 59
4-1- شاخص توسعه انسانى 61
4-1-1- ضرورت تغییر نگرش در HDI 61
4-2- سلامت: 62
4-2-1- سازمان جهانی بهداشت WHO 63
4-2-2- جامعه تحت بررسی 64
4-3- دادههای مورد استفاده 64
4-3-1- امید به زندگی 64
4-3-2- شاخص مرتبط 65
4-3-3- نیروی انسانی خدمات دهنده در حوزه سلامت 69
4-4- تعریف ورودی و خروجیها 70
4-5- مدلهای استفاده‌شده 70
4-6- نتایج حاصل 70
جمع‌بندی 73
فصل 5- نتیجهگیری و مطالعات آتی 75
جمعبندی 75
پیشنهاد‌ها برای مطالعه آتی 76
مراجع 78
منابع فارسی 78
منابع انگلیسی 78
نمادهای به کار رفته 82
واژهنامه انگلیسی به فارسی 83
واژهنامه فارسی به انگلیسی 86
فهرست جداول
جدول ‏21: داده 26
جدول ‏22: کارایی 27
جدول ‏23: با دسترسی ضعیف 26
جدول ‏24: با دسترسی قوی 27
جدول ‏31 مقادیر بهین مدلهای فار 39
جدول ‏32: نتایج حاصل از مدلهای بخش 3-3-2 45
جدول ‏33: نتایج حاصل از مدل شعاعی بر حسب انتقال 48
جدول ‏34: نتایج حاصل از مدل SBM 51
جدول ‏35: نتایج حاصل از مدل جهتی 52
جدول ‏36: نتایج حاصل از مدل ERM 54
جدول ‏41: امید به زندگی در منطقه 65
جدول ‏42: داده‌های شاخص مرتبط 68
جدول ‏43: دادههای مربوط به نیروی انسانی خدمات دهنده 69
جدول ‏44: نتایج حاصل از

دیدگاهتان را بنویسید