پایان نامه با کلمات کلیدی کشف الاسرار

خدا ذبح کرده‏اند، بر شما حرام کرده است پس کسی که برای نجات جانش از خطر، به خوردن آنها ناچار شود در حالی که خواهان لذت نباشد و از حد لازم تجاوز نکند گناهی بر او نیست‏ یقیناً خدا بسیار آمرزنده و مهربان است. 113
حال می‌گوییم چطور ممکن است کافرانی که برای نابودی دین از هیچ تلاشی فروگذار نکردند حالا با شنیدن حرمت گوشت چند حیوان به کلی از سرنگونی نظام اسلامی ناامید شوند؟ و نیز اگر قرار بود کفار با شنیدن حرمت این گوشتها از دین مایوس شوند در همان دفعات قبل باید این اتفاق می‌افتاد.
مطلب دوم: روایات بسیاری وجود دارد که احکام و واجباتی بعد از آن روز نیز نازل شد، از عمر بن خطاب روایت شده که در یکی از خطبه‏های خود گفت: “آخرین آیه قرآنی که نازل شد آیه ربا بود و رسول خدا? از دنیا رفت و آیه ربا را برای ما بیان نکرد. “114 و بخاری در صحیح خود از ابن عباس روایت کرده که گفت: “آخرین آیه‏ای که بر رسول خدا? نازل شد آیه ربا بود. “115 و روایات فراوان دیگری از این قبیل که نمی‏توان آنها را بی ارزش شمرد. 116
این روایات نشان می‌دهند تفسیری که آقایان در این آیه به آن معتقدند تفسیری نارواست؛ زیرا اگر قرار بود یأس کفار و اکمال دین پس از ختم احکام باشد لازم بود این کار بعد از نزول آخرین حکم شرعی صورت می‌گرفت نه قبل از اتمام آن. در نتیجه، یأس کفار و اکمال دین ربطی به احکام موجود در آیه ندارد.
بنابراین تنها تفسیری که شاخص قرآنی آن را تایید می‌کند همان تفسیر معروف بین شیعه است که می‌گوید: “الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذینَ کفَرُوا مِنْ دینِکمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکمَلْتُ لَکمْ دینَکمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکمْ نِعْمَتی‏ وَ رَضیتُ لَکمُ الْإِسْلامَ دیناً” در روز هجدهم ذی الحجه سال دهم هجرت و در پی فرمان خداوند مبنی بر اعلام ولایت امری امیرالمومنین? به دست مبارک رسول الله? نازل شده است.
4-3-1-روایات اهل سنت
روایات زیادی از کتب اهل سنت در تفسیر این آیه ی شریفه را به واقعه ی مهم غدیر خم و ولایت امیرالمؤمنین تفسیر کرده اند از تفسیر ابن کثیر چند روایت را ذکر می کنیم:
حافظ، ابوجعفر، محمد بن جریر طبری متوفای سال 310، در “کتاب الولایه” باسناد خود از زید بن ارقم روایت نموده که: این آیه کریمه روز غدیر خم در شان امیرالمومنین? نازل شده.
حافظ، ابن مردویه، اصفهانی، متوفای 410، از طریق ابی هارون عبدی، از ابی سعید خدری روایت کرده که: “این آیه در روز غدیر خم بر رسول خدا? نازل گشت، هنگامی که فرمود: من کنت مولاه فعلی مولاه ” و سپس روایت مزبور را از ابی هریره نقل کرده و در آن تصریح شده که روز مزبور هجدهم ماه ذی الحجه الحرام است یعنی روز بازگشت پیغمبر? از حجه الوداع”.117
و سیوطی در الدر المنثور گوید: “ابن مردویه و ابن عساکر (بسند ضعیف) از ابی سعید خدری آورده اند که چون رسول خدا? در روز غدیر خم علی? را منصوب و ولایت او را اعلام فرمود، جبرئیل این آیه را آورد: الیوم اکملت لکم دینکم… “118
و ابن مردویه، و خطیب بغدادی، و ابن عساکر بسند ضعیف از ابی هریره روایت کرده اند که گفت: “چون روز غدیر خم شد، و آن روز هجدهم ذی الحجه الحرام است، پیغمبر? فرمود: “من کنت مولاه فعلی مولاه”، سپس خدای تعالی این آیه را فرستاد: الیوم اکملت لکم دینکم… “119
4-1- آیه إنذار
“و انذر عشیرتک الاقربین”120
1-4-1-تفسیر آیه در کشف الاسرار
این آیه ی شریفه نیز از آیات مهمی است که بر ولایت امیرالمؤمنین دلالت می کند میبدی باز هم در متن تفسیر خود هیچ از جانشینی امیرالمؤمنین که در خانه ی پیامبر بعد از انذار آنها رخ داده است حرفی نزده است متن تفسیر آیه در کشف الاسرار این چنین آمده:
“آن روز که این آیت فرو آمد رسول خدا بر کوه صفا بود و بآواز بلند گفت، “یا صباحاه قریش چون آواز رسول شنیدند همه جمع آمدند و آن کس که خود نتوانست آمد بجای خود دیگری فرستاد. آن گه رسول خدا گفت: بتعمیم و هم بتخصیص،”یا بنی عبد المطلب یا بنی هاشم یا بنی عبد مناف یا بنی فهر یا معشر قریش یا عباس بن عبد المطلب یا فاطمه بنت محمد یا صفیه عمّه رسول الله یا عائشه بنت ابی بکر یا حفصه بنت عمر یا امّ سلمه”.
همچنین یکان یکان را می‏خواند و میگفت: “اشتروا انفسکم من النّار، اشتروا انفسکم من الله” خویشتن را باز خرید از عذاب الله “و اسعوا فی فکاک رقابکم فانّی لا اغنی عنکم من الله شیئا، ان عصیتم لا اغنی عنکم یوم القیامه من الله مسیئا، لی عملی و لکم عملکم” اگر عصیان آرید و فرمان نبرید روز قیامت شما را بکار نیایم هیچ چیز، کرد من مراست و کرد شما شما را “الا لا یأتینّ النّاس یوم القیامه تحملون الآخره و انتم تحملون الدّنیا” مبادا که روز قیامت مردمانی می‏آیند آخرت برداشته و کار دین راست کرده و شما می‏آئید دنیا برداشته و کار دنیا راست کرده. چون شب درآمد رسول خدا هم چنان ندا میکرد تا ندا بسمعها زودتر رسد. قریش بامداد چون برخاستند گفتند: لقد بات محمد یهوّت اللّیل ای یهذی. 121
جناب آقای میبدی به گریستن عایشه اشاره می کند در حالی که سال سوم بعثت است و هنوز عایشه همسر پیغمبر نشده می گوید:
و در خبر است که عایشه صدّیقه بگریست، گفت: یا رسول الله و روز قیامت روزی است که تو ما را به کار نیایی؟ گفت بلی یا عائشه فی ثلاثه مواطن، بسه جایگه شما را بکار نیایم: “یقول الله تعالی: وَ نَضَعُ الْمَوازِینَ الْقِسْطَ لیوم القیامه فعند ذلک لا اغنی عنکم من الله شیئا و لا املک من الله شیئا و عند النّور من شاء الله اتمّ له نوره و من شاء اکبّه فی الظّلمات فلا املک لکم من الله شیئا و لا اغنی عنکم من الله شیئا و عند الصراط من شاء الله سلّمه و من شاء اجازه و من شاء اکبّه فی النّار “چون این آیت فرود آمد رسول خدا طعامی بساخت و بنی عبد المطلب آن روز چهل مرد بودند هر یکی از ایشان چون طعام خوردندی یک گوسپند بخوردیدی- و طعام رسول آن روز سخت اندک بود- صحفه‏ای دیدند در آن پاره‏ای گوشت و لختی مرقه.
رسول خدا گفت: “ادنوا بسم الله و کلوا” بنام خدا فراز آئید و خورید، ایشان فراز آمدند ده ده کس، و می‏خوردند تا همه سیر گشتند، بعاقبت در صحفه نگرستند و اندکی از آن کاسته. ابو لهب در میان ایشان بود گفت: “هذا ما سحرکم به الرّجل” و در بعضی اخبارست که رسول خدا گفت:
لو اخبرتکم انّ خیلا یسفح هذا الجبل یرید ان یغیر علیکم أ کنتم مصدّقی؟ قالوا نعم ما جرّبنا علیک کذبا، قال فانّی نذیر لکم بین یدی عذاب شدید فقال ابو لهب: تبّا لک سائر الیوم ما دعوتنا الّا لهذا.
فانزل تعالی: تَبَّتْ یدا أَبِی لَهَبٍ.
و روی انّهم قالوا: ما لنا عندک ان نحن اتّبعناک؟ فقال: لکم ما للمسلمین و علیکم ما علی المسلمین و انّما تتفاضلون بالدّین و انّی قد جئتکم بخیر الدّنیا و الآخره و لا اعلم شابّا من العرب جاء قومه بافضل ما جئتکم به، ادعوکم الی شهاده ان لا اله الّا الله و کتابه، فنفروا و تفرّقوا. 122
و بعد میبدی در جواب این شبهه که پیغمبر? برای جهانیان فرستادند پس چرا مأمور به انذار عشیره ی خود شده ؟
جواب داده که تخصیص به انذار عشیره ی خود شده به طریق اولی مأمورا بانذار غیر آنها میشود. و بعضیها گفتند سریعترین اجتماعند و نیز گفته شده که تا عشیره پیامبر به شفاعت ایشان تکیه نکنند.123 و میبدی در حاشیه کتابش جانشینی حضرت علی? را به نقل از تفسیر مجمع البیان به تفصیل ذکر کرده است . 124
2-4-1-روایات در تفسیر وشأن نزول این آیه از کتب اهل سنت
داستان مزبور را که در ذیل آیه مبارکه “و انذر عشیرتک الاقربین”و تفسیر و شان نزول آن وارد شده در همان سالهای نخست بعثت رسول خدا? اتفاق افتاده بسیاری از مورخین به اجمال و تفصیل ذکر کرده اند که شاید جامعترین آنها روایت طبری است در کتاب تاریخ خود که ذیلا بخشی از آن را می آوریم :
علی? گوید: من نیز طبق دستور آنحضرت غذا را تهیه کرده و آنها را گرد آوردم و رسول خدا دستور فرمود غذا را نزد آنها آوردم وآنحضرت نیز همانند روز گذشته عمل کرد و همگی از آن غذا خوردند تاسیر شدند، سپس فرمود: آنها را بنوشان و من نیز همان قدح را آوردم ونوشیدند تا همگی سیراب شدند سپس رسول خدا? آغاز سخن کرده فرمود:
ای فرزندان عبد المطلب!من بخدا سوگند در میان عرب جوانی را سراغ ندارم که برای قوم خود چیزی بهتر از آنچه من برای شما آورده ام آورده باشد، من برای شما خوبی دنیا و آخرت آورده ام و خدا بمن دستور داده تاشما را بدان دعوت کنم، اینک کدامیک از شما است که مرا در این ماموریت کمک کند تا بپاداش آن برادر من و وصی و جانشین من در میان شما باشد؟
در اینجا بود که آنها سرباز زده و من که از همه آنها کم سن و سال ترو کم دیدتر و(در اثر کودکی)شکم بزرگتر، و ساق پایم نازکتر از همه بودگفتم:
ای پیامبر خدا! من کمک کار تو در این ماموریت خواهم بود!
رسول خدا? (که چنان دید)گردنم را گرفت و فرمود: براستی که این است برادر و وصی و جانشین من در میان شما و شما از او شنوائی داشته و پیرویش کنید!
و آن گروه برخاسته در حالی که میخندیدند به ابو طالب گفتند:
تو را مامور کرد تا از پسرت شنوائی داشته و از او اطاعت کنی! 125
و چنانچه مرحوم علامه امینی در کتاب نفیس الغدیر گوید:
با همین عبارات و الفاظ دیگران نیز مانند ابو جعفر اسکافی در کتاب “نقض العثمانیه”روایت کرده126 و گفته است که این داستان با همین عبارات در خبر صحیح روایت شده.
مؤلف الغدیر پس از نقل روایت می گوید، راویان سند این حدیث همگی موثق و مورد اعتماد هستند جز ابو مریم عبد الغفار بن قاسم که برخی او را تضعیف کرده اند، وعلت این تضعیف نیز چیزی جز شیعه بودن او نیست، و با اینحال ابن عقده چنانچه در لسان المیزان127 مذکور است او را مدح کرده و از او حدیث نقل می‌کند، و حافظان حدیث نیزاز او روایت کرده اند و دیگران نیز همانند ابو جعفر اسکافی و سیوطی روایت را تصحیح کرده اند. 128
روایت دیگری از امام احمد بن حنبل در کتاب مسند خود بسندش از علی بن ابیطالب روایت کرده که البته در سند این حدیث کسی خدشه نکرده و همه وسائط مورد وثوق هستند. به دلیل اختصار از ذکر آن عذر می خواهیم و پویندگان حقیفت را به کتاب مذکور ارجاع می دهیم. 129
و البته روایات دیگری هم باین مضمون از طریق اهل سنت با اجمال و تفصیل نقل شده که مرحوم علامه امینی در کتاب الغدیر روایت کرده130 و ما بهمین چند حدیث اکتفا می‌کنیم، و ازطریق شیعه نیز روایات زیادی در این باره نقل شده که مرحوم مجلسی در بحار الانوار آورده است. 131
3-4-1-نکته هائی در این روایات
از روی هم رفته این روایات که ما برای نمونه ذکر کردیم تذکر چند مطلب بنظر میرسد:
1-علت و یا حکمت اینکه رسول خدا? در آغاز کار خودمامور میشود تا خویشاوندان نزدیک خود را”انذار”کند و آنها رابه دین خدا دعوت نماید شاید جهات زیر بوده:
الف-هر مصلحی که بخواهد به اصلاح اجتماعی میکند دست بزند باید از خود و نزدیکان خود شروع کند تادیگران سخنش را پذیرا گشته و از اتهام مبرا باشد!
ب-از آنجا که اساس زندگی و بافت اجتماعی عربهای آنزمان، بر زندگی قومی و قبیله گی بنا شده بودو بهترین راه را برای دست یابی به کمک کارانی متعهد استمداد از خویشان نزدیک بود که روی ارتباط محکم قبیله گی خود را موظف به دفاع از افراد قبیله در برابردشمنان میدانستند، و از اینرو آنحضرت نیز مامور شد تا در آغازدعوت خود، از آنها شروع کند .
ج-شریعت مقدس اسلام مائده ای الهی که خیر دنیا و آخرت بود که رسول خدا? میخواست بر جهان آنروز عرضه کند، که خدای تعالی بر خویشان نزدیک آنحضرت منت گذارده که آنها را به استفاده از این مائده آغاز فرمود، و

دیدگاهتان را بنویسید