پایان نامه با واژه های کلیدی مصرف مواد، شناخت انسان

ی زیادی وجود داشت. در یونان باستان ورزشکاران، معروف به نمایندگان سلامتی و قدرت بودند. بنابراین توجه به آمادگی جسمانی اهمیت ویژه‌ای داشت. و به عنوان وسیله‌ای جهت درمان ناتوانی و امراض مورد توجه قرار گرفت. در محل‌هایی به نام ژینمازیوم4 به تمرینات مختلف مشغول می‌شدند و از طریق پرداختن به ژیمیناستیک و توجه به غذا، جهت رسیدن به سلامتی خود اهمیت ویژه‌ای می‌دادند. (براری،1389)
در طول پنجاه سال اخیر بشر پی برد که سوء تغذیه، علت بسیاری از بیماری‌ها و همچنین تغذیه مناسب منجر به پیشرفت در فعالیت‌های ورزشی و افزایش عملکرد ورزشی می‌شود. تغذیه مناسب مصرف ویتامین‌های مختلف، مواد پروتئینی و دوپینگی توسط ورزشکاران نشان دهنده اعتقاد آنان به اثرات تغذیه در آمادگی جسمانی است.
به بیان دیگر رژیم غذایی را می‌توان به عنوان عامل مساعد کننده و تمرین‌های ورزشی را به عنوان عامل تسریع کننده به حساب آورد. بنابراین رعایت مجموعه عوامل فوق جهت کسب آمادگی جسمانی لازم و ضروری می‌باشد. بزرگ ترین ثروت جهان، بدون تندرستی بی ارزش است. کلیه فعالیت‌های انسان در طول حیات مستلزم صرف انرژی است. و بدون صرف انرژی عضلات قادر به انقباض نیستند. پیشرفت و شناخت انسان راجع به تغذیه و ایجاد انرژی و تلاش جهت بالابردن توان جسمی و کسب امادگی جسمانی به آنجا رسید که به موادی که امروزه دوپینگ نامیده می‌شود پناه آورده اند.
تغذیه عبارت است از مجموع اعمالی که موجود زنده می‌تواند بوسیله آن فعل و انفعالات و احتیاجات حیاتی خود را برآورده سازد. بعبارت دیگر تغذیه عبارتست از یک سلسله اعمالی که به جذب مواد و ازدیاد توده جسم زنده منتهی می‌شود. علم تغذیه عبارتست از رساندن مواد غذایی به بدن به مقادیر متناسب و انتخاب انواع غذاها به نحوی که احتیاجات روزانه انسان به مواد مغذی برآورده شود. به عبارت دیگر علم تغذیه در زمینه چگونگی عمل مواد مغذی و ارتباط آنها با یکدیگر و تناسب مقادیر آنها در سلامتی و بیماری بحث و گفتگو می‌کند. تغذیه مشتمل بر اعمالی است که موجود زنده بوسیله آن مواد غذایی را می‌خورد؛ هضم می‌کند؛ جذب می‌نماید؛ انتقال می‌دهد؛ استفاده می‌کند و دفع می‌نماید. بعلاوه تغذیه با عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و روانی تهیه غذا و غذا خوردن سروکار دارد. مواد پس از جذب شدن تحت تغییرات مختلفی قرار می‌گیرند که به مجموع آنها سوخت و ساز یا متابولیسم می‌گویند. قسمتی از متابولیسم که سبب رشد و ترمیم بافتها می‌شود فرایندهای آنابولیک یا آنابولیسم نامیده می‌شود. در بخش دیگر سوخت و ساز معمولا مواد غذایی جهت کسب انرژی شکسته می‌شوند و این عمل را کاتابولیسم می‌نامند.
کاتابولیسم به دو شکل بروز می‌کند:
1- کاتابولیسم خارجی که عبارتست از تجزیه مواد غذایی بلافاصله پس از جذب آنها به داخل بدن.
2- کاتابولیسم داخلی که عبارت است تجزیه موادی که قبلا در عمل آنابولیسم به بافتهای بدن تبدیل شده اند. (بمبئی چی ،1387)
2-1-1-1 اهمیت غذا از نظر تامین کالری
جهت تامین اعمال حیاتی بدن مانند تنفس، گردش خون و حرکات عضلانی و انجام کار و فعالیتهای روزانه، انسان نیاز به انرژی دارد. کالری واحد انرژی محسوب می‌گردد، و به آن دسته از عوامل مغذی که قادر به تولید انرژی باشند نیز عوامل مغذی کالری زا گفته می‌شود. این عوامل عبارتند از کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها. انرژی مورد نیاز سلول زنده از اکسیداسیون عوامل مغذی کالری زا حاصل می‌شود. از اکسیداسیون هر گرم کربوهیدرات و پروتئین حدود 4 کیلو کالری و هرگرم چربی 9 کیلو کالری انرژی حاصل می‌شود.
مواد غذایی برحسب تامین انرژی به دو دسته تقسیم می‌شوند: مواد غذایی انرژی زا و یا مواد آلی که عبارتند از کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها و مواد غذایی غیر انرژی زا که وجودشان برای بدن ضروری است عبارتند از ویتامین‌ها، مواد معدنی و آب. که البته از آنجایی که موضوع پژوهش در خصوص کربوهیدرات‌ها می‌باشد به جهت جلوگیری از اطاله کلام، صرفا به مبحث کربوهیدرات‌ها خواهیم پرداخت. البته قبل از ورود به بحث اصلی، یادآوری برخی نکات ضروری به نظر می‌رسد. (مرگان، 1384)
2-1-1-2 نحوه استفاده بدن از غذا
غذا برای انسان اعمال بسیاری انجام می‌دهد، در موقع غذا خوردن بدون توجه به خاصیت و اهمیت تغذیه‌ای آنها با توجه به عواملی مثل سیر شدن و ارزش روانی آنها، نوع و مقدار و زمان مصرف غذاها را تعیین می‌نماییم. اعمال اصلی مواد غذایی عبارتند از : 1- تولید انرژی 2- رشد و ترمیم بافت‌ها 3- تنظیم اعمال بدن.
مواد غذایی در بدن به لحاظ تقسیم بندی وظایف به شرح زیر عمل می‌نمایند:
1- منبع انرژی : مواد غذایی که در تامین انرژی در بدن نقش دارند عبارتند از کربوهیدارت‌ها، لیپیدها، پروتئین‌ها، ،ویتامین‌ها و مواد معدنی.
2- رشد و ترمیم بافتها.
3- تنظیم فرایندها. (بمبئی چی ،‌1387)
2-1-1-3 ترکیب و هضم و جذب مواد غذایی
به طور کلی انسان به انواع مواد غذایی احتیاج دارد و مطالعه ترکیبات متنوع غذاها به خوبی نشان می‌دهد که میان غذا و احتیاجات مداوم بدن انسان تناسب کامل وجود دارد.
باکتری‌ها در روده، ‌مواد غذایی هضم نشده باقیمانده را که تنها حدود پنج درصد مواد غذایی مفید دارد تخمیر می‌کند. باکتری‌های موجود در روده، مقدار کمی ویتامین‌های K و بیوتن می‌سازد که در مرحله بعد جذب خون می‌شود. تخمیر باکتریایی روزانه حدود 500 میلی لیتر گاز تولید می‌کند. این گاز شامل: هیدروژن، نیتروژن، متان، ‌سولفید هیدروژن و دی اکسید کربن است. میزان کم این گازها تاثیرات جسمانی خاصی بر بدن ندارند اما گازهای اضافی می‌تواند باعث دردهای شدید شکمی شود که اغلب در اثر مصرف مقدار زیاد حبوبات با محصولات لبنی به وجود می‌آیند. چنین غذاهایی به شکل قندهای هضم، به مقدار بیشتر از حد طبیعی گازهای روده‌ای ایجاد می‌کند. کیموس تنها ترشح مهم روده بزرگ است. که از دیواره روده‌ای محافظت کرده و به حفظ حالت مدفوع نیز کمک می‌کند. (برونر،1383)
2-1-1-4 هورمون کنترل کننده عمل هضم
چهار هورمونی که عمل هضم را تنظیم می‌کند عبارتند از: گاسترین، سکرتین، کوله سیستوکینین و پپتید مهار کننده گاستریک، ‌بقیه جنبه‌های مهم عملکرد روده – معده‌ای را کنترل می‌کنند. این ترکیبات مختلف از سلول‌ها با پایانه‌های عصبی در کل مجرای معده – روده‌ای پخش می‌شوند و تاثیر خود را بر سلول‌های نزدیک می‌گذارند.
هیدرولیز نشاسته وقتی شروع می‌شود که غذا وارد دهان می‌شود. غدد بزاقی که در زیر فک قرار گرفته اند دائما مواد کیموس نرم کننده‌ای ترشح می‌کند که با ذرات غذا در حین جویدن ترکیب می‌شود. آنزیم الفا – آمیلاز بزاقی یا پتیالین به نشاسته حمله کرده و آن را به مولکول‌های گلوکزی با اتصال کوچکتر و دی ساکارید ساده تر که آنزیم مالتوز را تشکیل می‌دهد، می‌شکند. وقتی مخلوط غذا – بزاق وارد معده بسیار اسیدی شد، نشاسته اضافی شکسته می‌شود. اما این عمل خیلی زود پایان می‌یابد. زیرا آمیلاز بزاق در PH پایین مایع معده بی اثر می‌شود. (براری ،1387)
غذای وارد شده به محیط قلیایی، در بخش دوازدهه و روده کوچک به آمیلاز لوزالمعده برخورد می‌کند آنزیمی قوی که از پانکراس آزاد شده است. این آنزیم در اتصال به آنزیم‌های دیگر، هیدرولیز نشاسته را به رشته‌های انشعابی کوچکتر مولکول‌های گلوکز تبدیل می‌کند. عمل آنزیم بر سطح سلول‌های مربوط به لبه تماس لومن روده ای، مرحله پایانی هضم کربوهیدرات را کامل می‌کند تا آن را به شکل مونوساکارید ساده دربیاورد. برای مثال، آنزیم مالتاز را به جای گلوکز می‌شکند. ساکاراز، ساکاروز، را به قندهای ساده گلوکز و فروکتوز تجزیه می‌کند. لاکتاز، لاکتوز را به گلوکز می‌شکند. انتقال فعال در پرزها و میکروپرزهای روده ای، مونو ساکاریدها را جذب می‌کند. جذب گلوکز و گالاکتوز به وسیله فرایند انتقال فعال وابسته به سدیم صورت می‌گیرد. اختلاف الکتروشیمایی که با انتقال سدیم ایجاد شده جذب این مونوساکاریدها را افزایش می‌دهد. (براری،1387)
اگر آنزیم‌های روده‌ای و پرزهای آنها مبتلا به بیماری شوند، شاید چند هفته طول بکشد تا عملکرد طبیعی خود را شروع کنند. برای مثال وقتی مقدار آنزیم هضم کننده تغییر کند؛ کربوهیدرات‌ها نمی توانند کاملا شکسته شوند. یک فرد در حال بهبود بیماری اسهال تحمل به لاکتوز موقتی را تجربه می‌کند و بایستی از مصرف فراورده‌های لبنی که حاوی لاکتوز هستند منع شود. میزان غلظت لاکتوز مناسب که در حال تشکیل مجدد است به شخص این امکان را می‌دهد تا بدون هیچ مشکل و عوارضی دوباره از این قند استفاده کند. حدود 70 درصد از جمعیت جهان از مقدار کاهش یافته لاکتاز روده‌ای رنج می‌برند که به هضم قندهای موجود در شیر کمک می‌کند.
سلول‌های اپی تلیال روده کوچک، مونوساکاریدها را به داخل جریان خون تخلیه می‌کند و به کمک مویرگها به سیاهرگ کبدی که مستقیما به کبد ریخته می‌شود، انتقال می‌یابد. کبد بخش بزرگی از گلوکز و معمولا کل گالاکتوز و فروکتوز را جذب می‌کند بافت‌های احشایی جانبی تحت تاثیر انسولین، گلوکز باقیمانده را جذب می‌کنند. (محمدی‌ها،1374)
انتقال جریان خون از مجرای معدی – روده‌ای از طریق مسیر باب کبدی صورت می‌گیرد. جریان خون انشعابی از روده کوچک مستقیما از قلب عبور نمی کنند. در عوض گردش خون روده‌ای تا کبد جریان می‌یابد. و قبل از آنکه وارد جریان خون اصلی شوند، تغییراتی بر مواد غذایی ایجاد می‌کند. جریان خون باب کبدی نیز خون را از پروتئین‌های موجود در معده و پانکراس به سمت خود می‌کشد.
کولون، خط پایان کربوهیدرات‌ها از جمله مواد فیبری می‌باشد. بیشتر هضم و جذب آب در این نقطه انجام می‌گیرد. سپس حرکت‌های کرمی شکل محتویات نیمه جامد باقیمانده (مدفوع) را به طرف مقعد می‌کشاند تا مدفوع از مقعد خارج شود. مصرف فیبر غذایی بسیار زیاد می‌تواند باعث شود مدفوع کاملا نرم شود. به طوریکه استفاده از فیبر غذایی نامناسب مدفوع را فشرده تر می‌کند. فشار زیاد حین تخلیه مدفوع از مقعد می‌تواند به بافت‌های نرم آسیب برساند و سپس پارگی رگ‌های خونی در ناحیه مقعد شود. که به آن بواسیر یا همروئید گفته می‌شود. که در اثر اتساع واریسی شبکه سیاهرگی بواسیری بالایی یا پایینی به وجود می‌اید و ممکن است خونریزی و هموروئیدی نیاز به جراحی داشته باشد. افزایش مواد غذایی فیبری غالبا سبب کاهش یبوست و علائم هموروئیدی می‌شود. (محمدی‌ها،1374)
2-1-2 جایگاه تغذیه در ورزش
یکی از مهم ترین جنبه‌های تغذیه‌ای در ارتباط با ورزشکاران،‌ که از اولین مسابقات یونان باستان به آن توجه شده است، نیاز فزاینده به انرژی است. ورزشکاران درگیر در فعالیت‌های سنگین بدنی در مقایسه با افراد کم تحرک یا غیر فعال، به مواد غذایی بیشتری نیاز دارند. هزینه انرژی یک مرد یا زن بزرگسال کم تحرک، روزانه در حدود 1800 تا 2800 کالری است. فعالیت بدنی از طریق تمرین یا مسابقه، هزینه انرژی روزانه را از 500 تا بیش از 1000 کیلو کالری در ساعت بسته به آمادگی جسمانی، مدت، ‌نوع و شدت ورزش، افزایش می‌دهد. به همین دلیل، ورزشکاران برای تامین انرژی لازم، باید از طریق افزایش مصرف مواد غذایی بر اساس سطح هزینه انرژی روزانه، نسبت به انرژی مصرفی خود سازگاری پیدا کنند. افزایش مصرف مواد غذایی باید از نظر درشت مغذی‌ها (کربوهیدارت‌ها، چربی و پروتئین ) و ریز مغذی‌ها (ویتامین‌ها، مواد معدنی و عناصر کمیاب) از سطح متعادلی برخوردار باشد. با این حال این کار همیشه سازنده نیست. ویژگی تعداد زیادی از رویدادهای ورزشی شدت بسیار بالای آنها می‌باشد. در نتیجه، هزینه انرژی در

دیدگاهتان را بنویسید