پایان نامه با موضوع استاندارد

M.10
رنگ خمیره: آجری
نوع خمیره:
نیمه ظریف
نوع شاموت: ماسه
تکنیک ساخت: چرخ ساز
میزان پخت: کامل
تزئینات: –
توضیحات: این جام دارای دو دسته عمودی و کف تخت است. این جام از نوع نیمه ظریف و به رنگ آجری می باشد. ماده چسباننده این جام ماسه و میزان پخت آن به صورت کامل بوده است و چرخ ساز می باشد.
کاتالوگ شماره 13
محل کشف: گورستان نخل ابراهیمی
(سرلک، 1389)
اسم: ؟
تدفین: شماره 10 فصل دوم
شماره مربع: A.23
جنس: آهن
وضعیت: نا سالم
تکنیک ساخت: ریخته گری
تزئینات: –
طول:
10.5 cm
توضیحات: این تیغه از جنس آهن، با دسته تخت و سر پهن و کاملاً اکسیده است. این تیغه با روش ریخته گری ساخته شده و طول آن 5/10 سانتی متر می باشد.
5-7- شکل ها:
شکل(5-1): طرح اسکلت تدفین شماره1 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-2): خمره تدفین شماره1 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-3): خمره تدفین شماره 2 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل(5-4): مهره های تزئینی بدست آمده از تدفین شماره 2 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-5): گورخمره شماره 3 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-6): خمره تدفین شماره 4 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی با تزئینات برجسته بر روی بدنه به شکل سه باند افقی موازی(سرلک،1389)
شکل (5-7): طرح اسکلت تدفین شماره4 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-8): خمره تدفین شماره 5 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-9): خمره تدفین شماره 6 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-10): خمره تدفین شماره 7 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل(5-11) : خمره تدفین شماره 8 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل(5-12) : طرح اسکلت تدفین شماره 9 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-13): ظرف سفالی درون تدفین شماره 9 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شکل (5-14): شیء فلزی درون گورخمره شماره 10 فصل دوم گورستان نخل ابراهیمی (سرلک، 1389)
شماره تدفین
شماره مربع
فصل کاوش
نوع تدفین
نوع خمره
هدایای قبور
ظروف سفالی
اشیای تزئینی
قربانی
اشیاء فلزی
سایر هدایا
1
اول
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





2
H.5
اول
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین
یک ظرف سفالی کامل
2 مهر آویز از جنس سنگ صابون و استخوان



3
E.17
اول
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین





4
H.9
اول
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین


یک بره (گوسفند یا بز)


1
N.10
دوم
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین





2
H.7
دوم
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین





3
N.9
دوم
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین

مهره های آویز از جنس سنگ صابون، آهن و کهربا


یک ابزار سنگی احتمالاً سنگ ساب
4
H.6
دوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





5
F.4
دوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





6
I.14
دوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





7
N.11
دوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





8
L.7
دوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





9
M.10
دوم
گودالی






10
A.23
دوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی



یک تیغه کوچک فلزی از جنس آهن

1
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی
دو ظرف سفالی کامل و 4 ظرف سفالی ناقص




2
سوم
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین



سرنیزه آهنی با دنباله مجوف

3
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





4
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





5
سوم
خمره ای
خمره های استاندارد ویژه تدفین

دو مهره آویز از جنس سنگ صابون و صدف


یک شیء کوچک مدور از جنس استخوان تراشیده(احتمالاً توکن)
6
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی
دو ظرف سفالی کامل




7
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





8
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





9
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





10
سوم
خمره ای
خمره های شبیه به خمره ذخیره مواد غذایی





نتیجه گیری
در پنج فصل گذشته به ترتیب در فصل اول کلیات با ارائه بیان مسئله، اهمیت و ضرورت موضوع پژوهش، اهداف، پرسش و فرضیات مطرح شد و روش تحقیق مورد استفاده، توضیح داده شد. در فصل دوم نگارنده کوشش داشت که با نگاهی به تاریخ و فرهنگ پارتیان ارتباط میان آثار بدست آمده با آنچه در دوره پارتی قابل بازیابی است، توضیح داده شد. در فصل سوم کوشش شد که با توجه به موضوع مورد بحث که گورستان کشف شده در نخل ابراهیمی است، اوضاع دینی و آئین های مذهبی معمول در دوره پارت مورد بررسی و معرفی قرار گیرد و به ادیان مختلفی که در این دوره در حوزه شاهنشاهی پارت مرسوم بوده اشاره شود. در فصل چهارم شیوه های مختلف تدفینی معمول در دوره پارت مورد بررسی و معرفی قرار گرفت تا از این طریق بتوان
آئین های تدفینی مرسوم در نقاط مختلف شاهنشاهی پارت را در یک سیر تاریخی و جغرافیایی معرفی کرد. تاکنون در مجموع
9 گونه مختلف از تدفین شامل: قبور گودالی، تابوتی، قبور سنگ و لاشه ای، چاهی، سردابه ای، گورمعبد، سنگ چین و گورخمره ای مورد شناسایی قرار گرفته است که دارای تنوع آئینی و کالبدی است و ضمن آنکه از روش های مرسوم در
ادوار قبل از خود استفاده کرده اند. وجود تنوع در گونه های شناسایی شده از اهمیت مسئله تدفینی و تأثیرات اعتقادی مردمان ساکن در حوزه فلات ایران حکایت دارد و هر حوزه ای از ایران از شیوه های خاص خود در تدفین اموات استفاده می کردند.
یکی از شیوه های بسیار مرسوم تدفین در دوره پارتی تدفین در دورن خمره های کوچک و بزرگی است که از نقاط مختلفی گزارش شده است و برخی از آنها مورد کاوش قرار گرفته اند از جمله آنها گرمی مغان، طاق بستان همدان، کنگاور و… بودند که در این فصل(فصل چهارم) توضیح داده شد. ضمن آنکه در تدفین های گورخمره ای هم تنوعی نیز قابل مشاهده است. آنچه که قابل اشاره و حائز اهمیت است گستره استفاده از قبور خمره ای در داخل فلات ایران و حوزه کوهستان زاگرس است و نشان می دهد که این شیوه از تدفین خاص حوزه میانی جغرافیای دولت پارت بود و می تواند از این منظر در آینده مورد مطالعه
قرار گیرد.
در مجموع حاصل بررسی ها از این فصل نشان داد که به جهت تنوع قومی و مذهبی ایرانیان دوره پارت تنوعی از تدفین نیز وجود داشته و بررسی دقیق تر انواع مختلف تدفین این دوره هم از نظر تاریخی و تأثیراتی که از آئین های قبل از خود گرفته است و هم از نظر جغرافیایی حوزه عمل هریک از گونه های تدفینی با توجه به اعتقادات و اصالت های قومی مردمان ساکن در آن می تواند ما را در ترسیم و توضیح آئین های مرسوم در دوره پارتی کمک کند. حضور مقدونیان و عناصر یونانی در ایران پس از هخامنشی و شیوه تدفین آن ها نیز در تنوع و شکل تدفین دوره پارت می تواند به عنوان یکی از معیارهای اصلی مورد ملاحظه قرار گیرد.
در فصل پنجم به بررسی و معرفی آثار تدفین در محوطه نخل ابراهیمی در 19 کیلومتری غرب شهرستان میناب پرداخته شده است. گورستان این محوطه طی 3 فصل(1386، 1387، 1388) در کنار کاوش در محوطه مسکونی همجوار آن مورد کاوش
قرار گرفت و در مجموع غیر از یک مورد گور گودالی، 23 تدفین خمره ای در این گورستان که توسط آقای سیامک سرلک از پژوهشکده باستان شناسی میراث فرهنگی کشف شدند.
شأن و پایگاه اجتماعی و اقتصادی متوفی، در فرهنگ تدفینی نخل ابراهیمی، با کیفیت و کمیت اشیاء تدفینی و هدایای قبور، کمابیش مرتبط بوده است. بعضی از گورخمره ها به دلیل ازدیاد هدایای قبور، متعلق به افرادی بوده که از نظر ثروت از بقیه
غنی تر و دارای پایگاه اجتماعی بالاتر بوده است. همچنین در بعضی از گورخمره ها تعداد زیادی مهره های آویز از جنس
سنگ صابون و سنگ آهن بدست آمده که داشتن این اشیاء نفیس نوعی ارزش اجتماعی در دنیای باستان بوده است. بعضی از هدایای تدفین مانند سرنیزه و همچنین یک تیغه کوچک فلزی که در یکی از گورخمره های این گورستان بدست آمده به نظر می رسد با شغل متوفی ارتباطی داشته است.
شباهت ها و تفاوت هایی میان تدفین گورخمره ای در گورستان نخل ابراهیمی و دیگر تدفین های گورخمره در دوره پارتی مانند گرمی مغان، طاق بستان، مریوان، کنگاور، سنگ شیر همدان و آکروپل و شهر شاهی شوش وجود دارد. از جمله
شاخصه های تدفین بومی – محلی گورستان نخل ابراهیمی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
الف- در سنت تدفینی نخل ابراهیمی، به جزء یک مورد استثنائی، تمامی گورخمره ها از روی کف درون چاله تدفین به شکل ایستاده قرار داده شده اند.
ب- در فرهنگ تدفینی نخل ابراهیمی از دو نوع خمره، یکی به صورت استاندارد برای تدفین و دیگری از خمره های ویژه ذخیره مواد غذایی(غلات و مایعات) جهت دفن مردگان استفاده شده است.
ج- در انتهای بدنه، نزدیک کف، در بعضی از گورخمره های این گورستان یک منفذ جهت خروج خون آبه جسد تعبیه شده است که در همان دوره ایجاد شده است.
د- دفن توأمان حیوان قربانی و انسان را در یکی از گورخمره های گورستان نخل ابراهیمی می توان دید.
از جمله وجوه مشترک بین تدفین گورخمره ای گورستان نخل ابراهیمی با سایر تدفین های گورخمره ای دوره پارتی
می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
الف- استفاده نقش چلیپا بر روی بدنه گورخمره ها.
ب- استفاده از دو خمره برای تدفین.
ج- استفاده از درپوش برای پوشش دهانه خمره ها با این تفاوت که درپوش گورخمره های نخل ابراهیمی سفالی می باشد ولی دهانه خمره های سایر مناطق دوره پارتی را با درپوش های سنگی یا سفالی بسته اند.
چهره توپوگرافی طبیعی گورستان نخل ابراهیمی در شکل گیری الگو های تدفینی در این گورستان تأثیر مستقیم گذاشته است. مدارک کافی در ارتباط با دین ساکنان نخل ابراهیمی در دست نیست امّا با اتکا به مدارک موجود، سنت تدفین
آئین زرتشتی را برای دفن اجساد خود در بعضی از تدفین ها استفاده کرده اند. در باورهای آئینی و مذهبی زرتشتیان،
تقدس عناصر اربعه(آب، باد، خاک و آتش) جایگاه خاصی داشته و این عناصر را نمی بایست آلوده نمود و به همین جهت مردگان را مستقیماً در خاک قرار نمی دادند. به دلیل نزدیک نبودن کوهستان به این گورستان، ساکنان نخل ابراهیمی برای جلوگیری از آلودگی خاک برای دفن مردگان از خمره استفاده کرده اند. همچنین به دلیل قرارگیری گورستان نخل ابراهیمی در یک بستر کاملاً مسطح، باعث پراکندگی قبور در یک سطح وسیع شده است.
منابع و مآخذ
1- اکبری، تیمور، و ثریا الیکای دهنو. 1385. چلیپای شکسته

دیدگاهتان را بنویسید