پایان نامه ارشد رایگان درمورد بهره بردار، سازمان ملل متحد، سازمان ملل

بشر ضروری است. اگرچه اغلب دولت ها از خودبسندگی شان در اصلاح و حفاظت از منابع ژنتیکی گیاهی جهت امنیت غذایی سخن می گویند .
اما در واقعیت وضعیت جهان به هیچ عنوان مناسب و رضایت بخش نیست. بنابه گزارش های سازمان کشاورزی و خواربار ملل متحد (فائو) نزدیک به یک میلیارد نفر در سراسر جهان از گرسنگی رنج می برند .بیش از دو میلیارد نفر از در “گرسنگی پنهان”7 و سوء تغذیه رنج می برند. بنا به امار برنامه جهانی غذا، هر هفت ثانیه، یک کودک بر اثر گرسنگی و یا بیماری ناشی از آن در جهان می میرد. این فاجعه بشری را به درستی “هلوکاست بی صدا”8 خوانده اند. 9
اما دربهره برداری از منابع ژنتیک گیاهی برای غذا و کشاورزی جهت امنیت غذایی و توسعه پایدار در این زمینه کشاورزان در گذشته، حال و آینده در تمام مناطق جهان به ویژه مرکز پیدایش و تنوع، در زمینه حفاظت، اصلاح و در دسترس قرار دادن این منابع، تشکیل دهنده اساس حقوق آنها است.
این منابع بدلیل جایگاه، ماهیئت، خصوصیات و اهمیت مسائل ویژه مرتبط با آنها نیازمند راهکارهای قانونی ویژه ای نیز در عرصه مسائل کشاورزی و حفاظت از آنها هستند. این موارد می تواند شامل نگرانی ها و چالش هایی نظیر در” فرسایش مداوم”10 این منابع و تبدیل آن به ” نگرانی مشترک بشریت “11، نیاز به حفاظت، اکتشاف، جمع آوری، شناسایی، ارزیابی وثبت منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی، امنیت جهانی غذائی در راستای نیل به اهداف” اعلامیه
رم “12و برنامه اقدام اجلاس جهانی غذا و برای دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی برای نسل حاضر و نسل آینده، و در نهایت تقویت فوری کشورهای در حال توسه و کشورهای با اقتصاد در حال گذر را برای به عهده گرفتن این چنین مسئولیت هایی است.
“برنامه اقدام جهانی برای حفاظت و استفاده پایدار از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی13” که توسط سازمان کشاورزی وخواروبارملل متحد(فائو) تنظیم گردیده است. چارچوب مورد توافق بین المللی برای اینگونه فعالیت ها محسوب می گردد.
مبنای دولتها در کنوانسیون ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی براساس ماده (14) در چارچوب اساسنامه سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد تصویب گردید. و بدنبال هدف دستیابی و شناسایی و تاکید بر حقوق شناخته شده برای حفظ، استفاده ، تبادل و فروش بذر و دیگر مواد تکثیر شونده تولید شده توسط کشاورزان و مشارکت در اتخاذ تصمیم و تسهیم منصفانه و عادلانه منافع حاصل از بهره برداری از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی است. بدنبال تحقق کشاورزان و نیز ارتقاء حقوق آنها در سطح بین المللی می باشد و نمایانگر مسئولیت در قبال نسل های گذشته و آینده برای حفاظت از تنوعذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی است .
1-بیان موضوع
انسان در طول هزاران سال زندگی بر روی کره خاکی، همواره بنای خود را در سایه بهره برداری از مواهب طبیعی آن دیده است. از سوی دیگر خود محوری و خصلت زیاده طلبی انسان، او را در تصرف بی رویه منابع طبیعی و بهره گیری از ظرفیت های زیست محیطی زمین به منظور پاسخگویی به نیازهای اولیه و ارتقاء سطح زندگی خود تشویق کرده است در طول مدت درازای از تاریخ بشر، اثر انسان بر روی زمین اندک یا حداقل محدود به نواحی کوچک بود این امر به خاطر آن بود که انسان در گروه های کوچک زندگی می کرد و هر گروه فقط به اندازه معاش خود از محیط زیست برداشت می نمود. اما امروزه میلیارد ها انسان بر روی زمین برای نیاز اولیه خود (غذا، آب و … ) بیش از پیش متکی به تمام محیط زیست جهان هستند.14امروزه یکی از موضوعات محیط زیست، منابع ژنتیکی گیاهی است که برای غذا و کشاورزی بشر نقش بنیادین در حیات و امنیت غذایی او دارد.
براین اساس بهبود کیفیت، ادامه تولید و آینده کشاورزی ارتباط مستقیمی با همکاری بین المللی و جریان آزاد تبادل منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی در حوزه حقوق بین الملل دارد.
با توجه به اینکه منابع ژنتیکی گیاهی در سیستم های کشاورزی در سراسر جهان تحت فشار است و از دست دادن این منابع و کاهش استفاده در کشاورزی مدرن، نگرانی های بسیار در مورد آینده از آسیب پذیری های امنیت غذایی، خطرات و آفات مرتبط با بیماری و پایداری زیست محیطی را ایجاد کرده است.15و همچنین به سبب ارزش واقعی و بالقوه، منابع زنتیکی گیاهی و اهمیت اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی آن بروز نگرانی جدی در خصوص نادیده انگاشتن حقوق جوامع بومی، محلی، زارعان و کشاورزان و بویژه محققان در شیوه بهره برداری از منابع ژنتیکی گیاهی، توجه و اهمیت به معاهده رم راجع به ذخائر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی و نیز نگرانی مشترک جهانی در حفاظت، توسعه و استفاده از آن اعلام شده و چارچوب حقوقی بین المللی جهت نیل به اهدافی همانند حفاظت و توسعه پایدار از منابع زنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی و تسهیم منصفانه و عادلانه منافع حاصل از آنها، هماهنگ با کنوانسیون تنوع زیستی برای امنیت غذایی و کشاورزی پایدار مقرر گردید.
ایران در موضوع ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی به سبب اهمیت فراوان آن، بدین سبب که تنوع ژنتیکی گیاهی ایران از تنوع ژنتیکی گیاهی قاره اروپا بیشتر است. و این مطلب بدان معنی است که ما گنجینه ای ارزشمند از حالت های مختلف حیات در کشور داریم. و بر این اساس و با هدف حفاظت، توسعه و حمایت از منابع ژنتیکی گیاهی در سال(1384) کنوانسیون بین المللی ذخایرژنتیکی گیاهی برای غذاوکشاورزی موردتصویب مجلس شورای اسلامی قرارگرفت. که این الحاق جدای از تعهدات کنوانسیون توجه ما را به مسائل گوناگونی از جمله حمایت های صورت پذیرفته داخلی و سازو کار فعالیت های سال های اخیر در کشور در این حوزه جلب می نماید. بنابراین مسئله اصلی این است کهتوجه به اهمیتذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی، در ارتباط با بهره برداری و حفاظت و حمایت از ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی، سیاست حمایتی دولتها در دنیای معاصر و فراهم ساختن زمینه انتقال سریع دانش و تکنولوژی و اطلاعات علمی جلوگیری از پیدایش قطب های دانش و اطلاعات فنی و حمایت از کشورها و سازمانها ، نیازمند چارچوب های حقوقی بین المللی و قوانین داخلی نسبت به حفاظت منابع ژنتیکی گیاهی برای غذاوکشاورزی و شناسایی، ثبت، ارزیابی و بهره برداری آن و جایگاه آن در توسعه پایدار بوده است ؟
2- سوالات اصلی و فرعی
سوال اصلی که این پژوهش به دنبال پاسخ به آن است.این است که چارچوب های حقوقی
بین المللی حاکم برحمایت ازمنابع ژنتیکی گیاهی برای غذا وکشاورزی چیست و دولت جمهوری اسلامی ایران با الحاق به کنوانسیون رم در این زمینه دارای چه تعهداتی است؟
این راستا چند سوال اساسی خرددیگری مطرح است که تولید و بهبود کشاورزی و تولید غذا بستگی به حفاظت و بکارگیری موثر منابع ژنتیکی گیاهی دارد و نیل به این هدف مستلزم حفاظت، ارزیابی، ثبت و تبادل کشورها به این منابع است. لذا شناسائی، ارزیابیوواکاویمعاهدات بین المللی و منطقه ای و قوانین داخلی مرتبط به ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی که مورد اتفاق نظر کلی است و ماهیئت حقوقی دارنددرحمایت از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی چه می باشند ؟
ودرادامه چه نظام حقوقی بین المللی حاکم بر حمایت از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی وجود دارد ؟
وقلمرو و ماهیت تعهدات کشورها در این زمینه چگونه است ؟
وسوالآخراینکهتعهدات دولت جمهوری اسلامی ایران قبل و بعد از الحاق به معاهده بین المللی ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی به چه نحو می باشد ؟
3- فرضیه
فرضیه بنیادین این پژوهش که در پاسخ به سوال اصلی این است که درسالیان اخیردولت ها تعهدات متعددی برای حفظ، توسعه وحمایت ازمنابع ژنتیکی گیاهی برای غذا وکشاورزی درنظام حقوق بین الملل از جمله تعهد به همکاری، تعهد به رعایت حقوق مالکیت فکری و تعهد به حفاظت دارند. این امر در مورد دولت ایران نیز صادق است.
4- سابقه و پیشینه
اهمیت حمایت و حفاظت از ذخائر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی موضوعی بود که در اواسط قرن بیستم بطور جدی مورد توجه قرار گرفت. اما آنچه که خیلی دیر به آن عنایت شد. لزوم تو جه به چارچوب حقوقی بین المللی و قوانین داخلی در حفاظت، شناسایی، ثبت، ارزیابی و بهره برداری از منابع ژنتیک گیاهی برای غذا و کشاورزی بوده است.
در سال های اخیر حاکمیت بر منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی از اهمیت روز افزونی بر خوردار شده است. این منابع به سبب داشتن منافع اقتصادی عظیمی، یکی از مهمترین عناصر محیط زیست در روابط بین المللی است. چرا که ارزش این منابع همواره دولتها را به توافقات در عرصه بین المللی و همچنین به قصد تسلط بر آنها ترغیب نموده است. و هم اکنون در مباحث تحول حقوق بین الملل محیط زیست شاهد تکالیف و تعهداتی در مقررات بین المللی می باشیم.
در موضوع حمایت از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی با مراجعه به منابع و تأمل در کتب و مقالات و نیز پایان نامه ها، رساله هاو جستجو در فضای اینترنت و نیز سایت کتابخانه ملی، مباحثی در چارچوب حقوقی بین المللی حمایت از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی، به استثناء مقاله آقای دکتر علی مشهدی در تفسیر معاهده بین المللی ذخایرژنتیکی گیاهی برای غذاوکشاورزی(PGRFA) 16 در این عنوان مشاهده نگردید.
و لذا امید است این پایان نامه جهت ارتقای و نیز همسانی قوانین ملی با موازین و معیارهای بین المللی با محور قرار دادن معاهده بین المللی منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی و نیز تأمل بر قوانین داخلی ایران بویژه بعد از الحاق به این کنوانسیون ضرورت و اهمیت روز افزون توجه به حفاظت و نیز “استفاده پایدار”17از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذاوکشاورزی در سطح جهان و ارزیابی نظام حقوقی بین المللی حاکم و نیز تعهدات دولتها علی الخصوص تعهدات دولت جمهوری اسلامی ایران در این زمینه مفاهیم نوینی برای مطالعه کنندگان فراهم نماید .
5- ضرورت پژوهش
جهت حفاظت و توسعه منابع طبیعی از جمله ذخایر ژنتیکی گیاهی در بسیاری از معاهدات بین المللی، اعلامیه ها و قطعنامه های مورد تأیید قرار گرفته است. و دولتها متقاعد و متعهد به همکاری در حفاظت از این منابع در جهان ، ضمن احترام کامل به حاکمیت دولت ها بر قلمروی که این منابع در آن واقع شده استتاکید گردید.18
کنوانسیون تنوع زیستی (CBD) یکی از معاهدات بین المللی است. که تبیین می نماید دولت ها بر منابع طبیعی خویش از حقوق حاکمیت برخوردارند و می توانند از طریق قانون گذاری ملی، دسترسی به منابع ژنتیکی را تنظیم نمایند. 19البته مفهوم حاکمیت دائمی، همانند خود مفهوم حاکمیت، مطلق نبوده و تابع تکلیف عمومی لزوم خودداری از ایراد صدمه به منافع دولتها دیگر است .20 اما با عنایت به حق حاکمیت دولتها بر این منابع و ذخایر ژنتیکی گیاهی خود، اختیار تصمیم گیری در مورد دسترسی به منابع ژنتیکی به دولتهای ملی بوده و تابع قوانین داخلی می باشد.
لذا هر یک از اعضاء باید تلاش کند، تا شرایطی را ایجاد نماید که دسترسی به منابع ژنتیکی را برای استفاده سایر کشورهای عضو معاهده بین المللی ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی به گونه ای که از لحاظ محیط زیست مناسب باشد، تسهیل کرد ه و هیچ محدودیتی را که خلاف اهداف این کنوانسیون و دیگر معاهدات بین المللی مرتبط با منابع ژنتیکی گیاهی باشد وضع نکند. لذا ضرورت پژوهشی در چارچوب تعادل حاکمیت ها و محدودیت های معاهده رم و نیز تراضی معاهده ای در مراودات دو یا چند جانبه که درحفاظت، بهره برداری و دسترسی به منابع ژنتیکی، د

دیدگاهتان را بنویسید