پایان نامه ارشد رایگان با موضوع شهرستان رشت، حفاظت از آب، نرم افزار

نشا
027/0
05/0
35/0
5
کوچصفهان
02/0
05/0
28/0
6
سنگر
016/0
05/0
22/0
منبع: یافتههای تحقیق
جدول 4-24- رتبهبندی بخشهای شهرستان رشت براساس تکنیک تاپسیس در شاخصهای اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی
رتبه
بخش
فاصله از ایده آل منفی
فاصله از ایده آل مثبت
شاخص اولویت
1
خشکبیجار
369/0
217/0
629/0
2
خمام
34/0
321/0
514/0
3
مرکزی
267/0
34/0
44/0
4
لشت نشا
236/0
386/0
379/0
5
کوچصفهان
145/0
454/0
242/0
6
سنگر
052/0
479/0
097/0
منبع: یافتههای تحقیق
در رتبهبندی کل در شاخصهای اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی، خشکبیجار رتبه اول وسنگر رتبه آخر را دارد.
جدول 4-25- وضعیت بخشهای شهرستان رشت براساس رتبههای مکتسبه
بخش
ابعاد اکولوژیکی
ابعاد اقتصادی
ابعاد اجتماعی
رتبه نهایی
خشکبیجار
3
1
1
1
خمام
1
2
3
2
مرکزی
2
3
2
3
لشت نشا
4
5
4
4
کوچصفهان
5
4
5
5
سنگر
6
6
6
6
منبع: یافتههای تحقیق
فصل پنجم
بحث، نتیجهگیری و پیشنهادها
5-1- خلاصه
اصطلاح توسعه به ارتقای سطح و کیفیت زندگی افراد و بهبود رفاه جامعه معطوف است و پایداری آن به استمرار این فرآیند در طول نسلهای بشر اشاره دارد. بدین ترتیب، توسعه پایدار کلیهی جنبهها و ابعاد زندگی بشر را در بر میگیرد. در نگرش جدید مبتنی بر پایداری، تولید محصولات کشاورزی باید با اتکا به مبانی زیست شناختی، بوم شناختی، حفظ چرخه مواد در خاک، درک و بهرهگیری از روابط و برهمکنشهای پیچیده زیستی و ایجاد نظامهای خود اتکا و خودکفا صورت پذیرد (مهدوی دامغانی و معین الدینی، 1390).
افزایش تولیدات کشاورزی با استفاده بیرویه از کودهای شیمیایی و تاکید بر رشد اقتصادی باعث بر هم خوردن تعادل زیستبومهای طبیعی و زراعی شده و با کاهش پایداری طبیعت و نظامهای زراعی، به تزلزل تعادل بوم شناختی، اقتصادی و اجتماعی جوامع روستایی انجامیده و ناپایداری آنها را رقم زده است (قدیری معصوم و همکاران، 1389).
گامهای زیادی باید برای ایجاد کشاورزی پایدار برداشته شود، قبل از هر چیز باید به تعادل بین تولید محصول و تغییرات محیطی توجه گردیده و سیستم زراعی به عنوان بخشی از کل سیستم محیط زیست در نظر گرفته شود. همچنین به جای استفاده از کودها و سموم شیمیایی، علف کشها و هورمونها از تناوب زراعی، بقایای گیاهی، کود سبز، کودهای آلی مبارزه بیولوژیک با حشرات و ارقام مقاوم به آفات و بیماریها استفاده گردد، آنگاه میتوان گفت که سیستم کشاورزی پایدار، مولد، تجدیدشونده، سودآور و خودکفاست و لطمهای به محیط زیست وارد نخواهد ساخت. بر همین اساس فراهم نمودن امنیت غذایی همراه با کیفیت مناسب، حفاظت از آب، خاک و منابع طبیعی، تنوع زیستی، حفاظت از منابع انرژی در داخل و خارج مزرعه، حفظ و بهبود سودمندی مزرعه، قابل پذیرش بودن از سوی جامعه و بهبود کیفیت زندگی انسان و ایجاد درآمد مناسب و کافی برای کشاورزان از جمله اهداف برنامه کشاورزی پایدار است که باید برای اجرایی نمودن آن ها، برنامهها و اقدامات زیادی صورت گیرد. پس بنابراین کشاورزی پایدار باید از نظر اکولوژیکی، مناسب، از نظر اقتصادی توجیه پذیر و از نظر اجتماعی مطلوب باشد (پیشرو و عزیزی، 1388). همچنین باید تهدیدهای پیشروی توسعه پایدار کشاورزی را مشخص کرد تا نسبت به تدوین برنامههای واقع بینانه برای بهبود پایداری در بخش کشاورزی اقدامات لازم صورت گیرد.
بنابراین با توجه به مطالب ذکر شده و اهمیت کشاورزی پایدار ، سنجش پایداری در نظام زراعی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار میباشد. لذا، در پژوهش حاضر با عنوان “سنجش سطوح پایداری نظام زراعی شالیکاران شهرستان رشت”، تلاش شد این موضوع مهم مورد بررسی قرار گیرد.
جامعه آماری در این تحقیق شامل شالیکاران شهرستان رشت (84772= N ) نفر میباشد که با استفاده از جدول کرجی مورگان و روش نمونهگیری خوشهای تصادفی، تعداد 400 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید و پس از بازگشت 375 پرسشنامه و حذف پرسشنامههای ناقص در نهایت 370 پرسشنامه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامهای‌ بود که شامل بخشهای ویژگیهای فردی و نظام زراعی و ابعاد اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی بود. برای تهیه پرسشنامه، پس از بررسی مطالعات صورت گرفته در این زمینه، مشورت با اساتید راهنما و مشاور پرسشنامهی نهائی تنظیم گردید که قابلیت آن نیز با استفاده از داده‌های به‌دست آمده از آزمون و محاسبه آلفای کرونباخ مورد تائید قرار گرفت. روش‌های آماری مورد استفاده شامل آمارهای توصیفی و استنباطی بود که با استفاده از نرم افزار SPSS19 و Excel2013 برای تکنیک تاپسیس صورت گرفت.
5-2- یافته‌های تحقیق
5-2-1- یافتههای توصیفی
1- سن: بیشترین فراوانی با تعداد 103 نفر ( 7/27 درصد) در گروه سنی 50-41 سال و کمترین فراوانی با تعداد 19 نفر (1/5 درصد) در گروه سنی 20 تا 30 سال قرار دارند و 2 نفر بیپاسخ است. جامعه مورد مطالعه با داشتن میانگین سنی 57/51 سال جامعهی میانسال محسوب میگردد.
2- جنس: 341 نفر ( 7/27درصد) از پاسخگویان مرد و بقیه افراد یعنی 24 نفر (5/6 درصد) زن و 5 نفر بی پاسخ بودند.
3- میزان تحصیلات: بیشتر پاسخگویان یعنی 98 نفر (0/27درصد) بیسواد و کمترین آنها یعنی 14 نفر (9/3 درصد)، دارای تحصیلات دانشگاهی هستند و 2نفر بیپاسخ می باشد.
4- تعداد اعضای خانواده: 211 نفر (57 درصد) از پاسخگویان دارای 4-3 نفر اعضای خانواده هستند و تعداد 11نفر (3 درصد) بالاتر از 8 نفر هستند.
5- سابقه فعالیت در کار کشاورزی: حداقل فراوانی با تعداد 37 نفر (10درصد) در گروه 10-1 سال قرار دارند و حداکثر فراوانی با تعداد 93 نفر (1/25 درصد) با سابقه فعالیت 21 تا 30 سال قرارا دارند.
6- شغل اصلی: 325 نفر (8/87 درصد) کشاورزی شغل اصلی آنان میباشد و 45 نفر (2/12 درصد) شغل اصلی آنان غیر کشاورزی میباشد.
7- شغل فرعی: 251 نفر (8/67 درصد) فاقد شغل فرعی هستند و 45 نفر (2/12 درصد) دارای شغل فرعی کشاورزی و 74 نفر (20 درصد) دارای شغل فرعی غیر کشاورزی هستند.
8- مقدار مساحت اراضی کشاورزی: بیشترین فراوانی مساحت کل اراضی کشاورزی ، 6/0 تا 1 هکتار با تعداد 130 نفر (1/35 درصد) و کمترین فراوانی متعلق به طبقه 1/0 تا 5/0 هکتار با تعداد 37 نفر (10 درصد) میباشد.
9- مالکیت: تعداد 335 نفر (5/90 درصد) مالکیت شخصی و تعداد 14 نفر (8/3 درصد) دارای مالکیت اجارهای و تعداد 18 نفر ( 9/4 درصد) دارای مالکیت شخصی اجارهای هستند و 3 پرسشنامه بیپاسخ میباشد.
10- سطح زیر کشت برنج: بیشترین فراوانی با تعداد 147 نفر (7/39 درصد) دارای 6/0 تا 1 هکتار و کمترین فراوانی با تعداد 38 نفر (3/10 درصد) متعلق به گروه بالاتر از 2/1 میباشد.
11- مقدار کل بذر مصرف شده در یکسال زراعی: میانگین مقدار بذر مصرفی پاسخگویان 28/87 کیلوگرم بود. حداقل بذر مصرفی 10 کیلوگرم و حداکثر آن‌ 600 کیلوگرم بود. در راستای کشاورزی پایدار باید مصرف نهاده را به حداقل رساند.
12- مقدار بذر اصلاح شده مصرفی در یکسال زراعی: میانگین مقدار بذر اصلاح شده مصرفی 97/19 کیلوگرم میباشد که حداقل بذر اصلاح شده مصرفی صفر و حداکثر آن 600 کیلوگرم بود.
13- مقدار بذر ضدعفونی شده مصرفی در یکسال زراعی: میانگین مقدار بذر ضدعفونی شده مصرفی 85/39 کیلوگرم با کمینهی صفر و بیشینهی 400 کیلوگرم بود.
14- مقدار کود شیمیایی مصرفی دریکسال زراعی: میانگین مقدار کود شیمیایی 02/315 کیلوگرم میباشد با مقدار کمینه صفر و بیشینه 4000 کیلوگرم بود.
15- مقدار کود بیولوژیک (غیرشیمیایی) مصرفی در یکسال زراعی: میانگین کود بیولوژیک مصرف شده در یک سال زراعی 59/18 کیلوگرم است..
16- مساحت اراضی تسطیح شده: متوسط مساحت اراضی تسطیح شده 19/0 هکتار میباشد.
17- مساحت اراضی زهکشی شده: متوسط مساحت اراضی زهکشی شده 15/0 هکتار میباشد.
18- مساحت اراضی دارای آزمون خاک: میانگین مساحت اراضی دارای آزمون خاک 09/0 هکتار میباشد. با حداقل صفر تا حداکثر 10 هکتار است.
19- مقدار سموم مصرفی دریکسال زراعی: میانگین سموم مصرفی 55/31 کیلوگرم با حداقل صفر تا 1000 کیلوگرم یباشد
20- مساحت اراضی دارای کشت دوم: میانگین مساحت اراضی دارای کشت دوم 19/0 هکتار میباشد.
21- مساحت اراضی دارای کشت مکانیزه در یکسال زراعی: متوسط مساحت اراضی دارای کشت مکانیزه 24/0 هکتار است.
22- مساحت اراضی استفاده شده از مبارزه بیولوژیک در یکسال زراعی: مقدار متوسط مساحت اراضی استفاده شده از مبارزه بیولوژیک 44/0 هکتار میباشد.
23- میزان درآمد حاصل از فعالیتهای کشاورزی در یکسال زراعی: میانگین درآمد کشاورزی در یکسال زراعی در حدود 7400000 تومان با حداقل درآمد 200000 تومان تا حداکثر 12500000 تومان میباشد.
24- میزان درآمد حاصل از فعالیتهای غیرکشاورزی در یکسال زراعی: میانگین درآمد غیر کشاورزی در یکسال در حدود 1200000 ریال میباشد.
ریسک پذیری کمتر در بخش غیرزراعی نسبت به بخش زراعی، دسترسی به مزایای اقتصادی و اجتماعی، عدم دسترسی مناسب به بازار نهادههای کشاورزی وغیره از عواملی هستند که باعث گرایش افراد به اشتغال در بخش غیر زراعی میشود.
25- ارزش کل تولید برنج در یکسال زراعی: میانگین ارزش کل تولید برنج در حدود 8000000 تومان بود.
26- تعداد کل کارگر استفاده شده از مرحله کاشت تا برداشت: حداقل تعداد کارگر 2 نفر و حداکثر آن 130 نفر با میانگین حدود 32 نفر بود.
27- میزان متوسط عملکرد محصول در هر هکتار: حداقل مقدار متوسط عملکرد محصول در هر هکتار 5/0 تن و حداکثر آن 9 با میانگین 41/3 تن است. استفاده از ارقام پربازده و غیره میتواند باعث بالارفتن متوسط عملکرد گردد.
28- تعداد نیروی شاغل خانوار در بخش کشاورزی: تعداد نیروی شاغل خانوار از هیچ تا 9 نفر متغیر است که میانگین آن حدود 2 نفر میباشد.
29- مساحت اراضی بیمه شده در یکسال زراعی: میانگین مساحت اراضی بیمه شده 24/1 هکتار میباشد.
30- میزان وامهای دریافتی: بیشترین مبلغ وام 5000000 بود که متوسط میزان وام را حدود 400000 شامل میشد. اعتبارات از دیگر متغیرهای اثرگذار بر پایداری است که بطورمستقیم منجر به کشاورزی پایدار و افزایش میزان تولید میگردد.
31- هزینه کل بذر مصرف شده در یکسال زراعی: میزان هزینه کل بذر مصرف شده از صفر تا 1500000 تومان متغیر بوده و متوسط هزینه آن در حدود 250000 تومان میباشد.
32- هزینه کود مصرفی در یکسال زراعی: متوسط کود مصرفی در حدود 240000 تومان میباشد.
33- هزینه سموم مصرفی در یکسال زراعی: متوسط هزینه سم مصرفی در حدود 135000 تومان میباشد.
34- هزینه آب زراعی مصرف شده در یکسال زراعی: هزینه آب زراعی از صفر تا 150000 تومان متغیر بود و میانگین آن 130000 تومان میباشد.
35- هزینه کل کارگر در یکسال زراعی: کمترین هزینه کل کارگر 500000 تومان و بیشترین هزینهی آن 7000000 تومان بود که بالاترین هزینه کشاورز مربوط به هزینه کل کارگر میشد.
36- میزان هزینه ماشین آلات زراعی: کمترین مقدار هزینه ماشین آلات 60000 تومان و بیشترین هزینه آن 6000000 تومان که متوسط هزینه ماشین آلات در حدود 7580000 تومان است. وجود یارانه برای سوخت ماشین آلات برای کمک به کشاورزان لازم است.
37- میزان مشارکت در کلاسهای آموزشی و ترویجی: به منظور بررسی میزان مشارکت در کلاسهای آموزشی و ترویجی 5 سوال طرح گردید که بر اساس نتایج ، “وجود برگزاری کلاسهای آموزشی- ترویجی در زمینه کشاورزی پایدار” را 223 نفر با جواب

دیدگاهتان را بنویسید