پایان نامه ارشد رایگان با موضوع شهرستان رشت، استاندارد، بهره بردار

هنگام انتخاب یک روش ارزیابی، به آسانی موازنههایی را نشان می دهد. یک فرآیند بالا به پایین شفاف و استاندارد شده، امکان محک زنی و مقایسه نتایج را در سرتاسر مناطق و موقعیتها فراهم مینماید. هر چند این نتیجه در صورت اختصاصی بودن سیستم رخ خواهد داد. از آنجایی که روشهای بالا به پایین، غالبا کمترین میزان مشارکت ذینفعان را به همراه دارد، ممکن است کاربرد و اجرای نتایج دشوار باشد. آنالیز محققان نشان داد که به منظور در برداشتن جنبههای مذکور در سنجش پایداری کشاورزی، روش های مشارکتی یکپارچه یا فراتربیتی از پایین به بالا مناسبتر از بقیه می باشند.
13. آبونا و همکاران41 (2007) به ارزیابی پایداری محیط زیست در سیستمهای مختلف تاکستانها با مدیریت سنتی در ساحل بریسو آرژانتین پرداختند. در این ساحل، اقدامات سنتی مدیریتی در تاکستانهای قدیمی واقع در مناطق جلگه ای سیل خیز اجرا می شود. طی چند سال اخیر، تاکستانهای جدید در ارتفاعات نسبتا بالاتری احداث شدهاند که آنها را از طغیان رودخانه محافظت مینماید. علیرغم تفاوتهای اکولوژیکی (بوم شناختی) بین مناطق مرتفع و پست، باغداران تا حد زیادی اقدامات سنتی مدیریتی را در تاکستانهای جدید نیز اعمال می نمایند. این تحقیق به بررسی مخاطراتی می پردازد که اجرای اصول مدیریت سنتی کشاورزی در محیطهای اکولوژیکی متفاوت منجر خواهد شد. این ارزیابی شامل سه بخش مجزا است: 1. تشخیص پایداری یک سیستم مدیریت سنتی تاکستان 2. تجزیه و تحلیل اصول اکولوژیکی شامل شده 3. تحقیق در مورد پی آمدهای بالقوه استعمال اقدامات مدیریتی مورد استفاده در مناطق جلگهای سیل خیز در مناطق مرتفع به منظور اجرای این ارزشیابی، یک متدلوژی مبتنی بر شاخصها بکار رفت. خصوصا برآوردی جهت آزمودن تاثیرات مدیریت سنتی تاکستانها بر روی منابع درونی از قبیل مشخصات خاک و تنوع زیستی و منابع خارجی مانند انرژیهای غیر قابل تجدید و منابع آبی انجام شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اقدامات مدیریتی سنتی هنگامی که در شرایط اکولوژیکی اصلی خود بکار می روند صحیح می باشند در حالیکه ممکن است در محیطهای اکولوژیکی متفاوت، نامناسب به نظر برسند.
14. والتر و استاتزل42 (2009) در مقالهای به ارزیابی پایداری مدیریت جنگل بر اساس عوامل موثر بر رواناب و فرسایش خاک پرداختند. این مقاله یک روش سنجش را برای شاخص های تاثیر استفاده از زمین معرفی نمودند. برنامه سنجش مطرح شده شامل: 1) فرآیند استانداردسازی، که هدفش قیاس پذیر نمودن شاخصه های مختلف است. در این فرآیند، شاخصها ابتدا از طریق ارجاع آنها به اثر کلی شان، طبیعی یا نرمال شده و سپس بوسیله فاکتوری که دقت تاثیر آنها را در هنگام عبور از یک سطح آستانه بیان مینماید، تصحیح میشوند. مفهوم این فرایند از آنالیز تاثیر ارزیابی چرخه حیات (LCA) اقتباس شده است. 2) فرایند ارزشیابی که تک تک شاخصهای استاندارد شده را با توجه به پایداری بررسی می نماید. سپس این روش در مورد یکسری مجموعه شاخصها در رابطه با تاثیر محیطی یک سیستم تولید اسفناج در شمال غرب آلمان مورد آزمایش قرار گرفت. این روش مواردی چون مصرف منابع معدنی، انتشار گاز گلخانهای، انباشتگی مواد مغذی آب و تاثیرات بر کیفیت خاک را بهعنوان مهمترین اثرات محیطی در سیستم مورد مطالعه مشخص نمود. سپس اثر ورود فاکتورهای توزین که منعکس کننده دریافت متفاوت اجتماعی از مسائل گوناگون زیست محیطی میباشند را مورد بررسی قرار دادند. دو گروه متفاوت از فاکتورهای وزنی مورد استفاده قرار گرفت. هرچند تاثیر توزین در مقایسه با فرایند استانداردسازی که پیشتر توضیح داده شد، اندک است. در نهایت، اشاعه عدم قطعیت (تعریف شده بعنوان محدوده اطمینان 95% متغیر) در سرتاسر فرآیند استانداردسازی با استفاده از شیوه شبیه سازی اتفاقی بررسی گردید. عدم قطعیت شاخص آنالیز شده استاندارد، در مقایسه با شاخصههای غیر استاندارد به میزان 2 تا 2.5 بیشتر بود.
2-5- بخش چهارم: چارچوب نظری تحقیق
بر اساس بررسیهای به عمل آمده از تحقیق و پیش نگاشتههای مرتبط با موضوع تحقیق پایداری کشاورزی دارای سه بعد اصلی اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی بوده که هر کدام از این ابعاد با شاخصهایی توسط محقق سنجیده میشود که در نهایت چارچوب نظری تحقیق به شرح زیرتدوین گردید (شکل2-1).
شکل 2-1- چارچوب نظری تحقیق: سنجش پایداری نظام زراعی شالیکاران بر اساس سه بعد اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی (منبع: پیشنهاد محقق)
فصل سوم
متدولوژی
تحقیق
3-1- مقدمه
روش پژوهش یا روششناسی تحقیق در پژوهشهای علمی جایگاه بسیار مهم و نقش مؤثری را به خود اختصاص داده است و پژوهشگر با بهکارگیری صحیح و دقیق روش مناسب است که میتواند خود را از خطاهای احتمالی که ممکن است در مرحلهی مشاهده روی دهد، برهاند. از این رو، در این فصل ابتدا به بررسی منطقه مورد مطالعه، نوع و روش تحقیق، جامعه آماری و نمونه آماری، متغیرهای تحقیق، ابزار جمعآوری داده و روشهای گردآوری دادهها پرداخته میشود و سپس پایایی و روایی ابزار سنجش مورد بررسی و روشهای آماری تحلیل دادهها بیان میگردد.
3-2- موقعیت جغرافیایی منطقه مورد مطالعه
3-2-1- موقعیت جغرافیایی شهرستان رشت
شهرستان رشت، یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان گیلان در شمال ایران میباشد. این کلانشهر همچنین بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهر شمال ایران در بین سه استان حاشیه‌ای دریای خزر (مازندران، گیلان و گلستان ) محسوب می‌شود. رشت در ?? درجه و ?? دقیقه طول شرقی و ?? درجه و ?? دقیقه عرض شمالی واقع شده و فاصله آن از تهران ??? کیلومتر می‌باشد. همچنین شهر رشت با مساحت ??? کیلومتر مربع در زمینی مسطح و هموار به ارتفاع ? متر از سطح آب‌های آزاد قرار دارد. بر اساس سرشماری رسمی در سال 1390 جمعیت آن ???،??? نفر بوده‌است و ?? درصد از کل جمعیت استان گیلان ساکن شهرستان رشت هستند. رشت ابتدا قصبه‌ای بود که در میان دو رودخانه گوهررود و سیاهرود قرار داشت و از این جهت نیز قدمت دیرینه دارد ولی از جهت سابقهی شهری اولین بار “حمدا… مستوفی” در قرن هشتم هجری از این شهر نام برده‌ است. نام قدیمی رشت “دارالمرز” یا ” دارالامان” بوده که قبل از این دو به آن ” بیه” می‌گفتند. بیه در لغت نامه‌ها، رود و یا مصب بین دو رودخانه معنی شده‌ است و چنین به نظر می‌رسد که دلیل این نامگذاری قرار گرفتن آن در میان دو رودخانه‌ است که به مثابه حفاظ و دیوار شهر محسوب می‌گردید. در قرن هشتم هجری حمدا? مستوفی اولین کسی است که از رشت نام میبرد. در زمان صفویان رشت قصبهای بیش نبوده ولی شاه عباس در آنجا آبادانیهایی کرد و رشت توسعه یافت. در زمان قاجاریه به واسطهی بسط روابط اقتصادی ایران با روسیه و تماس آنها از راه رشت باز هم بر توسعهی این شهر افزود و در زمان ناصرالدین شاه از رشت با سی هزار نفر جمعیت یاد شده و بازارهای آن از مال التجاره مملو بوده است .
شکل3-1- نقشه شهرستان رشت به تفکیک بخشها و دهستانها
جدول 3-1- سطح زیرکشت برنج وتعداد بهره بردار شهرستان رشت به تفکیک بخش/ دهستان
ردیف
بخش/دهستان
سطح زیرکشت
تعداد بهره بردار
1
پسیخان
6226
8894
2
پیربازار
2837
4052
3
خشکبیجار
6304
9005
4
خمام
11628
16611
5
دارسازی
5471
5471
6
سنگر
12730
12730
7
کوچصفهان
11226
16037
8
لشت نشاء
8381
11972
جمع:
64803
84772
منبع: سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان، 1391
3-3- روش تحقیق
این تحقیق از لحاظ رویکرد غالب تحقیق (پارادایم تحقیق) جزو تحقیقات کمی میباشد، چون با آمار و دادههای جمعآوری شده از طریق پرسشنامه مرتبط است. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی43 است، زیرا یافتههای این تحقیق و تجزیه و تحلیل آن میتواند برای حل مسایل اجرایی مورد استفاده قرار گیرد. هم‌چنین این پژوهش از نظر میزان کنترل متغیرها جزو تحقیقات توصیفی- پیمایشی و از نظر نحوهی جمعآوری دادهها میدانی میباشد چون با استفاده از پرسشنامه، دادههای لازم جمعآوری گردیده است.
3-4- جامعه و نمونه آماری
3-4-1- جامعه آماری
جامعه آماری به کل افرادی گفته میشود که از جهات خاص مربوط به نقطه نظرهای تحقیق دارای صفات مشترک بوده و مشمول نتایج پژوهش مورد نظر باشند (دانایی فرد، 1387). با توجه به تعریف بیان شده جامعه آماری در این تحقیق شالیکاران شهرستان رشت است که تعداد آن طبق آمار جهاد کشاورزی در سال 1391 شامل 84772 نفر میباشد.
3-4-2- حجم نمونه
حجم نمونه عبارت است از تعداد افرادی که نمونه آماری را تشکیل می‌دهند که در طرح‌های تحقیقاتی دارای اهمیت بسیار می‌باشد زیرا چنانچه تعداد نمونه را بیش از حد بزرگ انتخاب کنیم، متضمن کار و هزینه زیادی خواهد بود و اگر تعداد نمونه را کمتر از حد معین بگیریم، نتایج حاصل نادرست خواهد بود و اطلاعات لازم و دقیق را به ما نمی‌دهد (منصور فر، 1380).
با استفاده از جدول کرجی و مورگان تعداد نمونه مورد نیاز محاسبه گردید. به این صورت که با توجه به 84772 نفر بهره بردار در شهرستان رشت حجم نمونه مورد نیاز 384 نفر محاسبه شد و با در نظر گرفتن 5% بیشتر برای پایین آوردن درصد خطا، 400 پرسشنامه توزیع شد. از 400 پرسشنامه توزیع شده در شهرستان رشت، تعداد 370 پرسشنامه تکمیل شدهی قابل استفاده دریافت گردید که نرخ بازگشت آن را 5/92 درصد نشان میدهد. تعداد 12 پرسشنامه دریافت شده از سطح شهرستان غیرقابل استفاده تشخیص داده شد و از دخالت آن در تجزیه و تحلیل خودداری گردید.
3-4-3- روش نمونهگیری
شهرستان رشت طبق آمار جهادکشاورزی شامل 84772 بهرهبردار میباشد که تعداد نمونه مورد نیاز برای همهی بخشهای شهرستان رشت به صورت درصد محاسبه گردید و 2 روستا از هر بخش به صورت تصادفی انتخاب و پرسشنامهها توزیع گردید(جدول3-2).
جدول 3-2- : تعداد درصد شالیکاران و تعداد نمونه به تفکیک بخشها
بخش
تعداد درصد شالیکاران
تعداد نمونه
خمام
5/19
78
سنگر
01/15
60
کوچصفهان
91/18
76
لشت نشاء
12/14
57
خشکبیجار
62/10
42
مرکزی
72/21
87
منبع: یافتههای تحقیق
3-5- متغیرهای تحقیق
متغیرهای مورد استفاده در این تحقیق براساس سنجش سطوح پایداری شالیکاری در ابعاد زیست محیطی44، اقتصادی45 و اجتماعی46 مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. هر یک از این ابعاد در جدول شماره (3-3)، نشان داده شده است.
جدول 3-3- : متغیرهای مرتبط با موضوع پژوهش
عوامل
عنوان شاخصها
مقیاس اندازهگیری
زیستمحیطی
مقدار بذر اصلاح شده مصرفی نسبت به هر تن بذر مصرفی
فاصلهای
مقدار بذر ضدعفونی شده مصرفی نسبت به هر تن بذر مصرفی
فاصلهای
میزان مصرف کود شیمیایی مصرف شده در هر هکتار
فاصلهای
میزان مصرف کود بیولوژیک (غیرشیمیایی) در هر هکتار
فاصلهای
نسبت زمینهای تسطیح شده به کل اراضی
فاصلهای
نسبت اراضی زهکشی شده به کل اراضی
فاصلهای
نسبت سطوح زیر کشت دارای آزمون خاک به کل اراضی
فاصلهای
میزان اراضی استفاده شده از سموم (آفتکش، علفکش، قارچکش و غیره) به کل اراضی
فاصلهای
نسبت زمینهای دارای کشت دوم زراعی به کل اراضی
فاصلهای
نسبت سطح زیر کشت مکانیزه به کل اراضی
فاصلهای
میزان اراضی استفاده شده از مبارزه بیولوژیک به کل اراضی
فاصلهای
اقتصادی
میزان درآمد کشاورزی به ازای هر کارگر
فاصلهای
متوسط عملکرد محصول تولیدی به ازای هر کارگر
فاصلهای
درصد نیروی کار شاغل در بخش کشاورزی
فاصلهای

دیدگاهتان را بنویسید