پایان نامه ارشد رایگان با موضوع سلسله مراتب، توسعه روستا، عوامل موثر

کشاورزی، پایداری کشارزی را از ابعاد اجتماعی (با مولفههای جمعیت، آموزش و فقر)، اقتصادی (مولفههای رشد اقتصادی، سرمایهگذاری و اشتغال)، طبیعی (زمین، آب و تنوع زیستی) و سیاسی (قانون، برنامه و سازمان)، و نیز پایداری درونی کشاورزی (با مولفههای الگوی کشت و تولید، نظام بهرهبرداری و ترویج بر مبنای تعریف و تحلیل مفهومی پایداری مورد بررسی قرار داد. در نهایت مشخص گردید که کشاورزی از لحاظ همه ابعاد مورد بررسی (با توجه به مولفههای مورد نظر، مولفهها بر حسب مولفههای فرعی مربوط و مولفههای مربوط بر حسب نماگرها) ناپایدار نیست اما پایدار هم نیست و تداوم روند فعلی بدون اصلاحات و تغییرات لازم موجب بهبود اساسی وضعیت نظام کشاورزی نمیگردد.
2-4-2-مطالعات انجام شده در سایر کشورهای جهان
1. رسول و تاپا26 (2004) پایداری سیستم کشاورزی زیست محیطی و متعارف در بنگلادش را مطالعه کردند. این مقاله به بررسی پایداری دو سیستم تولید از نظر صحت محیط زیست، ماندگاری اقتصادی و مقبولیت اجتماعی میپردازد. دوازده شاخص برای ارزیابی پایداری انتخاب شد. تفاوت معنی داری بین دو سیستم در تنوع محصول، مدیریت حاصلخیزی خاک، مدیریت آفات و بیماریها و استفاده از مواد شیمیایی کشاورزی یافت میشد. با این حال، تغییرات معنی داری در شاخصهای دیگر مانند الگوی استفاده از زمین، عملکرد محصول و ثبات، ریسک و عدم قطعیت و امنیت غذیی یافت میشد. اگرچه عملکرد محصول و بازده مالی در سیستم متعارف یک مقدار بالاتر یافت شد ولی بازگشت اقتصادی علاوه بر این ارزش به ازای هر واحد از زمین هیچ تغییری را نشان نمیدهد. یافتهها نشان داده که کشاورزی بومشناختی گرایش کمتری به استفاده از مواد شیمیایی کشاورزی دارد، ماده آلی به خاک میافزاید، مواد غذایی متعادل را به خاک اضافه میکند و نیاز به ورودیهای بالاتری بدون افت قابل ملاحظه خروجی و مزایای مالی دارد. اقدامات گسترده سیاست از جمله ایجاد آگاهی جمعی از اثرات سوء بر سلامت مبتنی بر محصولات به سموم گیاهی برای ترویج کشاورزی بوم شناختی مشخص شده است.
2. پرنیتواتاکول و همکاران27 (2001) به ارزیابی پایداری کشاورزی در مورد حوضه آبریز مای چاام شمال تایلند پرداختند. هدف از این مطالعه تعیین شاخصهای مهم پایداری کشاورزی حوضه آبریز شمال تایلند است که نویسندگان از تجزیه و تحلیل شاخص پایداری فائو استفاده کردند. نتایج مطالعه نشان میدهد که کفایت مواد غذایی از مهمترین جنبههای پایداری کشاورزی است. حداقل جنبههای پایداری کشاورزی در این منطقه نگه داشتن اندازهی زمین، تصرف زمین، و کمبود آب میباشد. گسترش زمینهای کشاورزی به طور قانونی مجاز نیست، تصرف زمینهای غیرقانونی ممکن است به کاهش انگیزههای بهبود بهرهوری زمین منجر شود. بنابراین به رسمیت شناختن مالکیت زمین مورد نیاز است. از آنجایی که مشکل کمبود آب و شرایط بحرانی وجود دارد افزایش مشارکت در طرح تخصیص توسط روستائیان باید تشویق شود. در نهایت، ساختوساز برای ذخیره سازی آب در مقیاس کوچک در قسمت پایین حوضه آبریز برای افزایش عرضه آب باید در نظر گرفته شود.
3. زهم و همکاران28 (2008) به بررسی پایداری مزرعه با روش ایده29 پرداختند که این روش بر اساس تحقیقات انجام شده در سال 1998 است. بر اساس 41 شاخص پایداری، سه بعد پایداری پوشش داده میشود، این روش به عنوان یک ابزار خود ارزیابی نه تنها برای کشاورزان بلکه برای سیاستگذاران با حمایت از کشاورزی پایدار طراحی شده است. کاربرد این روش با استفاده از مطالعات موردی فرانسه نشان داده شده است. اتصال روش ایده به شبکه محاسبه دادهها به عنوان یک امکان جالب برای سنجش سطح پایداری سیستم های مختلف کشاورزی ثبت شده است. نتیجه این است که تنها یک مدل پایداری کشاورزی وجود ندارد و بنابراین باید شاخصها قبل از استفاده از این روش با کشاورزی محلی سازگار شود.
4. اسمیت و همکاران30 (2000)، بکارگیری تکنیک تیم31 را برای سنجش پایداری زمینهای کشاورزی مورد مطالعه قرار دادند، تیم (روش شناسایی تهدید)، محل یا منبع ناپایداری را درون سیستمهای مدیریت زمین های کشاورزی مشخص میکند، به طور مشخص مشکلات مزرعه را نشان میدهد و به عنوان یک سیستم پشتیبانی تصمیمگیری برای مدیریت برنامهریزی است. این مدل جهت برنامهریزی زمینهای بزرگی که به یک سیستم اطلاعاتی جغرافیایی (GIS) ارتباط دارند مناسب میباشد.GIS اجازه میدهد تا خروجی این تکنیک از جمله محدودیتهای کشاورزی و مدیریت بهترین شیوه خاص مورد توجه قرار گیرد و در نهایت به این نتیجه رسیدند که این مدل باعث تشخیص تنزل رتبه شده و تاثیر مدیریت زمین را نشان داده و با استفاده از این اطلاعات میتوان بهترین روش مدیریت را انتخاب و اعمال نمود.
5. نامبیار و همکاران32 (2001)، به مطالعهای با عنوان شاخصهای بیوفیزیکی، شیمیایی، و اجتماعی و اقتصادی برای ارزیابی پایداری کشاورزی در مناطق ساحلی چین پرداختند. در این تحقیق وابستگی پایداری کشاورزی را تا حد زیادی در حفظ سلامت خاک دانسته و برای سنجش پایداری به عنوان تابعی از ابعاد بیوفیزیکی، شیمیایی، اقتصادی و اجتماعی از شاخص ASL استفاده کردند. این روش را برای منطقه ای از چین انجام دادند و تغییرات پایداری در یک دوره 9 ساله را در یک منطقه ساحلی نشان دادند. این شاخص برای مقایسه نسبی پایداری در نظام های مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
6. گمز و همکاران33 (2009)، مطالعهای با عنوان ارزیابی بهرهوری و پایداری برای گروهی از کشاورزان در آمازون برزیل داشتند که هدف از مقاله، استفاده از مدل تحلیلی پوششی دادهها برای ارزیابی پایداری میباشد. چندین متغیر در نظر گرفته شده و در نتیجه، بهرهوری درمقایسه با عملکرد مزارع خانوادگی است. متغیرها شامل: منطقه مورد استفاده، نیروی کار و تولید. از آنجا که پایداری کشاورزی بستگی به نگهداری از سیستمهای تولید برای دورههای طولانی از زمان دارد، مدل تحلیل پوششی دادههای ردیفی برای سالهای 1987 و 2000 اجرا شد و مدلهای رگرسیون ناپارامتری برای شناسایی عوامل موثر بر اندازهگیری بهرهوری مورد استفاده قرار گرفت. نتاج نشان داد که اکثریت کشاورزان بهرهوری خود را افزایش دادهاند و این پیشرفتها ممکن است وجود پایداری را پشتیبانی کند.
7. بیالا و همکاران34 (2007) به مطالعهای در خصوص چارچوب سلسله مراتبی برای ارزیابی کشاورزی پایدار پرداختند. توسعه پایدار و تعریف شاخصها به منظور ارزیابی پیشرفت به یک اولویت بالا در پژوهش علمی و برنامههای سیاسی تبدیل شده است. در این مقاله، یک چارچوب منسجم و جامع از اصول، معیارها و شاخصها برای ارزیابی پایداری سیستمهای کشاورزی پیشنهاد میشودکه به عنوان چارچوب ارزیابی توسعه پایدار کشاورزی و محیط زیست (ایمنی) اشاره کرده است. چارچوب ایمنی، سلسله مراتبی است که از اصول، معیارها، شاخصها و مقادیر مرجع در روش ایجاد شده تشکیل شده است. ویژگی چند منظوره کشت و اکوسیستم شامل سه رکن پایداری: زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی است. چارچوب تحلیلی پیشنهادی برای پیدا کردن یک راه حل مشترک برای پایداری در کشاورزی در نظر گرفته نشده، اما به عنوان یک ابزار ارزیابی برای شناسایی، توسعه و ارزیابی سیستمهای تولید کشاورزی، تکنیکها و سیاستها استفاده میشود.
8. سالسر و همکاران35 (2001) تحقیقی با عنوان رویکرد علمی برای بررسی پایداری بیوفیزیکی سیستمهای کشاورزی جایگزین توسط انجام دادند. روش ارزیابی در این پژوهش به عنوان زمینه عملی است که 1- سریع 2- ارزان 3- آسان 4- ارتباط مستقیم 5- ابزاری برای بهره وری پروژههای محرک میباشد. ارزیابی پایداری بیوفیزیکی در زمینه سیستمهای کشاورزی محلی با تخصص خارجی با تجربه محلی هماهنگ است و از طریق بررسی رتبه بندی لیکرت بر اساس معیارها و شاخصهای تعریف شده در محل انجام شده است و دارای دو خروجی: 1- اندازهگیری خلاصه بر اساس رتبه بندی به طور متوسط، وزن دادن نشانهای از الگوهای کلی 2- ماتریس توزیع فراوانی برای تجزیه و تحلیل دقیقتر از داده میباشد. این ارزیابی در شمال اکوادور انجام شده و اما میتواند به نقاط دیگر نیز تعمیم داده شود.
9. سیدرویچ و وسینک36 (2008) به پژوهشی تحت عنوان معنای پایداری کشاورزی: بررسی مدارک و شواهد از یک انتخاب متقارن پرداختند. آنها دریافتند که به دلیل ماهیت پیچیده و چند بعدی، ارزیابی پایداری کشاورزی با استفاده از شاخصهای متعدد با ایجاد مقایسهها در میان سیستمهای مختلف تولید مشکل است. روشی را معرفی میکنند که مفید باشد. از روش تحلیل متقارن برای ارزیابی تاثیر نسبی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی دراندازهگیری کلی پایداری استفاده شد. این روش چارچوبی انعطافپذیر است که امکان مقایسهی میان گروههای ذینفع بر اساس چگونگی درک پایداری کشاورزی را میدهد.
10. وایرن- لهر37 (2001) به مطالعهای تحت عنوان توسعه پایدار در کشاورزی- ارزیابی اصول مفاهیم هدف گرا برای پرکردن شکاف بین تئوری و عمل پرداخت. هدف از مفاهیم، ارزیابی و پیادهسازی پایداری در کشاورزی، تحکیم اصول پیچیده و متنوعی از پارادایم نظری است که آنها را به توصیههایی برای عمل در کشاورزی تبدیل میکند. هفت مفهوم هدفگرا با توجه به پتانسیلها و اشکالات، به نمایندگی از روشهای اصلی فعلی ارزیابی پایداری، مورد بررسی قرار گرفت. تعریف هدف، انتخاب شاخص، ارزیابی بر اساس مجموعه شاخصها و فرمول نهایی توصیه مدیریت: استراتژی اصلی مفاهیم هدفگرا میباشد. حفاظت از سیستمهای تولید محصولات کشاورزی به عنوان یک هدف اصلی طرح در این مفاهیم است. در نتیجه، مجموعه شاخص عمدتاً از شاخصهای تولیدگرا و کشورهای عضو اکوسیستمهای کشاورزی میباشد که عمدتاً چارچوب روششناختی باشد. سه اشکال اصلی مفاهیم هدف گرا که محدود به انتقال الگوی پایداری نظری به عملی در کشاورزی میباشند عبارتند از: 1- فقدان شاخصهای سیستمیک در مورد تمام ابعاد پایداری،2 – کمبود ارزیابی کافی از کشت و اکوسیستم و 3- فقدان دستورالعملهای اصلی برای تدوین توصیهی مدیریت برای کاربرد عملی. مفاهیم هدف گرا بر اساس مدل زراعت و مدیریت نشان میدهد که پتانسیل بالا برای غلبه بر اشکالات گفته شده و در نتیجه یک ابزار امیدوار کننده برای پرکردن شکاف بین تئوری و عمل از پایداری در کشاورزی است.
11. اسپیرتز و همکاران38 (2007) به مطالعهی ارزیابی جامع از سیستمهای کشاورزی در مقیاس مختلف (سیاستهای زیست محیطی و نوآوری) پرداختند و اینگونه بیان کردند که سیاستهای کشاورزی به طور فزایندهای توسط کشاورزی زیست محیطی و توسعه روستایی جایگزین شده است. منطق پشت این تغییر این است که سیاست به دنبال افزایش پایداری سیستمهای کشاورزی و توسعه پایدار در مقیاسهای بزرگ میباشد. اهداف نه تنها باعث بهبود بهرهوری و کیفیت میشود بلکه باید به عنوان یک نتیجه، مسائل مربوط به استفاده از منابع مربوط به کشاورزی مورد بررسی قرار گیرد و از دیدگاه چندبعدی و یکپارچه باشد. روش ارزیابی بدون شکاف که در آن زراعت نقش قابل توجه اما جزئی دارد، به ما اجازه میدهد که بررسی انواع مختلف از سیاستها و نوآوریها و اثرات آنها براساس اهداف اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی از ذینفعان و تصمیم گیرندگان در مزرعه صورت گیرد.
12. بیندر و همکاران39 (2010) به سنجش روشهای ارزیابی پایداری در کشاورزی از طریق ابعاد سیستماتیک و وابسته به عملکرد پیشنهاد شده توسط ویک و بیندر40 پرداختند. روشهای ارزیابی مورد مطالعه را می توان در سه گروه طبقه بندی نمود: 1. روشهای ارزیابی بالا به پایین مزرعهای 2. روشهای ارزیابی بالا به پایین منطقهای با همکاری تعدادی از ذینفعان 3. روش های مشارکتی یکپارچه یا فراتربیتی از پایین به بالا، با مشارکت ذینفعان در سراسر فرایند. نتایج در

دیدگاهتان را بنویسید