نقش دلبستگی به خدا در تاب آوری وکنترل عواطف بیماران سرطانی

مطالعات و پژوهش های مختلف ویژگیهای متفاوتی را برای افراد تاب آور ذکر کرده اند که برخی از این ویژگیها عبارتند از: عزت نفس،  اطمینان،  خوش بینی،  امید، استقلال،  تمایل برای رشد و خود ارتقایی،   توانایی کنار آمدن با استرس،  مردم آمیزی،  نگرش مثبت در مواجهه با مشکلات و حل آنها،  بینش مندی،  توانایی برقراری روابط بین فردی،  ابتکار عمل،  خلاقیت،  شوخ طبعی و طنز،  اخلاقی بودن،  استفاده از سازوکارهای دفاعی رسش یافته.  در ادامه به برخی از این ویژگیها پرداخته می شود.

  1. منبع کنترل درونی

منبع کنترل یکی از اجزای ادراک خود است و عامل مهمی در در پیش بینی احساس بهزیستی است.   منبع کنترل باور های تعمیم یافته فرد در ارتباط با توانایی تاثیر گذاری بر نتایج رویدادهاست( راتر، 1966،  به نقل از جنینگر، 2002) و در افراد احساسی ایجاد می کند مبنی بر اینکه می توانند در محیط شان تاثیرات مطلوب به جای گذارند.  افراد با منبع کنترل درونی،  خود را قادر به تاثیر گذاری بر نتایج رویدادها می دانند.  این ادراک،  اعمال و آینده افراد را تحت تاثیر قرار می دهد.  افراد با منبع کنترل درونی بالا نه تنها خودشان را قادر به انجام اعمال و تاثیر گذاری می دانند،  بلکه با احتمال بیشتری مسئولیت اعمالشان را می پذیرند.

در مقابل،  افراد با منبع کنترل بیرونی پیامد ها را نتیجه رویدادهای غیر قابل کنترل و شانس می دانند.  این افراد خود را درمانده  می پندارند.  آنان با احتمال کمتری مبادرت به عمل می کنند،  زیرا اینطور می پندارند که کوشش هایشان تاثیری بر نتایج یک موقعیت ندارد.  آنان عوامل موقعیتی یا دیگران را مسئول اتفاقات می دانند.  افراد تاب آور موفقیت هایشان را ناشی از تلاش،  توانایی و دارایی های خودشان می دانند و افرادی که تاب آوری کمتری دارند موفقیت و شکست را حاصل شانس و نیروهای خارج از کنترل می دانند(والش، 2006).

  1. عزت نفس

عزت نفس،  ارزش و بهایی است که فرد برای خود قایل است.  عزت نفس با داشتن معنا و هدف در زندگی همبستگی دارد ولی داشتن اعتماد به نفس بالا لزوما نشانگر داشتن هدف و معنی در زندگی نیست.  به نظر می رسد که عزت نفس،   پیش نیاز داشتن معنا و هدف در زندگی باشد.  بنابراین،  عزت نفس  مسیر داشتن معنا و هدف در زندگی را هموار می سازد.  برخی از محققان و صاحبنظران حیطه تاب آوری بر این باورند که عزت نفس از ویژگیهای افراد تاب آور است(میلر و دانیل،  2007).

  1. امید

امید یکی از اجزای داشتن هدف م معنا است و به عنوان داشتن دید مثبت به آینده و توانایی ایجاد گذرگاههایی برای رسیدن به اهداف و آرزوها تعریف می شود.  اسنایدر و همکاران(1991)،  معتقدند که امید پیش بینی کننده تنظیم اهداف و دستیابی به آنها است.  امید ترکیب نوعی عزم درونی – جهش ایمان – با رویدادهای بیرونی است که ما آرزو داریم رخ دهند(والش، 2006).  امید نقش اکسیژن روانی را برای بشر ایفا می کند،  که وجود آن برای بقا و مبارزه با چالشها در زندگی ضروری است.  امید یکی از پیش بینی کننده های تاب آوری است  و در ایجاد تاب آوری موثر است زیرا افراد را درگیر تصور داشتن آینده ای بهتر و کوشش برای رسیدن به آن می کند(گیلسپی، 2007).

  1. خوش بینی

امروزه خوش بینی یکی از پیشایند ها و و نشانه های سلامت روانی تلقی می گزدد و با افزایش سازش یافتگی جسمانی و روانی با وقایع تنش زای زندگی رابطه دارد.  عموما مردم خوش بینی را به صورت در نظر گرفتن نیمه پر لیوان،  یا دیدن لایه براق در هر پدیده،  یا عادت به انتظار پایانی خوش داشتن برای هر دردسر واقعی،   در نظر می گیرند.  خوش بینی مستلزم تکرار عبارت هایی تقویت کننده با خود است یا تجسم آنکه همه کارها با موفقیت انجام می پذیرد.  در تمامی این موارد،   تجلیاتی از خوش بینی و مثبت اندیشی وجود دارد با این حال مبنای خوش بینی و مثبت اندیشی،   در عبارت های امیدوار کننده یا تجسم موفقیت جای ندارد،  بلکه در نحوه تفکر  افراد درباره علت ها ریشه دارد.  به عبارتی این سبک تبیین افراد از خوش بینی و بدبینی را تعیین     می کند(رایویچ،  جی کاکس و گیلهام، 1995).  افراد خوش بین بر این باورند که ترس و شرایط ناگوار به طور موفقیت آمیزی می توانند کنترل شوند.  اطمینان،  پشتکار و کوشش های پی گیرانه در مواجهه با شرایط نامساعد،  اتخاذ روش های مساله محور و جنبه های مثبت ( به ویژه وقتی اترس غیر قابل کنترل باشد)،  پذیرش موقعیت های غیر قابل تغییر،   خودکنترلی و خود فرمانی،  عدم تمرکز بر درماندگی ها و علایم جسمی از جمله راهبردها  و کنش های افراد خوش بین هستند.  خوش بینی باعث می شود افراد هدف هایی را تنظیم کنند،  متعهد تر باشند،  با شرایط ناخوشایند و درد کنار آیند و پس از تجربه این شرایط ناگوار به حالت اول برگردند(کارور و شی یر،  2002).

  1. داشتن چشم انداز و نگاه روز به آینده

افراد تاب آور اسیر گذشته خود نیستند.  آنها دورنمای کارها و رویدادها را می بینند و به آن توجه می کنند،  نگاه مثبتی به آینده دارند،  آنها خوش بین هستند،  برای آینده شان هدف و برنامه دارند و زندگی برایشان معنی دار است.  از فاجعه ساز کردن رویداد های ناخوشایند می پرهیزند و به عبارتی آن را فاجعه زدایی می کنند(گرادوس، 2005).

  1. معنویت و داشتن هدف و معنا در زندگی

نقش دلبستگی به خدا در تاب آوری وکنترل عواطف بیماران سرطانی افراد تاب آور به احتمال بیشتری در مواجهه با شرایط ناگوار در جستجوی معنی هستند.  داشتن ایمان به افراد قدرت تحمل سختی ها،  غلبه بر چالش ها و تغییر زندگی می دهد(ورنر و اسمیت، 2001).  معنویت به افراد کمک می کند تا مشکلات زندگی شان را مدیریت کنند،  با استرس های شان کنار بیایند و در عین حال سلامت جسمی و روانی شان را حفظ کنند(گریف و لوبسر، 2008).

  1. همدلی و علاقه اجتماعی

یکی از ویژگیهایی که در افراد تاب آور شناسایی شده است،  همدلی و علاقه اجتماعی است.  علاقه اجتماعی با مولفه ها و شاخصه های تاب آوری مانند اعتماد به نفس،  خودکارآمدی،  رضایت از زندگی و بهزیستی روانی،  شادمانی و حس شوخ طبعی رابطه مثبت دارد(باس و همکاران،  2002؛ علیزاده،  1383).