نظریه برابری قدرت خرید

3-4-2-2-3 نرخ سایهای ارز
3-4-2-2-3-1 روش اول:
نرخ سایهای ارز خارجی در محاسبه مزیتنسبی و تعیین نرخهای حمایت دولتی حساسیت ویژهای دارد. در واقع، این نرخ مبنای رسیدن به قیمت سایهای قابل قبول برای محصولات و نهادههای مبادلهای است. برای محاسبه نرخ سایه ای ارز میتوان از نظریه برابری قدرت خرید (ppp) در دو حالت مطلق و نسبی استفاده کرد (گاردنر و روسر ، 1998). با بهرهگیری از روش مطلق برابری قدرت خرید (ppp)، نرخ سایهای ارز (نرخ برابری ریال در برابر دلار) از رابطه زیر به دست میآید.
(3-16)
که و به ترتیب قیمت یک اونس طلا در بازار داخلی (برحسب ریال) و بازار جهانی (برحسب دلار ) است. با بهرهگیری از روشنسبی برابری قدرت خرید(ppp)، نرخ سایهای ارز ( نرخ برابری ریال در برابر دلار) از رابطه زیر به دست میآید.
(3-17)
که در آن شاخص قیمت مصرفکننده داخلی و شاخص قیمت مصرفکننده خارجی و نرخ آزاد ارز در سال مبدا است (ترازنامه بانک مرکزی، 1387). از آنجا که شاخص قیمت مصرف‏کننده از توان و قدرت بیشتری برای بیان قدرت خرید مصرفکننده برخوردار است و از سوی دیگر قیمت طلا در ایران به دلیل سیاستهای دخالتی دولت از پویایی کافی برخوردار نیست، در این تحقیق از روشنسبی برای محاسبه نرخ سایهای ارز استفاده می شود.
3-4-2-2-3-2 روش دوم:
طبق گزارشهای فائو، برای تعیین مزیتنسبی محصولات، نرخ سایهای به صورت زیر محاسبه شده است:
(3-18)
(3-19)
در فرمول فوق OER نرخ ارز رسمی، M ارزش CIF کل واردات، X ارزش FOB کل صادرات، TM متوسط نرخ تعرفه (مالیات)، TX متوسط نرخ مالیات بر صادرات، CF ضریب تبدیل و SER نرخ سایهای ارز است. روش فوق در جدیدترین مطالعات فائو در دنیا مورد استفاده قرار گرفته است. در مطالعهی حاضر، برای محاسبه ارزش سایهای نرخ ارز، از روش برابری قدرت خرید استفاده شده است.
3-4-2-2-4 قیمت سایهای محصول
برای استخراج قیمتهای سایهای براساس هر کشور واردکننده یا صادرکننده، از قیمت سرمرز استفاده میشود. برای کشورهایی که محصول را به ایران صادر می کنند، مبنای قیمت سایهای بر قیمت “سیف” (CIF) و برای کشورهایی که محصول از ایران وارد میکنند، بر قیمت “فوب”(FOB ) گذاشته شد. قیمت فوب به قیمت تحویل محصول روی عرشه کشتی و قیمت سیف، قیمت دریافت محصول در بندر خودی (در برگیرنده هزینه کرایه، بیمه، دموراژ و… ) است. قیمتهای سرمرز یا معادل جهانی با نرخ سایهای ارز، به واحد پول داخلی برگردانده شده و به عنوان قیمت سایهای محصولات در نظر گرفته میشود.
3-4-3 مزیتنسبی به عنوان محدودیت:
تئوری هکشراوهلین مزیتنسبی را در وجه کاملتری نشان میدهد. این تئوری در قالب یک روش برنامهریزی خطی ساده قابل نمایش میباشد. به این ترتیب با فرض ثابت بودن ضرایب فنی مدل و قیمت محصولات (PM ، Pf) تغییرات در میزان دسترسی به نهادهها (L و K) نتایج مدل را تغییر خواهد داد که این عامل، اساس شکلگیری تجارت طبق تئوری هکشر-اوهلین میباشد و نتایج مدل الگوی بهینه تولید یک کشور یا یک منطقه را براساس فراوانی نسبی عوامل تولید نشان میدهد. در این مدل حالات زیر را برای وجود مزیتنسبی در تولید محصولات میتوان در نظر گرفت:
1) اگر باشد، اقتصاد هر دو کالای F و M را تولید میکند و تنها یک ترکیب بهینه تولید وجود دارد که در جهت حداکثرسازی سود اجتماعی میباشد.
2) اگر باشد، این کشور در تولید کالای M مزیتنسبی دارد و یا اگر اقتصاد در تولید کالای F تخصص پیدا خواهد کرد.
3) اگر یا باشد، تولید هر دو محصول اقتصادی میباشد و ترکیبات مختلفی از دو محصول میتواند تولید شود.