منبع پایان نامه درباره مواد مخدر، امید به زندگی، طلاق

این شاخصها در محاسبه شاخص HDI باعث دقیقتر شدن اطلاعات و نتایج، در سلامت خواهد شد. برای مثال فرض کنید میزان مصرف مواد مخدر بهطور مستقیم در شاخص سلامت مورد بررسی قرار گیرد؛ این موضوع سبب این میشود در مدت زمان کمتری ،میزان شاخص دچار تغییرات شود؛ لذا دولت یا مسئولان زودتر به فکر حل این مشکل خواهند افتاد. اگر بخواهند تمام مسائل را در شاخص سلامت مورد بررسی قرار دهند نیاز روشهای وزن دهی برای ایجاد وزن بین زیر شاخص‌ها خواهند داشت، روشهایی مانند AHP، AHP/DEA و … را میتوان برای این امر استفاده نمود.
جامعه تحت بررسی
در این پایاننامه به خاطر حضور کشور ایران در منطقه خاورمیانه، عضویت در منطقه چشمانداز و همچنین مقایسه کشور جمهوری اسلامی ایران با کشورهای منطقه، جامعه تحت بررسی کشورهای موجود در منطقه چشمانداز میباشند92.
دادههای مورد استفاده
با توجه به عوامل مورد بررسی در این پایاننامه اعم از نرخ طلاق، بیکاری و … میتوان گفت در این مطالعه موردی، مسائلی از شاخص کیفیت زندگی، شاخص اجتماعی کشورها به همراه سلامت در قالب یک ایده مورد تحقیق قرارگرفته‌اند لذا میتوان نام شاخص پایداری سلامت را بر این مطالعه موردی برگزید.
امید به زندگی
امید به زندگی به تنهایی سهم به سزایی در سلامت یک جامعه دارد؛ این شاخص، یک شاخص آماری است که نشان می‌دهد متوسط طول عمر در یک جامعه چقدر است و یا به عبارت دیگر هر عضو آن جامعه، چند سال عمر می‌تواند توقع داشته باشد. هر چه شاخص‌های بهداشتی و درمانی بهبود یابد امید به زندگی افزایش خواهد یافت و از این رو این شاخص یکی از شاخص‌های سنجش پیشرفت و عقب‌ماندگی کشورهاست. مطابق آمار سازمان ملل کشورهای ژاپن با 85 و هنگ‌کنگ، ایسلند، سویس و استرالیا به ترتیب در جهان مقام‌های اول تا پنجم را با حدود 82-85 سال دارند که از میانگین جهانی ۲۲ درصد بالاتر است. کشورهای سوازیلند، موزامبیک، زیمباوه، سیرالئون و لسوتو نیز به ترتیب در پایین‌ترین رده قرار دارند. امید زندگی در این کشورها حدود ۴۲ سال است که ۳۸ درصد کمتر از میانگین جهانی است93.
معمولاً تحلیلگران سنین انسانها را به بازه‌های 4 ساله تقسیم نموده و امید به زندگی را در این سنین یعنی کمتر از 1 سال، بین 1 تا 4 سال، بین 5 تا 9 سال، … تا بزرگ‌تر از 100 سال محاسبه میکنند منظور از امید به زندگی در شاخصها و دادههای آماری امید به زندگی در بدو تولد میباشد. جدول (4-1) مربوط به دادههای امید به زندگی در بدو تولد کشورهای منطقه است.
جدول ‏41- امید به زندگی در منطقه
کشورهای منطقه
امید به زندگی
کشورهای منطقه
امید به زندگی
کشورهای منطقه
امید به زندگی
آذربایجان
71.408
تاجیکستان
67.893
قزاقستان
66.999
اردن
73.505
ترکمنستان
63.350
قطر
82.078
ارمنستان
71.270
ترکیه
75.670
کویت
79.860
ازبکستان
68.256
رژیم اشغالگر
82.049
گرجستان
72.094
افغانستان
59.618
سوریه
75.178
لبنان
73.772
امارات
75.673
عراق
68.906
مصر
73.344
ایران
73.403
عربستان
75.335
یمن
64.240
بحرین
78.721
عمان
72.304
پاکستان
66.568
قرقیزستان
68.815
شاخص مرتبط
این نوع شاخصها، شاخصهایی هستند که تأثیر بسزایی در سلامت داشته و علاوه بر اثر کوتاه مدت در بلندمدت جامعه را بسوی زوال و نابودی خواهند کشید؛ که این دسته اطلاعات به سه زیر بخش ذیل تقسیم شده است:
نرخ طلاق در کشورهای تحت بررسی
میزان بیکاری در میان واجدین شرایط کار
مصرف مواد مخدر
برای اینکه بتوان از ترکیب شاخصهای فوق که واحدهای متفاوتی دارند، به یک شاخص واحد رسید و همچنین برای اینکه شاخص ترکیبی به دست آمده، این قابلیت را داشته باشد که بتواند کشورهای مختلف را رتبهبندی نماید، بایستی این شاخصها را نرمال نمود (دیسپوتیس94، a2005). به همین سبب همه شاخصهای بالا با استفاده از فرمول خطی شاخص پایه‌ای، به صورت مقداری بین صفر و یک، تبدیل‌شده‌اند. فرمول خطی شاخص پایه به صورت زیر است:
(‏41)
“پایه شاخص”=”(متوسط شاخص در کشور مورد نظر )-( کمترین مقدار شاخص )” /(“(” بیش‌ترین” مقدار شاخص)-( شاخص مقدار کمترین) ” )
سپس با استفاده از روش میانگین هندسی مقادیر شاخص مرتبط محاسبه شده است.
مصرف مواد مخدر
میزان خطر و تهدید مواد افیونی برای زندگی بشر، کمتر از تروریسم و سلاح‌های شیمیایی و میکروبی در جهان نیست بلکه در مواردی به عنوان یک تهدید عمل‌کننده و فعال اما آرام و پنهان، حیات بشر را به نابودی کشانده و بیشتر از هر سلاح کشنده و غیرفعال، عمل نموده است. به جرأت میتوان گفت امروزه مواد مخدر یکی از اصلیترین دلیلها برای سلامت جامعه بشری هست، مواد مخدر به خاطر ماهیتی که دارد به طور گسترده در جامعه امروزی مشاهده میشود. ثمره استفاده از مواد مخدر، اعتیاد است که معضل بزرگ جهان امروز و بلایی اجتماعی است، در انتها به آسیب‌هایی از جنبه‌های متعدد اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، روانی، اخلاقی و حقوقی ختم می‌شود. علاوه بر آن اعتیاد، عامل بروز بسیاری از آسیب‌های اجتماعی و نابسامانی‌های خانوادگی و فردی است. سازمان بهداشت جهانی مسائل مرتبط با مواد مخدر اعم از تولید، انتقال، توزیع و مصرف را در کنار سه مسئله جهانی دیگر یعنی تولید و انباشت سلاح‌های کشتار جمعی، آلودگی محیط‌زیست و نیز فقر و شکاف طبقاتی از جمله مشکلات اساسی جهان برشمرده است که حیات بشری را در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی مورد تهدید و چالش جدی قرار می‌دهد. به گفته کارشناسان از جمله تأثیرهای زیانبار و مهلک اعتیاد، انتقال و اشاعه بیماری‌های گوناگون و خطرناک از جمله ایدز و هپاتیت است. جالب است بدانید سالانه 2.5 میلیون نفر در جهان به خاطر مصرف الکل جان خود را از دست میدهند. با توجه به توضیحات بالا میتوان مواد مخدر را به عنوان یکی از مسائل تأثیرگذار در شاخص سلامت قرارداد. دادههای سازمان ملل در مورد مواد مخدر به شاخههای متعددی تقسیم میگردد؛ در این پایان‌نامه بر حسب اهمیت این دادهها شاخه اصلی که معمولاً بیانگر بازده کارهای انجام‌شده در بخش مواد مخدر است در نظر گرفته شده است. این شاخه عبارت است از میزان مرگ میر بر حسب مصرف الکل و مواد مخدر تنباکویی.
برای محاسبه ی میزان مرگ و میر بر اثر مصرف مواد که در اینجا منظور، الکل و مواد مخدر است، میزان استانداردشده مرگ بر اثر این دو ماده خطرناک به ازای هر 100000 هزار نفر در جدول قرار داده شده است. برای محاسبه ستون مربوط به میزان مرگ‌ومیر بر اثر مواد ابتدا میزان مرگ‌ومیر بر حسب الکل و مواد مخدر را محاسبه نموده و سپس با استفاده از میانگین حسابی، ستون مورد نظر محاسبه شده است95.
نرخ طلاق
به طور کلی بالا بودن این شاخص، سلامت جامعه را با خطر بسیار بزرگی مواجه میکند؛ اگر مسئولان کشورها نتوانند فرهنگ ازدواج در جامعه را به طور بنیادین حل کنند، باعث افزایش نرخ طلاق گردیده و لذا پیامدهایی همچون پناه بردن فرزندان به خیابانها و حتی مشکلات روانی برای خانواده به همراه خواهد داشت و به طبع، افزایش این تنشهای روحی در جامعه باعث میل جامعه به سمت ناپایداری سلامت و در ادامه ناپایداری در اقتصاد و اجتماع میشود96.
دادههای این بخش در ستون دوم جدول 4-2 قابل مشاهده است که میزان طلاق در هر هزار نفر است.( سازمان پژوهش استراتژیک خاور میانه)
نرخ بیکاری
اگر مسئولان و مدیران جامعه قادر به ایجاد شغل، چه به صورت دولتی و غیردولتی نباشند، جمعیت واجد شرایط کار در جامعه برای درآمدزایی به سمت کارهای ناهنجار از قبیل، قاچاق و شغلهای کاذب دیگر خواهند رفت که این مسئله جامعه را دچار بحران اساسی در روند زندگی و سلامت جامعه خواهد نمود. دادهای این بخش در ستون سوم جدول (4-2) قابل مشاهده است که درصد کل بیکاران جامعه به افراد واجد شرایط کار است.
جدول ‏42- داده‌های شاخص مرتبط
کشورهای منطقه
مرگ بر اثر مواد مخدر
نرخ خام طلاق
نرخ بیکاری
آذربایجان
0.95
0.83
5.400
اردن
1.83
12.899
ارمنستان
0.85
0.61
28.600
ازبکستان
0.7
0.63
9.24
افغانستان
14.8
1.216
9.24
امارات
0.65
0.8
4.000
ایران
1.75
0.94
10.500
بحرین
0.5
1.5
9.000
پاکستان
2.9
1.216
5.000
تاجیکستان
2.3
0.4
9.24
ترکمنستان
3.1
1.216
9.24
ترکیه
0.05
1.28
9.800
رژیم اشغالگر
0.85
1.67
5.599
سوریه
1.55
1
8.399
عراق
2.8
1.5
17.500
عربستان
0.3
1
5.400
عمان
0.3
1.216
9.24
قرقیزستان
1.55
1.04
8.199
قزاقستان
3.85
2.1
5.400
قطر
1.04
0.600
کویت
2.05
2.000
گرجستان
3.1
0.42
15.100
لبنان
2.7
1.2
9.000
مصر
2.2
1
9.000
یمن
5.6
0.1
14.600
دادههایی که در زیر آنها خطی ترسیم شده است از میانگین و یا روشهای تخمین داده محاسبه‌شده‌اند و در سازمان ملل و … هیچ اطلاعاتی از آنها موجود نبوده است.
نیروی انسانی خدمات دهنده در حوزه سلامت
در هر کشور بیمارستانها، مسئول ارائه خدمات در حوزه سلامت میباشند لذا کارکنان بیمارستانها از پزشکان متخصص گرفته تا مسئول خدمات فنی، همگی به عنوان نیروی انسانی خدمات دهنده در حوزه سلامت محاسبه میشوند. اطلاعات موجود در این بخش به دو دستهی نسبت تعداد پزشکان و متخصص ماما و تعداد کارکنان بخش خدمات به ازای هر هزار نفر جمعیت جدول (4-3)، تقسیم‌شده و برای استفاده از این داده‌ها در جدول اصلی برای پزشکان وزن 2 و برای کارگران وزن 1 در نظر گرفته شده است97، برای مثال برای کشور ایران مقدار نسبت پزشک به ازای 1000 نفر از جمعیت برابر با 0.9 و مقدار نسبت کارکنان خدمات به ازای هزار نفر جمعیت برابر با 1.4 میباشد که با توجه به وزن در نظر گرفته‌شده مقدار مورد استفاده در جدول اصلی برابر با 1.233 است.
جدول ‏43- دادههای مربوط به نیروی انسانی خدمات دهنده
کشورهای منطقه
نسبت پزشک
نسبت کارگران
میانگین وزنی
کشورهای منطقه
نسبت پزشک
نسبت کارگران
میانگین وزنی
آذربایجان
6.8
3.4
5.667
سوریه
1.9
1.5
1.767
اردن
4
2.6
3.533
عراق
1.4
0.6
1.133
ارمنستان
4.9
2.8
4.2
عربستان
2.1
0.9
1.7
ازبکستان
10.7
2.5
7.967
عمان
4.5
2
3.667
افغانستان
0.1
0.2
0.133
قرقیزستان
5.8
2.5
4.7
امارات
4.1
1.9
3.367
قزاقستان
8.3
3.8
6.8
ایران
1.4
0.9
1.233
قطر
7.4
2.8
5.867
بحرین
3.9
1.5
3.1
کویت
4.6
1.8
3.667
پاکستان
0.6
0.8
0.667
گرجستان
0.2
4.2
1.533
تاجیکستان
4.5
1.9
3.633
لبنان
2.2
3.5
2.633
ترکمنستان
4.4
2.4
3.733
مصر
3.5
2.8
3.267
ترکیه
2.4
1.7
2.167
یمن
0.7
0.2
0.533
رژیم اشغالگر
5
3.1
4.367
تعریف ورودی و خروجیها
با توجه به دادههای ارائه‌شده در بخش قبل، میتوان دریافت که هیچ ورودی برای کشورها در نظر گرفته نشده است که به دلیل بررسی در نتایج کارهای دولتها در سلامت کشورها میباشد. خروجی در نظر گرفته‌شده برای هر کشور به دو دستهی خروجیهای نامطلوب که شامل شاخص مرتبط عبارتند از نرخ طلاق، نرخ بیکاری و میزان مرگ‌ومیر بر اثر مصرف مواد و دسته خروجیهای مطلوب که شامل امید به زندگی و نیروی انسانی خدمات دهنده در حوزهی سلامت میباشد.
مدلهای استفاده‌شده
در این رساله برای ارزیابی سلامت از مدلهای ارائه‌شده از فصل سه استفاده شده است، مدلهایی که هر کدام معایب و مزایای خود را دارا میباشد. برای ارزیابی کشورها مدلهایی همانند SBM، ERM، MSBM که مدل تعمیمیافته SBM با این تفاوت که برخلاف مدل SBM یک مدل مستقل از انتقال است (دلنوا، 1391 ه.ش) و همچنین مدل مشابه به مدل MPSS

دیدگاهتان را بنویسید