منابع و ماخذ مقاله زنان و دختران، گناهان مردان، رسول خدا (ص)

مرد نباید زن را از کارهایی که در خور شأن وی است جلوگیری نماید و همچنین زن نباید در اموری که خارج از قدرت و توان وی است طمع بوزرد و از حدّ خود تجاوز کند.خداوند قرآن کریم در این باره چنین میفرماید:
” وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَکُمْ عَلَى بَعْضٍ لِلرِّجَالِ نَصِیبٌ مِمَّا اکْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِیبٌ مِمَّا اکْتَسَبْنَ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ کَانَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا”230
“نسبت به آنچه شما ندارید و خدا به دیگران مرحمت فرموده، تمنا مکنید، _ و نگویید ای کاش من نیز مثل فلان شخص فلان نعمت را مى داشتم، _ زیرا این خدا است که به مقتضاى حکمتش – بعضى را بر بعضى برترى داده، هر کسى چه مرد و چه زن بهره مندیش از کار و کسبى است که دارد، _ اگر درخواستى دارید از خدا بخواهید، فضل او را بخواهید، که او به همه چیز دانا است.”231
2-1-15 ایمان زنان همچون ایمان مردان
دردین اسلام ایمان زنان مانند ایمان مردان است.232 خداوند درآیات متعددی ازقرآن حکمی را که درباره مردان صادر نموده بلافاصله آن حکم را شامل زنان نیز میداند و در قرآن می فرمایند:
“یا ایُّها اللَّذینَ آمِنوا إذا جاءَکُم المُومِنات مُهاجِرات فَامتَحَنوهَنَّ الله اَعلَم بِایمانِهِنَّ فإنَّ عَلِمتُموهُنَّ مُومِنات فَلا تَرجِعوهُنَّ الی الکُفار” 233
“اى کسانى ایمان آوردهاید زنانى که به عنوان اسلام و ایمان (از دیار خود) هجرت کرده و به سوى شما آمدند خدا (به صدق و کذب ) ایمانشان داناتر است شما از آنها تحقیق کرده و امتحانشان کنید اگـر با ایمانشان شناختید آنها را (بپذیرید) و دیگر به شوهران کافرشان بر مگردانید ….” 234
“واللَّذینَ یُوذونَ المُومِنینَ و المُومِنات بِِغیرِ ما اکتَِِسبوا فَقَد احتَملوا بُهتاناً و اثماً مُبیناً” 235
“و کسانى که مؤ منین و زنان مومن را بدون جرم اذیت مى کنند، مرتکب بهتان و گناهى بزرگ مى شوند .” 236
“انَّ اللَّذینَ فَتَنوا المُومِنینَ و المُومِنات ثُمّ َلم یَتوبوا فَلَهُم عَذاب جَهَنّم وَ َلهُم عَذاب الحَریقَ” 237
“محققاً این ستمگران و همه ستمگران روزگار که مؤ منین و مومنات را گرفتار مى کنند و بعدا از کرده خود پشیمان هم نمى شوند عذاب جهنم در پیش دارند و عذابى سوزاننده.” 238
خداوند طی آیهای از پیامبر میخواهد نسبت به گناهان مردان و زنان مومن طلب بخشش نماید
“فَاعلَم انَّهُ لا الَه الا اللهَ و استَغفِر لِذنبِکَ و ِلِلمومِنینَ و المُومِنات و الله یَعلَم متقلبکُم و مثواکُم”239
“پـس بدان که هیچ معبودى جز او نیست و براى گناه خود و مؤ منین و مؤ منات استغفار کن که خدا به سکونت و انتقال شما آگاه است.” 240
در دین اسلام هرآنچه که برای مردان فرض گشته بر زنان نیز _بجز اسقاط نماز، روزه و حج در ایام خاصی_ واجب شده است. در آخرت نیز پاداش زنان و مردان بستگی به اعمالشان در این دنیا دارد.241 ورود به بهشت بر اساس اعمال انسانهاست نه مذکر یا مونث بودنشان، همانگونه که ذکر گردید، خداوند در چندین آیه به این موضوع اشاره نموده است: 242
“اِنَّ المُسلِمینَ و المُسلِمات والمُومِنین و المُومِنات و القانِتینَ و…..”243
و همچنین ” وعَدَ الله المُومِنینَ و المُومنِات جَنّاتٍ تَجری مِن تَحتِها الأنهار..”244
2-1-16شرکت زنان در عبادات
زنان مانند مردان میتوانند در عبادات اجتماعی شرکت نمایند البته برای راحتی زنان الزام حکم و وجوب آن برداشته شده است و فقط بر مردان واجب است. پیامبر به زنانی که دارای طهارت و پاکی نبودند، اجازه داد تا در محلّی که نماز عید خوانده میشود حضور داشته باشند، بدون اینکه نماز بخوانند. عبادت حج بر زنان همچون مردان واجب شده است و در ایام احرام استعمال نقاب برای زنان ممنوع است.245
2-1-17آیه تبرج
در عصر جاهلی زنان به جلوه گری و خودنمایی در میان مردان میپرداختند، زنان عرب به اندازه امکاناتشان به آراستن خویش میپرداختند، تا بدین وسیله زیبایی و جمال خویش را نشان دهند. و از آنان دلربایی کنند.246 زنان ثروتمند عرب از عطرها وبوهای خوشلإ جهت خوش بو ساختن لباس و بدنشان به مقدار زیاد استفاده می کردند.247 در عصر اسلامی آیه تبرج درباره اینگونه از زنان نازل گشت. وَ قَرْنَ فى بُیُوتِکُنَّ وَ لا تَبرَّجْنَ تَبرُّجَ الْجَهِلِیَّهِ الأُولى…”
در خانههایتان بمانید و همچون دوران جاهلیت به خودآرائی نپردازید.
برخی از مفسرین آیه تبرج را یکی از دلایل عدم صلاحیت زنان، جهت دخالت در عرصه سیاست میدانند. شهید مطّهری و بسیاری دیگر از بزرگان در پاسخ این ایراد گفتهاند: آیه تبرج، در مورد زنان رسول ا… (ص) نازل گشته است. شاید بتوان گفت، حکم مذکور به جهت جلوگیری از بروز تنشی بوده که پس از رسول ا…. (ص) به وقوع پیوست، تا زنان رسول خدا (ص) با استفاده از نام ایشان جامعه مسلمین را به آشوب و هرج و مرج نکشانند و آلت دست دشمنان اسلام نگردند. برای جلوگیری از هرج و مرج، خداوند به زنان رسول ا… دستور داده که بعد از فوت ایشان اجازه ازدواج با دیگری را ندارند. 248
“نصرحامد ابو زید” معتقد است، آیه شریفه ” وَ قَرْنَ فى بُیُوتِکُنَّ وَ ” بنا به نصّ قرآنی، مختص زنان پیامبر(ص) است وعمومیت ندارد. و ادّعای کسانیکه معتقد بر عدم دخالت زنان سلف در سیاست هستند، مخالف عصر پیامبر(ص) و خلفای راشدین است249.
بنابراین، آیه تبرج حکمی است که در ظاهر درباره زنان رسول الله نازل گشت ولی به دلیل داشتن تبعات نیکو برای تمامی زنان مسلمان قابل توجه و اجراست، زیرا هیچ چیزی مانند منزل زنان را از خطرات بیماردلان، مصون نمیدارد. همچنین این آیه دلالت بر زندانی نمودن بانوان در منزلشان، ندارد، همانطور که حضرت علی(ع) نیز در فرمایشاتشان به امام حسن(ع) به این نکته اشاره نمودهاند که، به آن خواهیم پرداخت.
در اسلام هر گونه ارتباط نامشروع با بیگانه حرام تلقی شده است، و قرآن زنان و مردان مؤمن را سفارش نموده است که حتی از نگاههای حرام بپرهیزند. ” وَقُل لِلمُؤمِنینَ یَغضُضنَ مِن اَبصارِهِنَّ وَ یَحفِظنَ فُروجَهُنَّ” 250 به زنان با ایمان بگو چشمهای خود را فرو گیرند و دامن خود را حفظ نمایند. علاوه بر اینکه اسلام به کنترل نگاه دستور اکید داده است، از سخن گفتن و ارتباط کلامی به گونهای که سبب تحریک و وسوسه بیماردلان شود نیز، منع نموده است.
2-2زنان در سیره نبوی
2-2-1 سیره پیامبر در شخصیت بخشیدن به زنان
رسول اکرم(ص) به مدد راهنمائیهای خداوند و قلب رئوف خویش، همواره و در تمام دوران حیاتشان، نسبت به تمامی مردم و علی الخصوص زنان و کودکان که قشری آسیب پذیر در آن جامعه و جامعه جاهلیت بودند، احترام خاصی قائل بودند. ایشان در هر فرصتی مردان را تشویق به پاسداشت حقوق و ارج نهادن بر زنان و دخترانشان می نمود. خود حضرت هم علاوه بر این تشویق زبانی و گفتاری، با استفاده از اعمال و کردار خویش، مسلمین را به این مهم تشویق می نمود، تا این بزرگداشت زنان با روح خشن اعراب عجین گشته و زنان نیز از حداقل حقوق انسانی و شهروندی خویش بهره مند گردند. در روایتی که از أبو عبیده از سَلَّامٍ أَبِی المنذرِ ازْ ثابِت از أَنَسٍ از پیامبر(ص) رسیده، فرموده اند: “حُبِّبَ إِلَیَّ مِنْ الدُّنْیَا النِّسَاءُ وَالطِّیبُ وَجُعِلَ قُرَّهُ عَیْنِی فِی الصَّلَاهِ”
“از دنیای شما سه چیز را دوست دارم، زن، عطر و نماز، که نور چشم من است.”251
همچنین رسول اکرم(ص) بارها به اصحابشان می فرمودند: “ألا خَیرُکُم خَیرُکُم لِنِسائِهِ وَ أنَا خَیرُکُم لِنِسائی.”252
“آگاه باشید بهترین شما کسانی هستند که با زنها نیکو رفتار باشند، و من برای زنهایم بهترین شما هستم.”
همچنین ایشان، در حدیث دیگری فرمودند: “ما اکرَمَ الِنساءَ الّا الکَریم وَ ما أهانَهُنَّ إلّا اللَّئیم”
انسان با شخصیت، زنش را گرامی می دارد، ولی آدم پست آنرا بی مقدار می داند.253
بنابراین هرگز مردی حق ندارد با همسرش رابطهای مستبدانه و حاکمانه داشته باشد، و معاشرتی نیکو و اکرام همسر از خصوصیات مرد مؤمن است. پس هرگاه مردی زنش را خوار سازد، از جرگه نیکمردان خارج گشته است و با اخلاق اسلامی هیچ گونه سازش و سنخیتی ندارد.
” الخطبه النبویّه(صلى الله علیه وآله) قال: ومن کانت له امرأه تؤذیه، لم یقبل الله صلاتها ولا حسنه من عملها حتّى تعینه وترضیه، وإن صامت الدهر وقامت وأعتقت الرقاب، وأنفقت الأموال فی سبیل الله، وکانت أوّل من یرد النار . “254
پیامبر اسلام در خطبهای چنین فرمودند: ” کسیکه دارای همسری است و به آزار وی بپردازد نماز و سایر اعمال حسنه وی مورد قبول خداوند نخواهد بود تا اینکه به کسب رضایت همسرش بپردازد. و اگرچه روزه بدارد ونماز بخواند و بنده ای را آزاد نماید و مالش را در راه خداوند انفاق کند اولین کسی خواهد بود که به آتش انداخته می شود.
همچنین پیامبر اسلام فرمودند: “إتَّقوا الله فِی الضَعیفَین: النِّساء وَالیَتیم “255
درمورد دو گروه از ضعیفان، زنان و یتیمان، تقوای خدا را پیشه کنید.
2-2-2گرامی داشتن زنان در سیره نبوی
رسول الله(ص) در احادیث زیادی به گرامیداشت بانوان امر نموده است. در صحیحین از “ابی هریره” روایت شده است که پیامبر فرمودند: ” استَوصَوا بِالنِساءِ خَیراً”
شما را به نیکی نمودن نسبت به زنان وصیت میکنم.
همچنین حاکم از ابن عباس نقل نموده است که “ما اکرَمَ النّساء الا کَریمَ وَ ما أَهانَ الّا لَئیم.”
انسان با شخصیت، زنش را گرامی می دارد، ولی آدم پست آنرا بی مقدار می داند.256
همچنین عایشه از پیامبر روایت نموده است: “مَن ابتَلی مِن هذِهِ البَناتَ بِِشَیءٍٍفَأحسَنَ إلَیهِنَّ کُنَّ َلهُ سِتراً مِن النّارِِِ”257
کسیکه به وسیله دختران آزموده گردد باید به آنان نیکی نماید، چرا که نیکی کردن به آنان موجب حفظ آنان از آتش جهنم است.
2-2-3صدا زدن دختران با نامشان توسط پیامبر(ص)
اعراب جاهلی هر چیزی که مربوط به دختران بود را زشت و ناپسند میدانستند، حتی صدا زدن دختران با نامهایشان را عملی نکوهیده میشمردند؛ اما زمانیکه آیه ” و انذر عشیرتک الأقربین ..” نازل گشت، پیامبر به بالای کوه صفا رفتند و به با صدای بلند فرمودند: “… ای صفیه عمه رسول الله و ای فاطمه دختر رسول الله جانهایتان را با خدا معامله کنید.”258 پس در دوران اسلامی زنان دارای جایگاه رفیعی شدند تا جائیکه فرستاده خداوند علاوه بر دعوت مردان به سوی خدای یکتا زنان را نیز دعوت نمود.
2-2-4 کمک به اهل منزل در سیره نبوی
از جمله علائم خوش رفتاری حضرت محمد(ص) با همسرانشان، این بود که در محیط خانه کار میکرد، لباس و کفش خویش را میدوخت، شیر گوسفند و شتر را میدوشید و در گرفتاریهای خانوادگی آنان را یاری مینمود. گاهی که خدمتکار خانه خسته میشد، پیامبر شخصاً، گندم و جو را دستاس مینمود.259
احترامی که پیامبر(ص) برای زنان قائل بود در نوع خویش مثال زدنی است. به عنوان نمونه هرگاه ایشان به منزل دختر خویش میآمد، که دستان دختر خویش را میبوسید. این روایت به همین موضوع اشاره دارد “رحب بها و تام الیها و مأخذ بیدها”؛ پیامبر به دختر ویش خوش آمد می گفت، به احترام ایشان از خویش برمیخیزید و دستان دخترش را میبوسید. این عمل پیامبر حاکی از احترام فوق العادهای بود، که برای دختران و زنان داشتند. ایشان میفرمودند: اگر پدری برای فرزندان خویش چیزی خریداری نمود، بایستی در ابتدا سهمیه

دیدگاهتان را بنویسید