مقیاس مورد استفاده

ج ) به مقایسه و ارزشیابی وقایع اقدام می‌کند و در نهایت پس از تایید یا رد هر یک از فرضیات و یا پاسخ به سوالات به ارائه راهکار اقدام می‌کند.
تحقیق توصیفی را می‌توان به دسته‌ها‌ی پیمایشی، همبستگی، اقدام‌پژوهی، بررسی موردی و تحقیق پس- رویدادی (علی- مقایسه‏ای) طبقه‏بندی کرد. ] سرمد، ص 82، 1383[
در تحقیق پیمایشی پاسخ پرسشنامه‌ها‌ و مصاحبه‌ها‌ در نمونه تعیین شده، جمع‏آوری و تجزیه و تحلیل می‌گردد و سپس پیشنهادهای لازم براساس نمونه اندازه‏گیری شده، به جامعه مورد نظر تعمیم می‌یابد. ]طاهری، ص 81، 1374[
در پژوهش به روش مطالعه موردی، بر خلاف پژوهشهای آزمایشی، پژوهشگر به دستکاری متغیر مستقل و مشاهده اثر آن بر متغیر وابسته نمی‌پردازد. همچنین همانند پژوهشگری که در تحقیق پیمایشی با انتخاب نمونه‌ای با حجم وسیع و معرف از جامعه درباره تعدادی از متغیرها به بررسی می‌پردازد عمل نمی‌کند. پژوهشگر مطالعه موردی به انتخاب یک مورد پرداخته و آن را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کند. هدف اصلی در هر مطالعه موردی مشاهده تفصیلی ابعاد “مورد” مطالعه و تفسیر مشاهده‌ها از دیدگاه کل‌گراست. از این رو مطالعه موردی بیشتر به روش کیفی و با تأکید بر فرآیندها و درک و تفسیر آنها انجام می‌شود. ] سرمد، ص 89، 1383[
انجام پژوهش به روش مطالعه موردی شامل چهار مرحله است. الف: بیان مسأله و انتخاب “مورد” (واحد تحلیل) ب: انجام عملیات میدانی (گردآوری داده‌ها) ج: سازماندهی داده‌ها د: تدوین گزارش.
با توجه به عنوان این تحقیق و اهداف آن همانگونه که در فصل اول بیان شد تحقیق حاضر به لحاظ روش توصیفی و به لحاظ هدف کاربردی است زیرا محقق درصدد است با گردآوری اطلاعات واقعی و بررسی وضع موجود، اثرات پیاده‌سازی شهر الکترونیک بر مدیریت شهری در شهر همدان را شناسایی کند. بنابراین تحقیق حاضر تحقیقی است توصیفی و با توجه به نحوه انجام و اهداف آن در چارچوب تحقیقات بررسی موردی کاربردی قرار می‌گیرد.
3-3- منابع گردآوری داده‌ها
به منظور گردآوری داده‏های مورد نیاز تحقیق، منابع و روش‏های مختلفی وجود دارند که در یک نگاه کلی می‏توان آنها را به دو دسته منابع اولیه و منابع ثانویه تقسیم کرد.
منابع ثانویه: برای شناخت مبانی نظری تحقیق و دستیابی به اطلاعات حاصل از تلاش‌ها‌ی تحقیقی در گذشته روش‌ها‌ی کتابخانه‌ای مورد نظر است. این روش جهت جمع‏آوری اطلاعات موجود برای پی‏ریزی مبانی کلی تحقیق همچون تعریف مفاهیم کلیدی و عملیاتی، طرح ضرورت‌ها، بیان کاربردها‌ و تشریح اهمیت و نیز شناخت مبانی نظری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
منابع اولیه: پس از جمع‏آوری داده‏های موجود که از منابع ثانویه بدست آمده‏اند، نیاز جهت بدست آوردن داده‏های تکمیلی وجود دارد که محقق باید با استفاده از ابزارهای جمع‏آوری داده‏ها مانند پرسشنامه، آنها را از منابع اولیه بدست آورد زیرا از منابع ثانویه قابل حصول نیستند. از آنجا که پژوهش حاضر از نوع توصیفی است، همچون بسیاری از مطالعات توصیفی مشابه برای جمع‏آوری اطلاعات مورد نیاز جهت پاسخگویی به یکی از پرسشهای تحقیق (پرسش شماره 2) از پرسشنامه استفاده شده است و در مورد سایر سوالات، اطلاعات و آمار موجود جهت تحلیل مورد استفاده قرار گرفته است. دلایل استفاده از پرسشنامه بدین شرح است:
1- صرفه جویی در وقت و هزینه.
2- در مقایسه با سایر روش‌ها‌ از اعتبار بیشتری برخوردار است.
3- استخراج داده‌ها‌ در این روش آسان‌تر است.
سوالات پرسشنامه کاملاً بر اساس شاخص‏های تعریف شده در مدل CID (مدل دانشگاه هاروارد) که در فصل 2-5 بدان پرداخته شد طراحی شده‌اند. مقیاس مورد استفاده برای اندازه‌گیری، مقیاس اندازه‌گیری پنج گزینه‌ای لیکرت است که با اختصاص اعداد از یک تا پنج امکان تجزیه و تحلیل نتایج بر مبنای مقیاس فاصله‌ای فراهم شده است.
3-4- روایی و پایایی پرسشنامه
روایی به معنی صحیح و درست بودن است. اعتبار یا روایی بدین معنی است که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را می‌سنجد. اهمیت روایی از آن جهت است که اندازه‏گیری نامناسب و غیرکافی می‌تواند از ارزش هر پژوهش علمی بکاهد. ] خاکی، ص 82، 1378[
مدل نهایی استفاده شده برای طراحی پرسشنامه، مدلی است که در جهت هدف تحقیق و برای پاسخگویی به سوالات آن تهیه شده و پرسشنامه تحقیق نیز بر مبنای مدل پیشنهادی دانشگاه هارواد طراحی شده است. از آنجاییکه این مدل در سطح بین‌المللی شناخته شده بوده و تا کنون بارها و بارها مورد استفاده قرار گرفته است و هر ساله وضعیت آمادگی الکترونیکی در کشورهای مختلف بر اساس این مدل محاسبه و اعلام می‌گردد، بنابراین پرسشنامه‌ طراحی شده بر مبنای آن دارای روایی محتوایی است.
پایایی یا قابلیت اعتماد ابزار اندازه‌گیری مورد دیگری است که باید در یک کار پژوهشی مورد توجه قرار گیرد. منظور از پایایی یک وسیله سنجش آن است که اگر خصیصه مورد نظر دوباره با همان وسیله (یا وسیله مشابه و قابل مقایسه با آن) و تحت شرایط مشابهی اندازه‌گیری شود، نتایج حاصل از آن، مشابه، دقیق و قابل اعتماد باشد. ] هومن، ص 56، 1378[
سنجش پایایی ابزار اندازه‏گیری با این هدف صورت می‌گیرد که در زمان‌ها‌ و مکان‌های مختلف کاربرد داشته باشد و چنانچه این تحقیق توسط فرد محقق دیگری در زمان و مکان دیگری صورت پذیرد بتوان به نتایج مشابه‌ای دست یافت.
برای برآورد قابلیت اعتماد پرسشنامه می‌توان
از روش‌ها‌ی مختلف نظیر روش تکرار آزمون‌ها‌ (بازآزمایی)، روش معادل‏سازی (موازی و همتا)، روش آلفای کرونباخ و … استفاده کرد که معروفترین آنها‌ همان روش آلفای کرونباخ است. آلفای کرونباخ بین صفر تا یک محاسبه می‌شود که هرچه مقدار آن به یک نزدیک‌تر شود نشان دهنده اعتبار بالاتر پرسشنامه است. در این تحقیق برای برآورد اعتبار پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شده که فرمول آن عبارت است از:

α: ضریب آلفای کرونباخ