مقطع ارشد معماری : طراحی مجتمع تجاری-تفریحی با رویکرد طبیعت گرایی

ضرورت بهره گیری از سازواره های طبیعی

انسان از ابتدای آفرینش به نوعی از طبیعت الهام گرفته است چه آنجا که او برای عبور از رودخانه احتمالاً از روی تنه درختی که توسط عوامل طبیعی خم شده بود گذشت و چه آنجا که از آن برای ساختن پل های دیگر استفاده کرد . همیشه انسان به دنبال کشف رازهای خلقت طی سالیان متمادی بوده است . استفاده از راهکارهای طبیعت و یا بهره گرفتن از آن به روش های گوناگون در معماری و صنعت دارای اهمیت است چرا که طبیعت همواره بهترین روش ها را برای تکامل و تولید در پیش گرفته است . طبیعت بهترین مرجع برای یافتن پاسخ سئوالات بشر است که به تدریج شیوه جواب گرفتن از طبیعت را آموخته و می آموزد . این امر در طراحی و ساخت فضاها  و بناهای شهری و علوم مهندسی نیز صادق است (صدیق پور ، 1383: 87) . بشر با پیشرفت کنونی در عصر حاضر به توسعه علوم مبادرت نموده و در شگفتی های طبیعت دیدگاه های جدیدی را پیش روی خود گشوده است که این دیدگاه ها علاوه بر نمایش ظرافت ها و معماهای دستگاه عظیم خلقت ، اکنون تصویرگر توفیقات پر شماری در جهت پایداری تمدن بشری بوده است (فخر طباطبایی 1385: 118) . در دوره معاصر ، معماری در شهرها بسیار خسته کننده و ملال آور شده و انسان را نسبت به معماری مدرن و صنعتی که بسیاری خاکستری می نماید بیگانه نموده و نشاط اجتماعی خود را تا حدودی از این طریق از دست داده است در این راستا شناخت سازواره های طبیعی می تواند راهبردی مهم در جهت توسعه و تکامل معماری در پاسخ به نیاز انسان در عصر حاضر محسوب شود .

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد معماری : طراحی مجتمع تجاریتفریحی با رویکرد طبیعت گرایی با تاکید بر سازواره های طبیعی

آیت الله جوادی آملی (1386) درباره ضرورت بهره وری بهینه از منابع طبیعی می فرمایند : خدای سبحان موجودات را در تسخیر انسان قرار داد ، نه به این معنا که خود انسان آن ها را تسخیر کند ، بلکه خداوند آنها را برای بشر مسخر قرار داد . همه موجودات مسخر انسان هستند، از جهت لازم است به نحو احسن از این نعمت های الهی بهره برداری شود که در غیر این صورت کفران نعمت است ، یکی از این نعمت های ابتدایی دریا است  اگر انسان استفاده ابتدایی از آن بکند ، با سایر موجودات آبزی یکسان است و تسخیر آن مصداق ندارد . اگر انسان افزون از این ، از عمق دریا تا فضای درون و بیرون آن به تحقیق علمی بپردازد و معادن دریایی و سرمایه های موجود در دریا را شناسایی و به بشر عرضه کند ، آنگاه می توان گفت از دریای تسخیر شده استفاده صحیح شده است . به طور کلی اگر تنها به استفادهابتدایی از نعمت های الهی بسنده شود و مسخر بودن موجودات برای انسان نادیده گرفته شود ، چنان که قرآن کریم می فرماید : « الم یروا الی الطیر مسخرات » « والخیل و البغال و الحمیر لترکبوها » و از مخلوقات الهی به طور شایسته بهره مند نشوید ، کفران نعمت کرده و شامل آیه « ان الانسان لظلوم کفار » خواهد بود (جوادی آملی ، 1386) .

جوان توراس در این باره می گوید : « معمار آینده با الهام گرفتن از طبیعت خواهد ساخت ، چون این روش از تمامی روش ها معقول تر ، با دوام تر و مقرون به صرفه تر است » (سنوزیان ، 1389 : 54) .

به عنوان مثال یکی از قوانین طبیعت تفکیک ناپذیری کاربرد و زیبایی است . « در طبیعت ضرورتاً چیزی به عنوان زیبایی محض به طوری که فاقد کاربرد و عملکرد باشد شناخته نشده و متقابلاً هیچ نظام عملکردی ای فاقد زیبایی نیز در طبیعت قابل شناسایی نیست . در طبیعت هیچگونه تقسیم بندی مبنی بر تفکیک کاربرد و زیبایی امکان پذیر نیست » (الکساندر ، 1390 : 261) .

بنابراین هر نوع توسعه و یا پیشرفت در مهندسی در جهت رسیدن به یک معماری مطلوب به کمک قوانین طبیعت امکان پذیر است از این رو به نظر می رسد روجوع به الگوهای طبیعی می تواند استراتژی مناسبی در جهت بازدهی معماری بر مبنای مثلث ویترویوس و مفاهیم جدیدتر انسانی در معماری باشد . در این استراتژی کلی روش های متفاوتی در بهره گیری از طبیعت وجود دارد که به تفضیل در ادامه به آن می پردازیم .