مراکز آموزش عالی

3- اساسنامه سوم: فعالیت در استان تهران
اساسنامه سوم جامعه روحانیت مبارز که در تاریخ 29 مرداد ماه 1375 هـ.ش نوشته شد،‌ قلمرو فعالیت جامعه را از سطح شهر تهران به سطح استان تهران گسترش داد. بنابراین اساسنامه تنها در استان تهران فعالیت رسمی و تشکیلاتی دارد و این فعالیت توسط دفتر مرکزی و چند دفتر فرعی در مناطق مختلف تهران هدایت و اداره میشود. جامعه در خارج از کشور و سایر استان‌ها نیز شعبه‌ای ندارد؛ زیرا اساسنامه آن اجازه تأسیس شعبه در این مناطق را نداده است. جامعه در سطح شهرستان‌های استان تهران هم شعبه و دفتری ندارد، اما ارتباط جامعه با شهرستان‌های استان تهران از طریق روحانیون موجه،‌ حوزه‌های علمیه و ائمه جمعه صورت می‌گیرد. به طور مشخص و دقیق‌تر در سطح شهرستان‌های استان تهران امام جمعه هر شهرستان به صورت غیررسمی در حکم رابط جامعه روحانیت با آن شهرستان به حساب می‌آید. گرچه در آینده در نظر است تا به طور رسمی دفاتر و شعب جامعه روحانیت در آن شهرستان‌ها دایر شود. در حال حاضر هر منطقه دارای یک دبیر یا رئیس است که از سوی دبیر کل انتخاب می‌شود. وظایف عمده دبیران یا روسای مناطق هماهنگی میان روحانیون منطقه، برگزاری مراسم و دیگر فعالیت‌های مربوطه است(سلیم: 34).
باید توجه داشت که روسای دفتر مناطق مختلف شهر تهران و رابطین شهرستان ها و ائمه جمعه الزاماً از میان اعضای شورای مرکزی انتخاب نمی‌شوند،‌ بلکه انتخاب آنها زا میان روحانیون موجه و با نفوذ آن مناطق صورت می‌گیرد – گرچه در عمل اکثریت رؤسای مناطق شهر تهران از میان اعضای شورای مرکزی انتخاب شده‌اند.
براساس تقسیم‌بندی‌های سابق، شهر تهران به 14 منطقه تقسیم می‌شد که به تبع آن جامعه روحانیت دارای 14 دفتر بود. به گفته برخی از اعضای شورای مرکزی، ممکن است در صورت تصویب شورای مرکزی، این مناطق به 20 منطقه، مشابه مناطق بیست‌گانه آموزش و پرورش افزایش یابد. اما در حال حاضر که مناطق 14 گانه در عمل منحل و گسترش مناطق در سطح مناطق بیست‌گانه نیز به تصویب نرسیده است، جامعه با 8 دفتر در 8 منطقه،‌ در سطح شهر تهران به فعالیت می‌پردازد(همان: 35).
بهره چهارم:
4- اساسنامه چهارم: فعالیت در کل کشور
طبق ماده دو این اساسنامه که در جلسه 22/8/1386 به تصویب شورای مرکزی جامعه رسیده است، مرکز جامعه در تهران می‌باشد و در مراکز استان‌ها و شهرستان‌ها می‌تواند شعبه داشته باشد.
گفتار سوم: حوزه های(مکان‌های) فعالیت
فعالیت جامعه، عمدتاً در مساجد، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها متمرکز است:
1- مساجد
مهم‌ترین طریق ارتباط جامعه روحانیت با مردم، مساجد هستند. یادآور می‌شویم که درزمان حضرت امام (ره)، مساجد تهران مستقیماً زیر نظر جامعه اداره می‌شد، اما بعد از تأسیس «مرکز رسیدگی به امور مساجد»زیر نظر مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای، مساجد از نظارت مستقیم جامعه خارج شد. با این‌وجود، به دلیل آن که از زمان تأسیس مرکز رسیدگی به امور مساجد، متولیان آن از اعضای شورای مرکزی جامعه انتخاب شده‌اند، مساجد به صورت غیررسمی و غیر تشکیلاتی زیر نظر جامعه می‌باشد و جامعه از مساجد به عنوان پایگاه تبلیغی استفاده می‌کند. در ابتدای تأسیس مرکز، آیت‌الله مهدوی کنی دبیر کل جامعه روحانیت استان تهران از سوی رهبر معظم انقلاب به عنوان مسئول این مرکز انتخاب شد و در حال حاضر نیز آیت‌الله انواری از اعضای شورای مرکزی جامعه سرپرستی این مرکز را عهده‌دار است(دارابی، 1375: 135).
علاوه بر این، اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت در سطح شهر تهران امامت جماعت مساجد مناطق مختلف تهران و تعدادی از آنها نظیر آقایان امامی کاشانی، مهدوی کنی و هاشمی‌رفسنجانی (ایشان بعد از 1388 دیگر در در این سمت حضور ندارند) امامت جمعه تهران و آیت‌الله مجتهد شبستری نیز امامت جمعه تبریز را عهده‌دار هستند و ارتباط مستمر و همیشگی با مردم داشته و دارند. مساجد عمده‌ترین و مهم‌ترین مکان فعالیت جامعه روحانیت است و بدنه جامعه روحانیت مبارز نیز شامل یک مجموعه وسیع از ائمه جماعات و روحانیون و علمایی است که در سطح استان تهران دارای مدرسه و مسجدی بوده و یا عهده‌دار پستی اجرایی، مشاوره و… هستند. متعاقب این ارتباط، رابطه کمی و کیفی جامعه روحانیت با مردم برقرار می‌گردد، زیرا مردم متدین از روی علایق دینی، ‌ارتباط نزدیک و همیشگی با روحانی محل خود دارند که از طریق این پیوند کاملاً طبیعی، بسیج هواداران این تشکل که مردم متدین مسجدی هستند تحقق می‌یابد(حاجی بیگی کندری، 1379: 46) .
2- حوزه‌های علمیه
با توجه به این که قریب به اتفاق اعضای شورای مرکزی جامعه به تدریس علوم حوزوی اشتغال دارند و تعدادی از آنها نیز خود مسئولیت مدرسه علمیه‌ای را عهده‌دار هستند، حوزه‌های علمیه نیز در زمره مکان‌های فعالیت جامعه قرار می‌‌گیرد. اغلب مدارس علمیه شهر تهران به دست اعضای شورای مرکزی اداره می‌شود. به عنوان نمونه، آیت‌الله مهدوی کنی ریاست مدرسه علمیه مروی، آیت‌الله شبستری ریاست مدارس علمیه غرب تهران (مهدیه)، آیت‌الله عمید زنجانی ریاست مدرسه علمیه در اطراف میدان خراسان و حجه‌الاسلام ناصحی مدیر اجرایی جامعه، ریاست مدرسه علمیه المهدی در جنوب غرب تهران را عهده‌دار هستند. پیداست که این مدارس می‌توانند به عنوان یکی از مراکز ترتبیت هواداران جامعه به حساب آیند و طلاب آنها بخشی از هواداران جامعه محسوب گردند(کردی، 1386: 57).
3- دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
علاوه بر موارد قبلی، برخی از اعضای مرکزی جامعه، سمت‌های اجرایی و تدریس در دانشگاه‌ها را نیز برعهده دارند.
در حال حاضر آیت‌الله مهدوی کنی دبیر کل جامعه روحانیت مبارز سمت ریاست دانشگاه امام صادق (ع) را بر عهده دارد و حجه‌الاسلام مصباحی قبلاً در سمت معاونت پژوهش دانشگاه امام صادق (ع) و نماینده ولی فقیه در دانشگاه امام حسین (ع) فعال بوده است. آیت الله عمید زنجانی در کرسی استادی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران (ایشان در سال 1390 فوت گشتند)، حجه‌الاسلام علم الهدی در کرسی استادی و سمت معاونت دانشگاه امام صادق، آیت‌الله امامی کاشانی در جایگاه مدرسی و نیز ریاست مدرسه عالی شهید مطهری و حجه‌الاسلام قائم مقامی در کرسی استادی دانشگاه‌های تهران مشغول به کار می‌باشند.
علاوه بر این، بسیاری از اعضای شورای مرکزی در مناسبت‌های مختلف از سوی مؤسسات آموزشی، دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور برای سخنرانی و ارایه مشاوره‌های علمی و فرهنگی دعوت می‌شوند. تردیدی نیست که باوجود این فعالیت‌ها، مراکز عالی دانشگاهی و پژوهشی می‌تواند تحت تأثیر اقدامات اعضای جامعه روحانیت مبارز قررا گیرد.
گفتار چهارم: ساختار جامعه روحانیت مبارز
دبیر کل
دبیر کل جامعه روحانیت آیت‌الله مهدوی کنی از فعالان مبارزه علیه رژیم شاهنشاهی است که سال‌های مبارزه در تبعیدگاه‌ها و زندانهای رژیم شاه حبس بوده و به واسطه مبارزات مداومش همواره در تعقیب و گریز عوامل اطلاعات ساواک قرار داشته است. مقارن پیروی انقلاب ایشان از سوی امام خمینی به عضویت شورای انقلاب درآمد. وی از فقهای برجسته و علمای مشهور تهران و مورد اعتماد مراجع عظام تقلید از جمله حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری به حساب می‌آید. ایشان به واسطه برخورداری از موقعیت ممتاز علمی ، اخلاقی و شخصیتی، نفوذ معنوی ویژه‌ای در بین اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت، مبلغان روحانی و توده مردم دارد.
آیت‌الله مهدوی کنی پس از پیروزی، مدتی نیز پست نخست وزیری را عهده‌دار بود و پس از آن تا سال 1375 هـ.ش همواره عهده‌دار مسئولیت دبیر کلی جامعه روحانیت بوده است. در این سال بنا به دلایلی که گفته می‌شد، مهم‌ترین آن کهولت سن بوده است، از این سمت استعفا داد و طی مدت کوتاهی از همین سال آیت‌الله امامی کاشانی دبیر کل این تشکل روحانی گردید اما با عدم پذیرش استعفای آیت‌الله مهدوی کنی و اصرار شورای مرکزی، مجدداً وی در این سمت ابقا شد(دارابی، 1375: 45).
شایان ذکر است بر اساس ماده دوازدهم اساسنامه چهارم جامعه روحانیت، دبیر کل جامعه به مدت پنج سال از سوی شورای مرکزی انتخاب می‌شود و از اختیارات وسیعی برخوردار است.
وظایف دبیر کل به شرح ذیل می‌باشد: