مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای

نرخ هزینه بدهی مورد استفاده در معادله نرخ میانگین موزون هزینه سرمایه عبارت است از نرخ بهره اسمی قبل از مالیات، که واحد تجاری به قرض دهندگان خود می پردازد. اگر واحد تجاری منابع بدهی متفاوتی دارد که از بابت آنها بهره می پردازد، نرخ بدهی مورد استفاده در معادله میانگین موزون هزینه سرمایه، میانگین موزون نرخ بهره بدهیهای شرکت خواهد بود که برابر است با هزینه بهره پرداخت شده تقسیم بر مجموع ارزش دفتری آن بدهیها.
از آنجا که پرداخت هزینههای بهره کاهنده مالیات شرکت است و پذیرش بهره به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی باعث صرفه جویی مالیاتی میشود؛ این گونه صرفه جویی ها بایستی در محاسبه هزینه بهره بدهی مد نظر قرار گیرد. اساساً نرخ بهره بدهی بعد از مالیات که آن را نرخ بهره مؤثر مینامند، در محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه استفاده می شود. این نرخ توسط رابطه زیر بیان میشود (بریگام و همکاران ، 1382).
(2- 11)

تعدیل انجام شده فوق در به دلیل صرفه جویی مالیاتی ناشی از پرداخت هزینه بهره است.
2-4-7-4) نرخ هزینه تأمین مالی از طریق سهام ممتاز
شرکتهای زیادی برای تأمین بخشی از سرمایه مورد نیاز خود اقدام به انتشار سهام ممتاز مینمایند. به دلیل آنکه از سود تقسیمی به دارندگان سهام ممتاز مالیات کسر نمی شود، بایستی شرکت همه هزینه را خود متحمل شود و در هنگام محاسبه هزینه سرمایه سهام ممتاز هیچ نوع تعدیلی از این بابت انجام نخواهد شد.
با وجود آن که شرکتها الزامی به پرداخت سود به دارندگان سهام ممتاز ندارند (می توانند سودی جهت توزیع اعلام ننمایند)، ولی معمولاً این سود را پرداخت می کنند؛ زیرا در غیر این صورت اولاً نخواهند توانست سود سهام عادی را پرداخت نمایند و ثانیاً در بلندمدت نمیتوانند در بازارهای سرمایه وجوه اضافی مورد نیاز خود را تأمین کنند. نرخ هزینه سهام ممتاز که باید در محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه منظور شود، عبارت است از حاصل تقسیم سود سالانه هر سهم ممتاز بر خالص قیمت فروش هر سهم ممتاز (بریگام و همکاران ، 1382):
(2- 12)

: نرخ هزینه سهام ممتاز
: سود سالانه هر سهم ممتاز.
: خالص قیمت فروش هر سهم ممتاز (بعد از کسر هزینههای انتشار).
2-4-7-5) نرخ هزینه تأمین مالی از طریق سهام عادی و سود انباشته:
نرخ هزینه تأمین مالی از طریق انتشار سهام عادی عبارت است از نرخ بازدهی مورد انتظار سرمایه گذارانی که سهام عادی شرکت مورد نظر را خریداری نموده اند. مشکل از اینجا ناشی می شود که نمی توان نرخ بازده مورد درخواست سهامداران را (به مانند نرخ هزینه بدهی ها) به طور عینی ملاحظه نمود. یک سؤال مهم که ممکن است مطرح شود این است که آیا تأمین مالی از طریق سود انباشته نیز دارای هزینه است یا خیر؟ و اگر دارای هزینه است نرخ آن کدام است؟
یکی از منابع عمده تأمین مالی شرکتها سود انباشته است. در واقع سود انباشته آن سودی است که می بایست به سهامداران پرداخت می گردید، اما شرکت به نمایندگی از جانب آنها مجدداً آن را در شرکت سرمایه گذاری نموده است. لذا سهامداران انتظار خواهند داشت که نرخ بازدهی این وجوه حداقل برابر با نرخی باشد که از سرمایه گذاری در سهام عادی انتظار دارند. از این رو نرخ هزینه تأمین مالی از طریق سود انباشته با نرخ هزینه سهام عادی برابر است با این تفاوت که در محاسبه آن هزینه های انتشار و فروش وجود ندارد.
برای به دست آوردن نرخ هزینه تأمین مالی از طریق سهام عادی و سود انباشته روش های مختلفی وجود دارد که چند نمونه متداول آنها به شرح زیر ارائه می گردد (بریگام و همکاران ، 1382):
مدل بدون رشد
مدل رشد گوردن
مدل صرف ریسک
مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای
2-4-7-6) الگوی بدون رشد
این مدل ساده ترین مدل ارزشیابی سهام است که در آن فرض می شود میزان سرمایه گذاری شرکت در هر سال به اندازه استهلاک داراییهایش است و به این ترتیب توان سودآوری شرکت در آینده به مانند گذشته و ثابت فرض می شود. همچنین فرض دیگر مدل آن است که شرکت تمام سود قابل تقسیم خود را بین سهامداران توزیع می کند. نتیجه فرض اول مدل آن خواهد بود که درآمد هر سهم طی سنوات مختلف ثابت در نظر گرفته شود () و نتیجه فرض دوم آن است که سود تقسیمی هر سهم با درآمد هر سهم برابر شود(). بنابراین سود پرداختی سالانه (هزینه سهام عادی) به صورت اقساط مساوی بلندمدتی خواهد بود که نرخ آن به صورت زیر محاسبه می شود:
(2- 13)