علی بن حسین (ع)

وجوه گوناگونی چون خواندن ، دعا کردن وخواستن از خداوندمتعال و صدازدن و استغاثه ویاری خواستن و درخواست کردن و….. برای واژه‌ی دعا ذکر شده است.
یکی از شرایطی که مراعات آن برای شخص دعاکننده لازم است ادب است یعنی با کمال خضوع و رعایت تمام جوانب بندگی دست بر دعا بردارد.
د رمورد استعمال واژه ادب در قران باید گفت که این واژه در قرآن بکار نرفته لکن آیاتی که در آنها پیرامون نحوه برخورد یا رفتاری آکنده از ادب را به انسان می آموزد سخن به میان آمده می توان مفهوم و معنای ادب را از آنها استفاده نمود.
اصل واژه «ادب» به معنای دعا (فراخواندن مردم بر سر سفره خود) است.
از بزرگترین نعمات الهی و الطاف خداوندی نعمت دعا کردن و طلب حاجت از خداوند است که به بندگان اجازه فرموده تا او را بخواسته و با او راز و نیاز نمایند«ادعونی استجب لکم»
فصل دوم :
آداب و شرایط استجابت دعا

مقدمه :
دعا رابطه ی معنوی میان خالق و مخلوق و رشته پیوند میان عاشق است . دعا یاد دوست در دل راندن و نام او بر زبان آوردن و کلید عطا و وسیله قرب الی الله و مخ عبادت وحیات روح است.
دعا روی آوردن بنده فقیر محتاج بر درگاه خداوند بی نیاز و مشتاق است چنان مشتاق بندگان خویش است که فرمود : «اگر به درگاه من نیایید و از من چیزی درخواست نکنید به شما توجهی نمی کنم .» (فرقان /77) پس در این حال که حق تعالی باب دعا و مناجات را به روی بنده ی خود گشود و به او اجازه ی حضور در محضر خود داده ، بنده نیز باید ادب مقام مقدس ربوبیت را نگه دارد و چنان رفتار کند که سزاوار مقام حق تعالی است .
دعا یکی از موضوعات مهم قرآنی است که با بررسی و تأمل در مفاهیم آیات مرتبط با این موضوع و احادیث معصومین (ع) معلوم می شود رعایت آداب لازم است چون شناخت و آداب دعا و انجام شرایط آن در اثربخشی دعا و استجابت آن مؤثر است که آیات و روایات و احادیث بدان اشاره دارند در این فصل به ذکر و تحلیل برخی از آنها می پردازیم :
1-2) اعتراف به منشاء الهی توفیق دعا :
براساس تعالیم پیامبران الهی و آموزه های دینی ، بویژه معارف اسلامی ، ادب نخست در مقام دعا این است که آدمی از جانب خداوند ، رخصت یافته تا او را بخواند و نام پاک او را بر زبان جاری کند و هرگاه که بخواهد و هر جا که باشد با او به گفتگو بنشیند و راز خویش را با او در میان بگذارد و نیازهایش را از او بخواهد .
امام علی بن حسین (ع) می فرماید :
«اَلحَمدُ لِلهِ الذّی اُنادِیهِ کلما شِئتُ لِحاجتی و اَخلُوا بِهِ حیثُ شِئتُ لِسِریِ بِغَیرِ شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجَتی» (قمی ،مفاتیج الجنان، 306).
(سپاس و ستایش ، خدایی را است ، که هر گاه که خواهم ، برای نیاز خود ، او را بخوانم و بی سفارش کسی ، هر جا که خواهم برای راز خویش ، با او خلوت گزینم . پس [پاسخم گوید و] نیازم را برآورد ).
به تکرار در قرآن کریم و سخنان بزرگان دین ، به این رخصت و اذن و فراخوانی خداوند اشاره شده است :
«((((((((((( ((((((((( (((((((((( ((((((((((( (((( ((((((( (((((((( . (((((((((((( (((((((( (((((((((»(احزاب /41-42)
(ای کسانیکه ایمان آورده اید ! خدای را بسیار یاد کنید ، و او را بامداد و شبانگاه (شبانه روز) تسبیح گویید ).
امیرمؤمنان علی (ع) در سفارش به فرزندش امام حسن (ع) می فرماید :