سیاستهای تجاری

4-5-2-2 برنج:
بر حسب نتایج مندرج در جدول 4-20، درآمد حاصل از هر هکتار برنج بر حسب قیمتهای بازاری در شهرستان ساری، کمتر از درآمد حاصله بر حسب قیمتهای سایهای است. لذا مشخص میشود که سیاستهای دولت در بازار این محصول به زیان تولید کنندگان است که این امر توسط شاخصNPC در جدول شماره 4-20 هم نشان داده شده است که در آن، مقدار NPC برابر با 8/0 بوده و بیانگر این است که دخالت دولت در بازار برنج به ضرر تولیدکنندگان این محصول است که این امر عمدتا از طریق نامناسب بودن زیرساختهای مربوط به دسترسی به بازارهای جهانی، سیاستهای تجاری و سیاستهای نرخ ارز میباشد. نتایج محاسبه شاخصهای مزیتنسبی تولید برنج که در جدول 4-16 گزارش شده، نشان میدهد که تولید این محصول در شهرستان دارای مزیت نسبی بوده و سودآور است. همچنین طبق شاخص NPIC از بازار نهادهها حمایت شده و طبق شاخص NPC از بازار محصول حمایت نمیشود، لذا اقدام به محاسبه ضریب حمایت موثر (EPC) برای آن شده است. بررسی این شاخص نشان میدهد که مجموع اثرات مداخلهای دولت در بازار محصول و نهاده به زیان تولیدکننده است. تولید محصول در شرایط رقابت آزاد نیز سودآور است.
جدول 4-20: متوسط درآمد و هزینه نهادههای قابل مبادله و غیر قابل مبادله برنج بر حسب قیمتهای
بازاری و سایهای در شهرستان ساری (واحد: ریال/تن)
شرح درآمد هزینه سود
نهادههای قابل تجارت نهادههای غیرقابل تجارت
قیمت بازاری 11000000 13/1421122 6/6685576 2/2893301
قیمت سایهای 13591500 66/3523846 2/8818094 35/1245895
تفاوت 2587836- 53/2102724- 63/2132517- 87/1647405
مقادیر محاسباتی انواع شاخصهای مزیت نسبی تولید برنج
نام شاخص DRC SCB NPIC NPC EPC NSP
مقدار شاخص 87/0 9/0 4/0 8/0 95/0 21/4236044
ماخذ :محاسبات تحقیق
4-5-2-3 کلزا:
طبق جدول 4-21، بررسی مزیت نسبی محصول کلزا در شهرستان ساری نشان میدهد که درآمد حاصل از هر تن کلزا بر حسب قیمت بازاری در این شهرستان از درآمد حاصل بر حسب قیمت‏های سایهای کمتر است. لذا مشخص میشود که سیاستهای دولت در بازار محصول کلزا در این شهرستان به زیان تولید کنندگان است که این امر توسط شاخصNPC نشان داده شده است که مقدار آن کوچکتر از یک بوده و بیانگر این است که دخالت دولت در بازار کلزا به ضرر تولید کنندگان این محصول است که این امر عمدتا از طریق نامناسب بودن زیرساختهای مربوط به دسترسی به بازارهای جهانی، سیاستهای تجاری و سیاستهای نرخ ارز میباشد. همچنپین بر حسب نتایج مندرج در جدول شماره 4-21 مشخص میگردد که هزینه نهادههای قابل مبادله و غیر قابل مبادله بر حسب قیمتهای سایهای در این شهرستان بیشتر از مقادیر آنها بر حسب قیمتهای بازاری است. لذا مشخص میشود که سیاستهای دولت در بازار نهادهها (هم قابل مبادله و هم غیر قابل مبادله) در شهرستان ساری در تولید کلزا به نفع تولید کنندگان است که این امر توسط شاخص NPIC در جدول نشان داده شده است. با توجه به اینکه دخالت دولت در بازار محصول کلزا به زیان تولیدکنندگان بوده و در بازار نهادههای این محصول به نفع تولید کنندگان بوده است، لذا اقدام به محاسبه ضریب حمایت موثر (EPC) برای آن شده است. نتایج EPC در جدول نشان می‏دهد که حمایت موثر در شهرستان ساری برای تولید کلزا به سود تولیدکنندگان است، یعنی زیان منفی ناشی از بازار محصول کمتر از منافع ناشی از بازار نهاده ها بوده و در مجموع حمایت موثر در این شهرستان، مثبت میباشد.
جدول 4-21: متوسط درآمد و هزینه نهادههای قابل مبادله و غیر قابل مبادله کلزا بر حسب قیمتهای
بازاری و سایهای در شهرستان ساری (واحد: ریال/تن)
شرح درآمد هزینه سود
نهادههای قابل تجارت نهادههای غیرقابل تجارت