دانلود پایان نامه درمورد منابع معتبر، وزارت خارجه، تجانس

مطهری………………………………..30
1-1- طرح مسأله
از میان چهار کارکرد اصلی رسانه تلویزیون (تفریح و سرگرمی، اطلاع رسانی، آموزش وارشاد) تمایل مخاطبان رسانه‌ی ملی در وهله‌ی اول استفاده از این رسانه با کارکرد تفریح و سرگرمی است واغلب خانواده‌ها پس از فراغت از کار روزانه ، بخشی از وقت خود را به دیدن برنامه‌های شبکه‌های مختلف رسانه‌ی ملی خصوصا مجموعه‌های تلویزیونی اختصاص می‌دهند. با این پیش فرض که ارایه‌ی غیر مستقیم آموزش‌ها در قالب کلی کارکرد سرگرم کننده با مقاومت کمتری از سوی مخاطب مواجه می ‌شود و برد و تأثیر بیشتری دارد. سریال‌های تلویزیونی با هدف‌گذاری سازمانی، علاوه بر خصوصیت سرگرم کنندگی به دنبال ارایه‌ی آموزش‌های غیرمستقیم به جامعه هدف هستند.
پذیرش پیش فرض آموزش درونی و غیر مستقیم سریال‌های سرگرم کننده‌ی تلویزیونی اما، باعث ایجاد این نگرانی نیز هست که تأمین هزینه‌های بالای تولید و میلیون‌ها نفر ساعتی که صرف تولید وعرضه‌‌‌‌ی برنامه‌های تلویزیونی – به ویژه مجموعه‌های پرمخاطب – می‌شود، به دلیل فقدان روش‌های علمی سنجش وارزیابی تأثیرات برنامه‌ها روی مخاطب، به ضد خود مبدل نشود و نتایج نامطلوب نداشته باشد.
در تحقیق حاضر تلاش شده که با کنکاش در تعاریف دین و واکاوی ساختار و مؤلفه‌های دین و دینداری و همین‌طور اخلاق و اخلاق اسلامی‌‌‌‌، مجموعه‌ای کاربردی از تعاریف علمی برای تحلیل محتوای اخلاقی سریال‌های تلویزیونی ارائه شود. البته باید در نظر داشت که با عنایت به
جامع‌الاطراف بودن دین حنیف اسلام و گستره‌ی وسیع اخلاق اسلامی که در برگیرنده‌ی کل افعال انسانی است ، احصای عموم قواعد بیش از توان افراد و مجموعه‌های علمی است ولی باید گفت که “آب دریا را اگر نتوان کشید هم به قدر تشنگی باید چشید”. بنابراین در این تحقیق سعی شده است – در حد بضاعت – با احصای بخشی از قواعد قطعی اخلاق اسلامی گردآوری شده در منابع معتبر اخلاقی، این تعاریف و یافته‌های علمی در تحلیل محتوای اخلاقی “سریال مدارصفردرجه” به‌کار گرفته شود.
چون فضای حاکم بر سریال که با تأثیرپذیری از مقطع زمانی سریال، در برگیرنده‌ی طرح نظرات و گوشه‌هایی از عملکرد نحله‌های مختلف فرهنگی سیاسی و مذهبی حاضر در سریال است – البته درحد طرح در یک مجموعه سرگرم‌کننده‌ی تلویزیونی – و حوادث جاری در این مجموعه، مانند تصریحات و اشاراتی که به “فرصت تاریخی بعد از شهریور1320، آغاز اقدامات عملی صهیونیست‌ها در تأسیس رژیم نامشروع اسراییل، فضای حاکم بر جامعه بین‌الملل در سالهای جنگ جهانی دوم و تأثیرات آن بر سیستم‌های کوچک‌تری مثل ایران و…” شده فرصت طرح چند نحله‌ی فرهنگی را در – قامت فرد یا افرادی به عنوان نماینده‌ی آن مشرب به خصوص – در اختیار نویسنده و کارگردان این سریال قرار داده است. این مشرب‌های فرهنگی و خرده فرهنگ‌های دیگری که در سریال به نمایـش در می‌آیند عبارت‌اند از: خانواده اصیل مسلمان(حاصل پیوند یک ایرانی مسلمان معتقد با یک فلسطینی رزمنده…)، مجموعه‌های موازی ایرانی که هر یک قیمومیت فرهنگی غیر بومی را پذیرفته‌اند، همین‌طور نمایندگان مشرب‌های مختلف در فضای دانشگاهی خارج از ایران. تضارب و تزاحم آرای این مجموعه‌ها و افراد و همین‌طور که با طرح نظرات ایرانی ـ اسلامی، ایده‌آلیستی، فرصت‌طلبانه، نازیستی، صهیونیستی و… فرصت مناسبی برای طرح ارزش‌ها در اختیار کارگردان قرار داده بود. و از منظر دیگر جذابیت‌های گوناگون فضای حاکم بر سریال مثل دیالوگ‌های بازیگران، چندوجهی بودن قصه سریال و ساختار قابل دفاع مجموعه‌ی تلویزیونی”مدارصفردرجه” از یک سو، و اهمیت این رویکرد که حتی برنامه‌های سرگرم‌کننده رسانه‌ی ملی جمهوری اسلامی ایران بایستی با هنرمندی به ترویج ارزش‌های اسلامی همت گمارند، اینجانب را بر آن داشت که روی موضوع “ارزش‌های اخلاقی اسلام در سریال مدارصفردرجه” به حد بضاعت دقیق شوم. نوشتار پیش‌روی حاصل این غور و بررسی دانشجویانه می‌باشد.
2-1- ضرورت و اهمیت تحقیق
بایستگی ترویج ارزش‌های اسلامی در رسانه‌ی ملی و تصوری که در مورد سهولت ارائه رفتارهای اخلاقی در قالب سریا‌ل‌های تلویزیونی در میان سازندگان این آثار احساس می‌شود، باعث نگرانی‌هایی است که در آغاز نوشتار نیز اشاره‌هایی به آنها شد. باید پذیرفت که طرح موضوعات اخلاقی در سریال‌های تلویزیونی یک پدیده‌ی سهل و راحت نیست، هر چند به دلیل تجارب موفق و ماندگار تلویزیون پرداختن به این موضوعات ممتنع و نشدنی هم نیست.
شاید در بهترین وضع بتوان گفت ارائه‌ی رفتارهای دینی به طور اعم و موضوعات اخلاقی- به عنوان موضوعات مورد بررسی در این تحقیق- به طور اخص امری “سهل ممتنع”1است. سهل و راحت است چون تکلیف برنامه‌ساز با بسیاری از رفتارهای اخلاقی و غیر اخلاقی روشن است و باورهای اخلاقی جامعه‌ی مخاطب با مجموعه‌های برنامه‌ساز متجانس و از یک حوزه‌ی هویتی هستند و این امر مبنای فهم مشترک میان مخاطب و برنامه‌ساز از است. ممتنع بودن موضوع هم ناشی از آن است که این یا آن فعل اخلاقی یا غیر اخلاقی از کدام شخصیت و یا در چه فضایی سر میزند. این همان بزنگاه پر ریسک و خطر برنامه‌سازی برای یک جامعه‌ی دینی است. و حکایت گر اهمیت و ضروریت تحقیق دانشجویانه‌ی پیش روست.
در این تحقیق برآنیم با ارائه‌ی تعاریف علمی برگرفته از مبانی اخلاقی اسلام و رسیدن به جهت گیری درست در مسیر ارائه‌ی هنرمندانه‌ی موضوعات اخلاقی این جهت گیری‌ها را در سریال “مدار صفر درجه” مورد مداقه قرار دهیم و توفیق یا عدم توفیق این مجموعه را در این حوزه بررسی کنیم. (بررسی جهت‌گیری‌های اخلاقی سریال هم به عنوان نفس جهت‌گیری و هم به عنوان جهت‌گیری افعال و خصلت‌های اخلاقی و غیراخلاقی توسط هر یک از شخصیت‌ها در موقعیت‌های مختلف).
در این بررسی، هم خود جهت‌گیری فی حد ذاته مهم است و هم جهت‌گیری درست و مورد توقع از هر یک از شخصیت‌ها؛ به این موضوع در متن تحقیق بیشتر خواهیم پرداخت.
یکی دیگر از وجوه اهمیت این تحقیق، غور و بررسی خصلت‌های اخلاقی و ارزش‌گذاری جهت‌گیری‌های خصائل اخلاقی شخصیت‌هاست. در حد بیان ضرورت این بررسی می‌توان گفت، علاوه بر اهمیت بررسی رفتارهای اخلاقی در حوزه‌ها‌ی واجب مستحب، مکروه و حرام، معیار مهم دیگری نیز وجود دارد که بی‌توجهی به اهمیت آن و ساده انگاری در ارائه‌ی آموزش‌های غیرمستقیم، باز هم در بزنگاه پیشتر گفته به نقض غرض می‌انجامد. این معیار مهم که در متن تحقیق بیشتر به آن می‌پردازیم، نوع بیان هنری و جهت‌گیری‌های سریال در ارائه‌ی خصلت‌های اخلاقی است. کوشیده‌ایم در این حوزه نیز به تعاریف کاربردی و قابل تعمیم دست یابیم.
3-1- درباره‌ی سریال “مدارصفردرجه”:
سریال‌‌ تلویزیونی “مدار صفردرجه” در30 قسمت 50 دقیقه‌ای تولید ودرسال 1386 از شبکه اول سیما پخش شده است. شخصیت اصلی این سریال، جوان دانشجوی ایرانی به نام حبیب پارسا می‌باشد که در یک خانواده متعهد و مسئول ایرانی (پدری ایرانی: علی پارسا، کارمند مستعفی وزارت خارجه و منتقد سیاست‌های دولت ومادری فلسطینی: آسیه ، پرستاری معتقد و دلسوز با رفتاری انسانی) رشد یافته و درآغاز سریال درصدد ادامه تحصیل در یک دانشگاه معتبر خارجی است.
باهمکاری و مساعدت یکی دیگر از شخصیت‌های اصلی سریال، سرگرد فتاحی که دوست خانوادگی پارساست با بورسیه حبیب پارس و اعزام او به فرانسه موافقت می‌شود. با این توضیح که سرگرد فتاحی در موقعیتی قرار می‌گیرد که در مقابل دادن یک امتیاز بزرگ(چشم پوشی از پیگیری قتل خاخام اسحاق) به تشکیلات صهیونیستی درایران، موافقت سیستم با پذیرش بورس تحصیلی حبیب پارسا را می‌گیرد.
حبیب به فرانسه در آستانه‌ی جنگ دوم میرود ودر کلاس چند ملیتی ویا حداقل چند مسلکی یکی از دانشگاه‌های پاریس مشغول تحصیل می‌شود و کم‌کم به همکلاسی خود، دختری یهودی به نام سارا آستروک دل می‌بندد. این دختر یهودی از یک سو مورد علاقه‌ی فرزند یکی از سران صهیونیست‌هاست (جریانی که پیش‌تر پدر او را ترور کرده) و از سوی دیگر نزد دایی ضد صهیونیسم خود زندگی می‌کند که با چند سال تحقیق و جمع‌آوری اسناد پرونده‌ای افشا‌گرانه علیه صهیونیست‌ها آماده کرده است. آشنایی حبیب پارسا با این یهودی غیرصهیون، پای این دانشجوی ایرانی را به ماجراهایی باز می‌کند که با علت مخالفت سیستم در موردپذیرش بورسیه او تلاقی پیدا می‌کند… .
حسن فتحی که پیشتر با کارگردانی سریال “روشن‌ترازخاموشی” با محوریت داستان زندگی حکیم متأله ملاصدرا شیرازی، بخش‌هایی از مجادلات حکمای امامیه با اهالی و تعلق خاطر خود به مجموعه‌سازی در مورد تاریخ ایران(سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، علمی) نشان داده بود در این مجموعه نیز به حواشی سالهای پایانی جنگ جهانی دوم (تأسیس رژیم جعلی اسرائیل) در ایران پرداخته است. در داستان این سریال شخصیت اصلی، جوانی است ایرانی که در دهه‌ی 1320 برای ادامه‌ی تحصیل به فرانسه(مهد تمدن غرب) می‌رود، در آنجا با دختری یهودی(یهودی ضربه خورده از صهیونیزم) آشنا می‌شود و به او دل می‌بندد… .
در کنار این سه شخصیت اصلی(حبیب – سارا – فتاحی) شخصیت‌های محوری دیگر نیز وجود دارند که هریک تأثیر بسزایی در پیشبرد داستان به عهده دارند.
نام سایر عوامل و دست‌اندرکاران سریال به ترتیب زیر است:
کارشناس تاریخ عبدالله شـهـبـازی
طراح صحنه دکور و لباس ایـرج رامیـن‌فــر
تدوین بابــک رضـاخـانی
مدیر دوبلاژ بهــــرام زنـــــد
موسیقی فردیــن خلعتبـری
طراح گریم عبدالله اسکنـدری
مدیر تصویربرداری مرتضی پورصمدی
تهیه‌کننده حسـن بشـکــوفه
نویسنده و کارگردان حســن فتــــحی
4-1- اهداف طرح
1 ـ شناخت رفتارهای اخلاقی(رفتارهای پسندیده) و ضد اخلاقی(رفتارهای ناپسند)
2 ـ میزان انطباق محتوای سریال “مدارصفردرجه” با ارزش‌های اخلاقی
5-1- سؤال‌های تحقیق
1-5-1- سؤال اصلی تحقیق
ـ آیا سریال در ارائه‌ی رفتارهای اخلاقی موفق عمل کرده ونحوه‌ی ارائه‌ی ارزش‌های اخلاقی در سریال “مدار صفر درجه” با جهت گیری درستی انجام شده است؟
2-5-1- سؤال‌های فرعی تحقیق
ـ کدامیک از ارزش‌ها و ضد ارزش‌های اخلاقی و به چه میزان در سریال ارائه شده است؟
ـ ارزش‌های واجب وپسندیده‌ی اخلاقی تحقیق باکدام جهت‌گیری ‌و به چه میزان به‌نمایش درآمده‌اند؟
ـ گناهان کبیره و صغیره‌ی سریال کدامند؟ جهت‌گیری آنها در سریال چیست؟ سهم هریک در سریال چه‌قدر است؟
ـ شخصیت‌های مثبت و منفی سریال کدامند؟
ـ خصائل و صفات اخلاقی مطرح شده در سریال کدامند؟ با کدام جهت‌گیری در سریال به نمایش درآمده‌اند؟
6-1- تعریف مفاهیم تحقیق
ارزش2
گیدنز می‌گوید: “ارزش‌ها ایده‌هایی هستند که توسط افراد و یا گروه‌های انسانی در مورد اینکه چه چیزی مطلوب، مناسب خوب یا بد است، حفظ شده است. ارزش‏های مختلف جنبه‌های کلیدی گوناگون فرهنگ‎‌های انسانی را نشان می‌دهند. آنچه با ارزش است، از فرهنگ خاصی که در آن زندگی می‌کند متأثر است”(Gidenss,1989,P.199).
“ارزش مفهومی است که نشان دهنده مجموعه‌ای از گرایش‌های معیاری(مرکزی) نزد فرد در موقعیت‌های اجتماعی است که هدف‌های کلی او در زندگی را برایش تعیین می‌کند، هدف‌هایی که در رفتار عملی یا لفظی او آشکار می‌شود”(محمدخلیفه، 1378، ص 55).
“ارزش را از بنیادی‌ترین عوامل در تبیین اندیشه، عمل یا اعمال فرد و همچنین شکل‌گیری حیات اجتماع

دیدگاهتان را بنویسید