تعاونی و اهمیت آن در گردشگری

2-4-1- مفهوم تعاون و تعاونی

تعاون در لغت به معنای مشارکت، همیاری، دست یکدیگر را گرفتن، مساعدت و نوع دوستی می­باشد. از نقطه نظر جامعه­شناسی، زمانی تعاونی و همکاری شکل می­گیرد که تعامل اجتماعی بین اشخاص و گروه­هایی که هدف آنان پیوند دادن فعالیت­هایی چند، اعمال کمک متقابل و انحام کاری به طور مشترک است، پدید آید. از نظر اقتصادی تعاون و همکاری نوعی سازمان و عمل اقتصادی است که از طریق آن اشخاص و گروه­هایی با داشتن منافع مشترک، با یکدیگر جهت انجام فعالیت­های اقتصادی پیوند می­خورند و بالاخره اینکه تعاون و همکاری در سطح بین المللی و جهانی برای مشخص ساختن شکل خاصی از کمک متقابل اقتصادی و یا    کمک­های فنی که فارغ از هر نوع مقاصد سلطه جویانه کشور کمک کننده به انجام رسد بکار می­رود (نیازی و همکاران، 1385).

تعاون به معنی گروهی از افراد است که نیروی کار و توانایی­هایشان در قالب طرحی مشترک یکپارچه کرده­اند تا از منافع مشترک خود استفاد کنند و بر آن بیافزایند و در حالی که تمام سازمان­ها برخاسته از هم­آمیزی منافع اعضایشان می­باشند، تعاونی­ها متضمن فرایندی از مشارکت مردم می­باشد که در آن افراد ظرفیت­های مشخص خود را سامان می­دهند. لذا پویایی و بقای تعاونی­ها در مشارکت فعال مردم نهفته است (نیازی و همکاران، 1384).

نظام تعاون از جمله پدیده­هایی است که در راه ورود گروه­ها به طور جمعی به چرخه توسعه و نیز تعدیل اقتصادی و تعدیل بحران اشتغال نقش مؤثر و مفیدی دارد و این نظام در هر جا مانند یک مرکز کنترل روابط اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی و محلی می­تواند عمل کند. تعاون می­تواند موجب ارتباط افراد یک جامعه و پیدایش روحیه برادری و نوع دوستی در بین آن­ها گردد و از تفرق و تقابل و نیز خودخواهی و خود پرستی و بی­توجهی به منافع دیگران بر حذر دارد. تعاونی، انجمنی مستقل از افرادی است که به صورت داوطلبانه به منظور رفع نیازها و خواسته­های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خویش از طریق شرکتی با مالکیت مشترک و تحت کنترل دموکراتیک تشکیل می­شود. تعاونی­ها همچنین به مسئولیت­پذیری اجتماعی اعتقاد داشته و یکی از اصول آنها را توجه به جامعه­ای تشکیل می­دهد که تعاونی­ها در آن مشغول فعالیت هستند. یک سهم مهم نهضت تعاونی، همانا ظرفیت آن در گسترش و حمایت از توسعه کارآفرینانه در اشکال سازگار با اصول و اهداف گردهمایی جهانی برای توسعه اجتماعی است. در کل تعاونی و شرکت­های تعاونی که نهادهای اجتماعی هستند. مجموعه­ای از واحدهای اقتصادی و اجتماعی راتشکیل می­دهند که به منظور رفع تمام یا پاره­ای از نیازهای واقعی و مشترک اعضا از طریق خودیاری و کمک متقابل سازماندهی می­شوند و از همین رو ضرورتاً نیاز به باور و رعایت هنجارهای اصول سازماندهی و مدیریت علمی دارند (نیازی و همکاران، 1385).

2-4-2- تعاونی های گردشگری

تعاونی­های گردشگری به مثابه رابط بین دولت و مردم عمل می­کنند( حبیب پور و همکاران، 1383).امروزه در اکثر ممالک پیشرفته و حتی در کشورهای آسیایی به ویژه هند تعاونی­های توریستی نقش مهمی را در توسعه ملی این کشور ایفا کرده­اند. در واقع این کشورها از  تعاونی­های توریستی به عنوان ابزاری مهم و تأثیرگذار در توسعه­ی اقتصادی و اجتماعی کشور سود برده و توانسته­اند از طریق تشکیل و گسترش این نوع تعاونی ها به ایجاد فرصت­های شغلی برای مردم منطقه از یک طرف و کسب درآمد ارزی و توسعه­ی اقتصادی ملی از طرف دیگر اقدام نمایند (مولایی هشتجین و همکاران، 1390).

تعاونی­های گردشگری زیر مجموعه­ای از کل تعاونی­ها، جوامع کوچک و بزرگی از انسان­های متعهد و مسئول هستند که به حفظ ارزش­های اخلاقی در تمامی جنبه­های تجارت اعتقاد دارند. تعاونی­ها، شرکت­های مردمی تلقی می­شوند و انسان و نیازها و آمال او را یک اولویت می­دانند وآن را در دستور کار تعاون گران و اعضاء تعاونی قرار می­دهند. تعاونی­های گردشگری به عنوان تشکل­های غیر دولتی در بسیاری از کشورها نقش خود را در توسعه گردشگری به خوبی ایفا کرده­اند. این تعاونی­ها کلیه مراحل گردشگری مشتمل بر تبلیغات، پذیرش، راهنمایی، اسکان، مسافرت و …. مرتبط با گردشگران را به خوبی ساماندهی و برگزاری می­کنند. این تعاونی­ها گاهی چند منظوره و گاهی تک منظوره فعالیت می­کنند. تعاونی­های یک منظوره بخشی از امور را به عهده می­گیرند. این امر ممکن است حمل و نقل، راهنمایی و هدایت گردشگران، تبلیغ و یا حتی خدمات خاص باشد (فرزین، 1386).

انگیزه و محرک اصلی شکل­گیری تعاونی­ها، بهره­مندی همه شرکاء و اعضا از منابع و اهداف است. تعاونی­ها برای اهداف مختلفی ایجاد می­شوند. تعاونی­ها ایجاد می­شوند تا محصولات و خدمات جدید بیافرینند، به سطوح بالاتری از کفایت و صرفه جویی نسبت به مقیاس[1] دست یابند، بازارهایی افتتاح کنند که قبلاً غیر قابل دسترسی بودند یا به منابع مشترک مالی و یا انسانی دست یابند. تعاونی­ها می­تواند با نام­ها و ساختارهای مختلف در بخش خصوصی، یا بخش عمومی یا بین بخش­های خصوصی و عمومی شکل گیرند. با این حال رمز یک تعاونی موفق، تشخیص این نکته است که تعاونی رابطه­ای کاری است که در آن شرکا، خطرها، پاداش­ها و مسئولیت­های مشترکی را در قبال موفقیت یا شکست تقبل می­کنند. البته این طور نیست که شرکا به منابع یکسانی برسند. برای بخش عمومی یک مشارکت به شکل تعاونی با بخش خصوصی موارد زیر را به همراه دارد (گردشگری بریتیش کلمبیا[2]، 2003):

  1. دسترسی به منابع جدید سرمایه
  2. توسعه شتاب یافته دارایی­های زیر بنایی
  3. حفظ یا بهبود سطوح خدمات
  4. دسترسی به مهارت در طراحی، مدیریت و خدمات­رسانی
  5. درک ارزش دارایی­هایی که از آنها استفاده بهینه نشده است .
  6. ارزش بالاتر از فرصت­های توسعه اقتصادی از طرف دیگر برای بخش خصوصی مشارکت از طریق تعاونی ها موارد زیر را به همراه می­آورد(گردشگری بریتیش کلمبیا[3]، 2003):
  7. دستیابی به بازارهای جدید که به تنهایی قادر به توسعه نیستند.
  8. توانایی بهبود سطح مهارت و اجرا .
  9. گسترش محصولات و خدمات، فراتر از سطح کنونی
  10. افزایش اعتبار از طریق ارتباطات .
  11. فرصت کسب دستاوردی برابر با ریسک­ها و شایستگی­های مخاطره­ها .

[1] Economics of Scale

[2] Tourism British Columbia

[3] Tourism British Columbia

متن کامل :

 نقش عوامل مرتبط با توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری؛ - دانلود پایان نامه ارشد

دانلود پایان نامه نقش عوامل مرتبط با توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری؛مطالعه موردی تعاونی‌های گردشگری استان مازندران