اهمیت اطلاعات-پایان نامه دانشگاهی-دسترسی به متن پایان نامه های فارسی

در عصر حاضر اهمیت اطلاعات روز به روز افزایش می‌یابد تا جایی که مدیران می‌دانند بدون داشتن اطلاعات صحیح و به موقع

سازمان آنها قادر به ادامه حیات خویش نیست. صرافی زاده و پناهی (1384) در رابطه با اهمیت اطلاعات عقیده دارند که:

هر سازمانی که داده‌های صحیح، دقیق، بهنگام و جامع در اختیار داشته باشد و بتواند در کمترین زمان، به داده‌های مورد نیازش دستیابی داشته باشد، موفق تر است. نقش اطلاعات در مدیریت سازمان‌ها، نقش حیاتی و اساسی است. هر چه فضای اطلاعاتی یک سازمان به دقیق تر، شفاف تر، منسجم‌تر و سیستماتیک تر باشد، سازمان بهتر می‌تواند به اهدافش نایل آید، وجود فضای اطلاعاتی نادقیق، کدر، آشفته، متناقض، ناساختمند از مهمترین عوامل عدم پیشرفت در مدیریت سازمانها است (ص 93).

بنابراین در محیط پیچیده امروزی، اطلاعات یکی از مهمترین منابعی است که در اختیار مدیران قرار دارد و مدیران در همه سطوح برای هر نوع تصمیم گیری به اطلاعات صحیح نیازمند و اهمیت اطلاعات بیش از پیش آشکار گردیده است.

ویژگی‌های اطلاعات

اگر اطلاعات را داده‌های پردازش شده تعریف کنیم، باید گفت چنین اطلاعاتی دارای ویژگی‌هایی می‌باشد (بهشتیان و ابوالحسنی، 1373) از جمله: دقیق بودن، بموقع بودن و ذیربط بودن آن، به سخن دیگر، هنوز بسیاری از مردم اطلاعات را با داده‌ها اشتباه می‌کنند. برخی از کاربران اطلاعات از حجم زیاد داده‌ها رنج می‌برند. گرچه امروزه همه ما در معرض هجوم آلودگی ناشی از کثرت اوراق چاپی، جنون یادداشت برداری و نامه نگاری‌های اداری و نیز اطلاعات نادرست قرار داریم، با اینحال اطلاعات سودمند همچنان دور از دسترس بسیاری است که به آن نیاز دارند. منظور از دقیق بودن اطلاعات این است که اطلاعات روشن بوده و دقیقاً معنی داده‌هایی را منعکس سازد که بر آن مبتنی است. به موقع بودن اطلاعات به معنای آن است که دریافت کنندگان اطلاعات به هنگام نیاز به اطلاعات همان زمان دسترسی داشته باشند. ویژگی ذیربط بودن اطلاعات باعث می‌شود که به این پرسش‌ها که از سوی دریافت کننده مطرح می‌شود پاسخ گوید: اطلاعات به، چه، چرا، کجا، چه وقت، چه کسی و چگونه برسد. از طرف دیگر اطلاعات ذیربط برای یک دریافت کننده، لزوماً برای دریافت کننده دیگر ذیربط نیست. رهنورد (1384) عقیده دارد که “اطلاعات علاوه بر ویژگی‌های بموقع بودن، دقیق بودن و ذیربط بودن باید دارای ویژگی‌های کامل بودن، صحت داشتن، موثق بودن، قابلیت انعطاف و سادگی، نیز باشد”

افزایش تقاضا برای اطلاعات

دلایل گوناگونی برای افزایش روز افزون تقاضا برای اطلاعات وجود دارد افزایش پیچیدگی‌های محیطی، گسترش بازارهای جهانی، افزایش رقابت و نیاز سازمانها به اطلاعات برای اخذ تصمیم گیری‌های حیاتی از جمله این عواملند. بست[1] (2002) عقیده دارد که “افزایش پیچیدگی محیطی که سازمان‌ها در آن فعالیت دارند و محیطی که تصمیمات در آن اتخاذ می‌شود باعث نیاز بیشتر به اطلاعات است” (ص 73). علاوه بر این مواردتوسعه و پیشرفت فناوریهای گوناگون مانند فن آوری اطلاعات و مخابراتی موجب توجه بیشتر به اطلاعات گردیده است. لاودن[1] (1387) عقیده دارد که “جهانی شدن اقتصاد صنعتی، ارزش اطلاعات را بسیار بالا برده و نظام‌های اطلاع رسانی راه ارتباطات و توانایی تجزیه و تحلیل اقتصاد و مدیریت در سطح جهانی را برای شرکت‌ها فراهم می‌سازند” (ص 22). علاوه بر پیچیدگی روز افزون محیط بیرونی، پیچیدگی محیط داخل سازمان نیز تقاضا برای اطلاعات را افزایش می‌دهد. صرافی زاده و پناهی (1384) عقیده دارند که “عواملی که در داخل سازمان موجب افزایش تقاضا برای اطلاعات می‌شوند عبارتند از: الف- بزرگ شدن غالب سازمان‌ها، ب- تنوع محصولات و خدمات. ج- افزایش تخصص و فعالیت‌ها در سازمان” (ص 21). علاوه بر موارد فوق افزایش دانش، تحصیلات و آموزش تصمیم گیران و کاربران اطلاعاتی موجب تقاضای بیشتر و جامع برای اطلاعات گردیده تا در فعالیت‌های سازمانی به آنها کمک نماید.

تعاریف سیستم اطلاعات مدیریت

سیستم اطلاعات مدیریت[1] عنوانی است با کاربرد جهانی و در نشریات علمی‌و تحقیقی مطالب زیادی در مورد آن آمده است و به شکل‌های مختلف تعریف و خلاصه شده است. نظر مشترک بیشتر

مطالبی که درباره‌ی سیستم اطلاعات مدیریت جمع آوری شده است آن را به این صورت تعریف کرده است که “سیستم‌های اطلاعات مدیریت مجموعه‌ای از اشخاص، داده‌ها و روش‌هایی هستند که برای فراهم ساختن اطلاعات مفید برای مدیران و کاربران با یکدیگر کار می‌کنند” (سن[1]، 1990، ص 8). برای درک مفهوم سیستم اطلاعات مدیریت، نیاز است که تعاریف متعددی از آن بررسی شود، زیرا در متون مختلف صدها تعریف برای آن ارائه شده است. با این حال لادون (1994) معتقد است که “اکثر تعاریف تکنیکی، سیستم اطلاعات مدیریت را به عنوان گروهی از اجزاء یکپارچه که اطلاعات را جمع آوری، پردازش و ذخیره می‌سازد و اطلاعات را جهت حمایت تصمیم گیرندگان توزیع می‌نماید تعریف نموده اند” (ص 8). تعاریف سیستم اطلاعات مدیریت به اندازه مطالعه آن توسط محققان مختلف متعدد است ولی اکثریت آنها دارای وجوه مشترکی می‌باشد که در اینجا تنها به گزیده‌ای از این تعاریف اشاره می‌شود:

“سیستم اطلاعات مدیریت مجموعه‌ای نظام یافته از افراد، دستورالعمل‌ها، پایگاه داده‌ها و تجهیزات است که گزارشات لازم و روزمره مورد نیاز مدیران را جهت تصمیم گیری ارائه می‌نماید” (صرافی زاده و پناهی، 1384، ص 41).

مدهوشی (1379) با تأکید بر جنبه کامپیوتری، سیستم اطلاعات مدیریت را بدین شرح تعریف نموده است که:

“سیستـم اطلاعات مدیریت عبـارت است از یک سیستم جامع ماشین ـ کاربر، که برای آماده سازی اطلاعـات جهت پشتیبانی

عملیات و وظایف تصمیم گیری در یک سازمان به کار می‌رود؛ این سیستم از سخت‌افزار و نرم‌افزار کامپیوتری و رویه‌های کاری و پایگاه اطلاعاتی و مدلهایی جهت تجزیه و تحلیل، برنامه ریزی، کنترل و تصمیم گیری استفاده می‌کند” (ص 19).

دیوید و اولسون[1] (1985) عقیده دارند که “سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی‌یکپارچه متشکل از کاربر و ماشین برای ارائه اطلاعات در پشتیبانی از عملیات، مدیریت و تصمیم گیری در سازمان است. این سیستم از نرم افزار و سخت افزار رایانه ای، راهنماها و دستورالعمل‌ها، مدل‌هایی برای تحلیل، برنامه ریزی، کنترل و تصمیم گیری و یک پایگاه اطلاعات بهره می‌گیرد” (ص 6).

در تعریفی دیگر “سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی‌است که داده‌های محیطی را جمع آوری و داده‌های تبادلات و عملیات سازی را ثبت می‌کند و پس آنها را فیلتر، سازماندهی و انتخاب کرده و به عنوان اطلاعات به مدیران ارائه می‌نماید” (موردیک و مانسون[2]، 1986، ص 16)

همانطور که در تعاریف فوق مشاهده گردید اکثر محققان سیستم اطلاعات مدیریت را سیستمی‌یکپارچه می‌دانند که نیازهای اطلاعاتی مدیران و کاربران را فراهم می‌سازند. جامع ترین

تعریف از سیستم اطلاعات مدیریت توسط آواد[1] در سال 1988 بیان گردیده است که در این پژوهش بیش از بقیه تعاریف مورد تأکید است. آواد (1988) سیستم اطلاعات مدیریت را بدین شرح تعریف نموده است:

“سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی‌یکپارچه، رایانه‌ای و کاربر ـ ماشین است که اطلاعات لازم را برای حمایت از عملیات و تصمیم گیری فراهم می‌کند. عناصر اصلی این سیستم عبارتند از: 1) سیستمی‌یکپارچه برای خدمت به تعداد زیادی کاربر، 2) سیستمی‌رایانه ای که تعدادی نرم افزار اطلاعاتی را از طریق یک پایگاه اطلاعات به هم مرتبط می‌کند، 3) رابط کاربر ـ ماشین که به جستجوهای فوری و موقتی پاسخ می‌دهد، 4) ارائه اطلاعات به تمام سطوح مدیریتی و 5) پشتیبانی از عملیات و تصمیم گیری” (ص 5).

با مطالعه‌ی تعاریف فوق می‌توان نتیجه گرفت که سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی‌یکپارچه و رایانه‌ای می‌باشد که اطلاعات لازم را برای مدیران فراهم می‌آورد و آنان را در تصمیم گیری یاری می‌رساند.

انواع سیستم‌های اطلاعاتی

سیستم‎های اطلاعاتی را به انواع مختلفی طبقه بندی می‌کنند که در زیر به چند نمونه از آن اشاره می‌کنیم. برین[1] (1997) عقیده دارد که “انواع سیستم‎های اطلاعاتی شامل: 1. سیستم‎های پشتیبانی عملیات[2]، که این سیستم‎ها از پردازش اطلاعات مورد

نیاز برای عملیات روزمره کسب و کار پشتیبانی می‌کنند؛ و 2. سیستم‎های پشتیبانی مدیریت[1]، که این سیستم‌ها نیازهای تصمیم گیری مدیریت عالی، میانی و سرپرستی را پشتیبانی می‌کنند” (ص 29).

سیستم‎های پشتیبانی عملیات (لاودن، 2000) شامل سیستم‎های پردازش مبادلات[2]، سیستم‎های کنترل‎پردازش[3] سیستم‎های خودکار اداری[4] می‌باشد. سیستم‎های پشتیبانی مدیریت نیز به سه دسته تقسیم می‌شود که شامل: سیستم‎های گزارش دهی مدیریت، سیستم‎های پشتیبان تصمیم[5] و سیستم‎های اطلاعات مدیران اجرایی[6] می‌باشد.

سیستم گزارش دهی مدیریت[1] (MRS)

سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت که همچنین سیستم‌های گزارشگری اطلاعاتی نیز نامیده شده است از مهمترین سیستم‎های پشتیبانی مدیریت محسوب می‎شود، سیستم‎های گزارش‎دهی مدیریت بسیاری از نیازهای اطلاعاتی تصمیمات روزمره مدیریت را پشتیبانی می‌نماید. گزارش‌ها، نمایش‌ها (گراف‌ها و نمودارها) و گزارشات واکنشی به وسیله چنین سیستم‌هایی فراهم می‌گردند.

لوکاس[1] (1994) عقیده دارد که “سیستم گزارش دهی مدیریت تمرکز بر پردازش داده‌ها[2] بر خود کار کردن فعالیت‌های اداری را به تأکید بر فراهم کردن اطلاعات مبتنی بر گزارش[3] برای گزارش گیری، برنامه ریزی و کنترل مدیریت تبدیل می‌کند” (ص 184).

به عبارت دیگر می‌توان گفت، سیستم‌های گزارش دهی مدیریت با تولید گزارشات خلاصه و ساختاری و با مبنای منظم و تکراری، کار مدیریت را تسهیل می‌کنند. سیستم‌های اطلاعاتی انواع متوعی از گزارشات، نظیر گزارشات برنامه‎ای، گزارشات درخواستی، گزارشات خاص، گزارشات تفصیلی، گزارش بر مبنای استثناء و گزارشات تاریخی در اختیار مدیران قرار می‌دهند که در زیر چند مورد از آنها (صرافی زاده و پناهی، 1384) توضیح داده شده است:

الف) گزارشات برنامه ای: گزارشاتی هستند که به طور متناوب و یا بر اساس برنامه زمانبندی شده مانند روزانه، هفتگی یا ماهانه تولید می‌شوند.

ب) گزارشات درخواستی: این گزارشات بر مبنای درخواست مدیران یک سری اطلاعات خاص را ارائه می‌کنند. به عبارت دیگر ماهیت این گزارشات درخواستی می‌باشد.

ج) گزارشات تفصیلی: در این نوع گزارشات، ریز اقدام اطلاعاتی که منجر به تهیه گزارشات دیگر شده است را می توان

دریافت نمود. این نوع گزارشات برای کنترل اقدام اطلاعات گزارشات دیرافت می‌شود و نشان دهنده مبنای شکل گیری یک عدد در گزارش می‌باشد.

د) گزارشات بر مبنای استثناء:

“این گزارشات فقط در مواردی که وضعیت غیرعادی بوده و علائم هشداردهنده وجود داشته باشد تهیه می‌شود. این گزارش‌ها برای مدیران در مسأله تأخیرات مفید است زیرا یکی از وظایف مدیران حل مسأله است و بررسی تأخیرات برای مدیریت صحیح، اساسی است”. (مدهوشی، 1379، ص 35).

در نتیجه سیستم‌های گزارش دهی مدیریت یکی از مهمترین سیستم‌های سازمانی می‌باشند. چرا که، بزرگترین هدف  سیستم‌های اطلاعاتی ارتقاء توان تصمیم گیری مدیریت به سطحی واقعاً بالا می‌باشد. علاوه بر این سرعت در بازیابی اطلاعات با توجه به دسترسی سریع به آنها، امنیت، دقت تمرکز در اطلاعات از دیگر خصوصیات سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت می‌باشد.سن[1] (1990) عقیده دارد که “سیستم اطلاعات هر مدیری در هر سازمانی به مانند لباسی است که با توجه به خصوصیات شخصی و منحصر به فرد او (طرز تلقی، دیدگاه‌ها و استعدادها) تهیه شده است و در رویارویی با یک موقعیت خاص، مدیران دیدگاه‌های متفاوتی را در پیش می‌گیرند” (ص 499). همچنین سیستم گزارش دهی مدیریت مانند هر سیستم دیگری دارای عناصر و ساختاره می‌باشد، معمولاً در سیستم‎های اطلاعات مدیریت داده‌هایی مورد پردازش قرار

می‌گیرند که توسط سیستم پردازش مبادلات[1] (TPS) و دیگر منابع اطلاعات داخلی تولید می‌شود، شکل زیر ساختار یک سیستم اطلاعات مدیریت را نشان می‌دهد.

سیستم‌های اطلاعات مدیران اجرایی[1] (EIS)

سیستم‌های اطلاعات مدیران اجرایی که نیازهای مدیران ارشد یا اجرایی را تأمین می‌کنند، این سیستم‌ها بالاترین سطح را از نظر ترکیب داده‌ها دارا می‌باشند و معمولاً شامل گزارشات به شکل استاندارد بوده و از جدیدترین سیستم‎های اطلاعاتی هستند. راولی (1379) سیستم‌های اطلاعات مدیران اجرایی را به شرح زیر تعریف نموده است:

سیستم‌های اطلاعات مدیران اجرایی مبتنی بر کامپیوتر می‌باشند و تصمیم گیری و فعالیت‌های اثربخش در سطوح بالای یک سازمان را پشتیبانی می‌کنند. این سیستم‌ها ضمن جمع آوری اطلاعات از منابع داخلی و خارجی سازمان، آنها را در قالب مطلوب و با توجه به اطلاعات کلیدی در دسترس مدیران عالی قرار می‌دهند. برای بکارگیری این سیستم‌ها لازم است مدیران از بخش‌های مختلف سازمان، محیط و عوامل بیرونی آن آگاه باشند (ص 110).

سیستم‌های اطلاعات مدیران اجرایی (برین[1]، 1997) سیستم‌هایی هستند که بسیاری از خصوصیات سیستم‌های پشتیبانی تصمیم و سیستم‌های پشتیبانی مدیریت را با یکدیگر ترکیب می‌سازند. این سیستم‌ها برای اولین بار که ایجاد شدند بر تحقق نیازهای استراتژیک مدیریت عالی متمرکز بودند. روساخر و اولسون[2] (2008) عقیده دارند که “اولین هدف سیستم‌های اطلاعاتی مدیران اجرایی فراهم آوردن امکاناتی جهت دسترسی

سریع و آسان مدیریت اجرایی، عوامل حیاتی موفقیت[1]، که به معنی عوامل کلیدی که در تحقق اهداف استراتژیک سازمان حیاتی است، می‌باشد” (ص 70). بنابراین سیستم‌های اطلاعاتی مدیران عالی، اطلاعاتی را که به مدیران دید و بینش واضح تری از روندها و وقایع حساس و کلیدی، قبل از اینکه نسبت به انجام آنها خیلی دیر شده باشد، را تحلیل می‌کنند و نمایش می‌دهند.

سیستم خودکار اداری[1] (OAS)

مدی سان و دارتون[2] (1996) اظهار می‌دارند که “سیستم اتوماسیون اداری، سیستم‌های مبتنی بر کامپیوتر هستند که در تسهیل ارتباطات و افزایش بهره وری مدیران و کارکنان اداری از طریق مستندسازی کمک می‌کنند” (ص 98).

رواج ریز کامپیوترها در ادارات (صرافی زاده و پناهی، 1384)، با انتشار روزافزون محصولات جدید ارتباطی، کامپیوتری و ذخیره سازی اطلاعات و تغییرات اساسی در روش اجرایی امور اداری همراه بوده است. در ابتدا از سیستم‎های کامپیوتری برای مکاتبات به صورت مستقل استفاده می‌شد، اما به مرور زمان کامپیوترها به یکدیگر مرتبط گردیدند. این ارتباط به کاربران اجازه می‌دهد نه تنها از فایل‌های مکاتبات به صورت مشترک استفاده نمایند، بلکه می‎توانند برای یکدیگر ارسال نمایند. در جدول زیر انواع سیستم خودکار اداری و کاربرد آنها شرح داده شده است.

سیستم پردازش عملیات[1] (TPS)

صرافی زاده (1380) سیستم پردازش عملیات را به شرح زیر تعریف نموده است:

سیستم‌های پردازش عملیات، عملیات روزمره سازمان را پشتیبانی می‌کنند. چند سیستم نمونه در این زمینه عبارتند از: سیستم رزرو بلیط، سیستم ثبت سفارشات، سیستم پردازش چک، سیستم حساب‌های دریافتنی و سیستم پرداخت حقوق و دستمزد. این سیستم‌ها به شرکت‌ها و سازمان‌ها کمک می‌کنند تا عملیات

روزمره خود را اجرا نموده و فعالیت‌های خود را کنترل نمایند. (ص 201)

به طور کلی سیستم پردازش مبادلات از سطح عملیاتی سازمان حمایت می‌نماید. یک سیستم پردازش رخداد، سیستمی‌کامپیوتری است و داد و ستدهای روزمره و روتین دار را که جهت انجام فعالیت‌های سازمانی ضروری است ثبت می‌نماید. کورتز[1] (1995) عقیده دارد که “سیستم پشتیان عملیات به عنوان سیستمی‌که مدیران را در مواردی چون وضعیت عملیاتی درونی و روابط مؤسسه با محیط بیرونی و پشتیبانی دیگر سیستم‌های اطلاعاتی که تصمیم گیری را تسهیل می‌سازند، آگاه می‌سازد، می‌توان در نظر گرفت” (ص 102). رستمی‌(1375)، اهمیت سیستم پردازش مبادلات را بدین شرح بیان می‌کند:

سیستم پردازش تبادلات، بخش مهمی‌از سیستم اطلاعات مدیریت را تشکیل می‌دهد، اکثر فعالیت‌های روزمره MIS[2] جامع، از طریق سیستم پردازش عملیات اداره و اجرا می‌شوند. در صورت بروز مشکل، این سیستم پاسخگو خواهد بود. بهبودهای حاصله در کسب مزیت‌های استراتژیک همانند، ارائه خدمات بهتر، محصول با کیفیت بالاتر و هزینه‌های کمتر اغلب مدیون بهبود در سیستم پردازش عملیات می‌باشد. (صص 37 و 38).

امروزه، تصور سازمان بدون سیستم پردازش عملیات دور از ذهن می‌باشد، چون اکثر سازمان‌ها به اطلاعات عملیات روزمره خود نیازمند می‌باشند. “سیستم‌های پشتیبان عملیات به پنج

دسته تقسیم می‌شوند: 1. سیستم‌های فروش و بازاریابی 2. سیستم‎های تولید کارخانه 3. سیستم‎های مالی و حسابداری 4. سیستم‎های منابع انسانی 5. انواع دیگر از سیستم‎ها که با توجه به نوع خاص سازمان به کار گرفته می‌شود”. (برین[1]، 1997، ص 266). به طور کلی دو نوع سیستم پردازش عملیات (TPS) می‌توان مشاهده کرد یکی، سیستم‎های پردازش بهنگام و دیگری، سیستم پردازی دسته ای.

سیستم‌های پردازش بهنگام[1] :

“در این نوع سیستم‌ها ارتباط مستقیمی‌بین کاربر و برنامه‌های کاربردی وجود دارد و کاربر داده‌های مربوط به یک عمل یا معامله را وارد سیستم می‎کند و برنامه در مورد آن معامله پاسخ می‎دهد” (صرافی زاده و پناهی، 1384، ص 204). در این نوع سیستم بین ورود داده، پردازش، بهنگام نمودن داده‌های ذخیره شده و ارائه گزارش بر اساس آن، فاصله زمانی وجود ندارد.

سیستم پردازش دسته ای[1]

مهدوی (1379) عقیده دارد که “در سیستم پردازش دسته ای داده‌های وارده به یک سیستم، در یک عملیات یا فایل تشکیل گروه می‌دهند و یکجا پردازش می‌شوند”

اگر چه پردازش دسته ای نسبت به پردازش عملیات بهنگام، قدیمی‌تر و گاهی نیز کندتر است اما مزایایی نیز دارد و در برخی شرایط، نسبت به آن کارآمدتر می‌باشد. در عین حال از آنجایی که عملیات به صورت دسته ای پردازش می‎شوند، کنترل پردازش آنها آسانتر می‌باشد.

سیستم خبره یا هوشمند[1] (ES)

“سیستم‌های خبره، سیستم‌های رایانه ای هستند که در بردارنده‎ی برخی از تجارب و دانش تخصصی یک متخصص هستند. سیستم‌های خبره بدین ترتیب از خبرگان تقلید کرده و به عنوان یک مشاور در یک حوزه یا حیطه دانش ویژه عمل می‌کنند” (راولی، 1379، ص 111). سیستم‎های خبره به عنوان سیستم‎هایی که بتوانند به جای انسان در فرآیند تصمیم‎گیری به انتخاب بپردازند در اواخر دهه 90 مطرح گردید. هدف اصلی این سیستم‎ها جایگزینی ویژگی‎های انسان خبره با نرم‎افزارهای هوشمند است، به طوری که بتوانند با طرح مسئله از سوی کاربر، آن را تحلیل و با استفاده از بخش دانش پایه خود بهترین راه حل را انتخاب نمایند. این سیستم ویژگی‎های متعددی دارد. استایر و جورج[2] (1998) ویژگی‎های سیستم خبره را بدین شرح بیان می‌کنند که:

1. سیستم خبره می‌تواند استدلال تصمیمات پیشنهادی خود را تشریح نماید: سیستم خبره می‌تواند تشریح کند که چگونه و

چرا به یک تصمیم رسیده است و یا یک راه حلی ارائه نموده است که این یک ویژگی ارزشمند است.

  1. سیستم خبره می‌تواند رفتار هوشمندانه خود را نمایش دهد: این سیستم با جمع آوری یک سری داده می‌تواند ایده‌ها یا شیوه‌های جدید را برای حل مسائل ارائه نماید.
  2. استنتاج از روابط پیچیده: سیستم‎های خبره می‎توانند داده‎های مربوط به شرایط فوق‎العاده پیچیده را ارزیابی نموده، نتیجه‎گیری کرده و راه حل مسائل را پیدا کنند.
  3. سیستم خبره‎ی می‎تواند دانش کارشناسان را نگهداری کند: یک قابلیت منحصر به فرد سیستم خبره این است که می‎تواند از تجربه انسان که ممکن است گاهی فراموش شود استفاده نماید.
  4. کار در شرایط عدم اطمینان: یکی از مهمترین ویژگی‎های سیستم خبره توانایی کار با معلوماتی است که کامل و یا کاملاَ دقیق نیست. سیستم خبره با استفاده از احتمالات، آمار و شهود با این نوع مسائل کار می‌کند (صص 483 ـ 484).

گرچه ویژگی‎های مثبت سیستم‎های خبره رو به فزونی است (بهان و هولمز، 1377) اما وجود چند نقطه ضعف ویژگی‎های مثبت آنها را محدود می‎کند از جمله این نقاط ضعف می‎توان هزینه زیاد، کنترل دقیق و پیچیدگی زیاد، دشواری نگهداری سیستم‎های خبره، عدم توسعه هوش سیستم خبره توسط خودشان، تخصصی بودن و محدود شدن به حل مسائل خاص را بر شمرد.

“سیستم خبره متشکل از نرم‎افزارهایی هستند که اطلاعات و دانش را ذخیره و مانند انسان نتیجه گیری و استنباط می‎کند. با اجزا تشکیل‎دهنده این سیستم عبارتند از: پایگاه دانش[1]، ابزار استناج[2]، ابزار تشریح و تفسیر[3]، ابزار استفاده از پایگاه دانش[4]، وسیله ارتباطی کاربر[5] ” (صرافی زاده و پناهی

مدیریت و سیستم‌های اطلاعات مدیریت

مدیران در محدوده وسیعی از تصمیمات نسبت به فن آوری اطلاعات و تصمیماتی، که برای موفقیت و بقای سازمان حیاتی

هستند، گرفتار شده اند. امروزه در صد زیادی از سرمایه گذاری‌ها در سازمان‌ها برای اطلاعات صورت می‌گیرد و این امر، مدیران را با چالش‌های جدیدی مواجه کرده است. لوکاس[1] (2000) اظهار می‌دارد که “در یک بررسی که اخیراً در بین 373 تا از مدیران آمریکایی اذعان داشتند که باید از رایانه و سیستم اطلاعات مدیریت در شغلشان استفاده کنند” (ص 15).

به دلیل نفوذپذیری بیش از حد سیستم‌ها و فن آوری اطلاعاتی، مدیران در تمام سطوح و در تمام نواحی وظیفه ای سازمانی با این فن آوری در گیر هستند. اسپادیز و آنانیادیس[2] (2005) عقیده دادند که:

مدیران با چالش‌هایی نظیر موارد زیر مواجه اند:

1 ـ سازمان‌ها در عصر اطلاعات با محیطی پیچیده تر و غیر قابل پیش بینی تر مواجه خواهند شد که مدیریت در این فضای ابهام آمیز نیازمند مهارت‌های فوق العاده است.

2 ـ کسب آمادگی برای بکار گیری تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری مناسب با توجه به تغییرات سریع در فن آوری‌ها .

3 ـ انتخاب سیستم‌هایی برای حمایت از کلیه کارکنان، ذینفعان و سایر کسانی که از ارتباط رایانه ای در شغلشان استفاده می‌کند.

4 ـ تأثیر بالقوه فن آوری اطلاعات بسیار زیاد است. در جامعه پیچیده امروز، دانش فن آوری اطلاعات برای آموزش افراد بویژه مدیران حرفه ای بسیار حیاتی است.

5 ـ مدیریت کنترل فناوری اطلاعات که بزرگترین مسئولیت مدیر در ارتباط با سیستم‌های اطلاعاتی می‌باشد.

سیستم اطلاعات مدیریت و نقش‌های مدیران

در سازمان‌های امروزی نقش‌های مدیران نسبت به گذشته پیچیده تر گردیده است. مک لئود (1990) به نقل از مینتزبرگ[1]، اظهار می‌دارد که “اطلاعات در سازمان به طور مستمر جریان پیدا می‌کند و مدیر نقش‌های مختلفی که ایفا می‌کند عامل اصلی ایجاد تسهیل جریانی اطلاعاتی است، این نقش‌ها به طور کلی به سه دسته تقسیم می‌شوند: 1. نقش ارتباطی (تعاملی) 2. نقش اطلاعاتی و 3. نقش تصمیم گیری