استان مازندران

سویای بهاره 350000 250000 150000 150000 150000 450000
برنج 400000 250000 150000 150000 200000 650000
ماخذ: نتایج تحقیق
با توجه به جدول 4-17، مقدار قیمت سایهای ماشینآلات برای این دومحصول 5/410701 ریال محاسبه گردید.
ماشینآلات ماهیت دوگانهای دارد و در واقع بخشی از آن قابل تجارت و بقیه داخلی میباشد. از طرف دیگر سهم قابل تجارت و غیر قابل تجارت آن درکشور مشخص نمیباشد، بنابراین با توجه به مطالعات انجام شده در کشورهای دیگر و همچنین مطالعات داخلی، 64 درصد هزینه ماشین آلات خارجی و 36 درصد آن داخلی در نظر گرفته شد.
4-5-1-8 آب
برای محاسبه قیمت سایهای آب برای محصولاتی که آبیاری میشوند، از روش گرانترین هزینه استحصال استفاده شد. برای این منظور، گرانترین هزینه استحصال برای محصول برنج و سویا انتخاب شد. گرانترین هزینه استحصال آب برای این دو محصول که دوره کشت و برداشت تقریبا یکسانی دارند، مربوط به برنج بوده و بالاترین هزینه آبیاری یک تن برنج 8/1843657 ریال میباشد و با توجه به نیاز آبی 88/2359 مترمکعبی برای هر یک تن برنج در شهرستان، ارزش سایهای هر مترمکعب آب 25/781 ریال برآورد گردید.
4-5-1-9 سوخت و حاملهای انرژی
بحث در مورد سوخت و حاملهای انرژی از مشکلترین و پیچیدهترین مباحث مربوط به یارانهها، انحراف قیمت و قیمت سایهای آنها است زیرا اولا سوخت و حاملهای انرژی به عنوان ورودی (نهاده) همه صنایع پیشین و پسین بخش کشاورزی است و از اینرو تغیردر قیمت آنها بر قیمت سایر نهادهها (مثل قیمت و هزینه ماشین آلات کشاورزی، استحصال آب، خدمات مشاورهای، هزینه حمل و نقل، هزینه انبارداری، هزینه بستهبندی، هزینه فرآوری و … ) و نیز به تبع آن برقیمت محصولات بخش کشاورزی اثر خواهد گذاشت. به عبارت دیگر حذف یارانه سوخت و حاملهای انرژی از کانالهای بسیار متعددی بر بخش کشاورزی اثرگذار بوده و زنجیرهای از تغییرات (علی و معلولی ) را ایجاد میکند که اندازهگیری آنها به سادگی امکان پذیر نیست. ثانیا به دلیل اینکه ایران از منابع غنی گاز و نفت برحوردار بوده و قیمتها در سایر بخشها نیز تحریف شده است لذا محاسبه هزینه واقعی تولید انرژی هم به سادگی امکان پذیر نیست. مثلا پائین بودن قیمت گاز طبیعی، پائین بودن دستمزد، دولتی بودن تاسیسات تولیدی و… ثالثا به خاطر نوسانات شدید قیمت نفت خام.کشور ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گازوئیل در دنیا میباشد، اما با توجه به افزایش جمعیت و نیاز بالای کشور به این سوخت، در سالهای اخیر اقدام به واردات این محصول شده است. از آنجایی که میانگین قیمت وارداتی گازوئیل 43/0 دلار در سال 1387 بوده است ، لذا قیمت وارداتی به عنوان قیمت سایهای گازوئیل در نظر گرفته شد. با توجه به نرخ ارز واقعی محاسبه شده، این قیمت 25/7064 ریال برای هر لیتر میباشد.
4-5-1-10 حمل و نقل
کرایه هر تن -کیلومتر طی شده بار برای استان مازندران در سال 1387 بربر با 385 ریال بوده است . برای محاسبه قیمت سایهای حمل و نقل باید یارانه گازوئیل از آن حذف گردد. برای این منظور فرض شده است که برای هر تن -کیلومتر به طور متوسط 025/0 لیتر گازوئیل مصرف می‏شود. لازم به ذکر است که اختلاف قیمت گازوئیل (یارانهای و سایهای) در محاسبات مد نظر قرار گرفته است (مهرابیبشرآبادی، 1384). با احتساب قیمت یارانهای 165 ریال برای هر لیتر گازوئیل، قیمت سایها ی حمل و نقل(هر تن -کیلومتر) عبارت از 6/176 ریال بعلاوه87/380 ریال (کسر 125/4 ریال به خاطر گازوئیل یارانه ای است) خواهد بود. واضح است که در این محاسبه، قیمت (هزینه) راننده، وسیله نقلیه و تعمیر و نگهداری در محاسبه قیمت سایهای حمل و نقل معادل قیمت بازاری آن در نظر گرفته شده است. به عبارت دیگر فرض بر این است که قیمت (هزینه) راننده، وسیله نقلیه و تعمیر و نگهداری در بازار رقابتی تعین میگردد. برای محاسبه هزینه حمل و نقل، متوسط فاصله 1300 کیلومتر برای استان مازندران (تا مرز) در نظر بوده است. در نتیجه ارزش کرایه هر تن -کیلومتر طی شده بار برای استان مازندران در سال 1387 بربر با 47/557 ریال بوده است.
4-5-1-11 محصول
برای محاسبه قیمت سایهای محصولات مورد بررسی در این مطالعه، از قیمت سیف بعلاوه هزینهی حمل و نقل استفاده شده است. نتایج حاصل از محاسبه قیمت سایهای محصولات مورد بررسی با لحاظ کردن هزینهی سایهای حمل و نقل آنها تا شهرستان ساری در جدول 4-18 ارائه شده است.
جدول 4-18: محاسبه ارزش سایهای هر کیلوگرم از محصولات مورد بررسی
در شهرستان ساری در سال 1387
نام محصول قیمت به دلار(کیلوگرم) قیمت به ریال (کیلوگرم) ارزش سایهای
سویا2 493/0 5/8110 6/8834
کلزا 413/0 02/6796 12/7520
گندم1 235/0 9/3845 4600