استان آذربایجان شرقی

در سال 1359 با فرمان بنیانگذار جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی «شورای عالی انقلاب فرهنگی» به منظور سیاستگذاری در امور فرهنگی کشور تشکیل شد. ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی با رئیس جمهور است و روسای دو قوه دیگر یعنی مقننه و قضائیه، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از اعضای ثابت آن می‌باشند. عزل و نصب اعضای این شورا به وسیله رهبر انقلاب اسلامی صورت می‌گیرد. از ابتدای شکل‌کیری این شورا برخی شخصیت‌های جامعه روحانیت مبارز در این شورا عضو بوده‌اند. در دوره‌های سوم و چهارم ریاست جمهوری که مقام معظم رهبری در آن زمان عضو شورای جامعه روحانیت نیز بود، ریاست این شورا را عهده‌دار بود. در دوره پنجم و ششم ریاست جمهوری که آیت الله هاشمی رفسنجانی دیگر عضو موسس و برجسته جامعه روحانیت مبارز رئیس جمهور ایران اسلامی بود، همچنین ایشان در دوره‌های اول و دوم مجلس که ریاست مجلس را عهده‌دار بود، عضو ثابت آن شورا بود. حجه‌الاسلام ناطق نوری نیز که در دوره‌های چهارم و پنجم مجلس ریاست شورای اسلامی را عهده‌دار بود، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بود. آیت الله یزدی نیز در زمان ریاست خود بر قوه قضائیه، در شورای عالی انقلاب فرهنگی عضویت داشت.
علاوه بر این در آن زمان و در حال حاضر نیز تعدادی از اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت نظیر آیت‌الله موحدی کرمانی و حجه‌الاسلام سیدرضا تقوی با انتخاب از سوی مقام معظم رهبری به عنوان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در این شورای سیاستگذاری به انجام خدمت پرداخته‌اند. علاوه بر این افرادی از برخی تشکل‌های همسو نظیر دکتر جاسبی از جمعیت موتلفه اسلامی که ریاست دانشگاه آزاد اسلامی را عهده‌دار بودند، عضو این شورا بودند. در ضمن تا دوم خرداد 1376 دو عضو ثابت این شورا یعنی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و فرهنگ و آموزش عالی در دولت آقای هاشمی رفسنجانی نیز از تشکل‌های همسو با جامعه روحانیت بوده‌اند(کردی، 1386: 175).
در مجموع از زمان شکل‌گیری این شورا تا دوم خرداد 1376 جامعه روحانیت مبارز از نفوذ بالایی در شورای عالی انقلاب فرهنگی برخوردار بوده است که با در اختیار قرار گرفتن ریاست این شورا توسط سیدمحمد خاتمی از اعضای شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز و انتخاب وزرای هر دو وزارتخانه متولی امور فرهنگی از منتقدین جامعه روحانیت، نفوذ این تشکل روحانی در شورای عالی انقلاب فرهنگی کاهش یافت. گر چه برخی از اعضای جامعه روحانیت و تشکل‌های همسو با آن جزو اعضای متغیر این شورا می‌باشند.
12- حوزه‌های علیمه
برخی از اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز جزو مدرسین مدارس علوم اسلامی و برخی نیز جزو مؤسسین یا مدیران مدارس علمیه در سطح شهر تهران و قم می‌باشند.
آیت‌الله مهدوی کنی دبیر کل جامعه روحانیت مبارز مدیر حوزه‌ علمیه مروی تهران، آیت‌الله محمد یزدی رئیس جامعه مدرسین حوزه علیمه قم، آیت‌الله عمید زنجانی (ایشان در سال 1390 درگذشتند) مدرس و مدیر مدرسه علمیه لرزاده در میدان خراسان تهران، آیت‌الله محسن مجتهد شبستری مدیر مدرسه علمیه غرب تهران، آیت‌الله امامی کاشانی مدیر و مدرس حوزه علمیه سپهسالار تهران، حجه الاسلام دروازه‌ای مدرس مدرسه علمیه مروی و مدرسه علمیه شیخ عبدالحسین بازار ناصر خسرو تهران و حجه‌الاسلام عبدالمقیم ناصحی مدیر کل اجرایی جامعه روحانیت مبارز نیز مسئول مدرسه علمیه المهدی تهران می‌باشند.
همسویی و اشتراک مواضع مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه روحانیت مبارز در اکثر مواقع میزان محسوسی از نفوذ جامعه روحانیت در مدارس علمیه را در مقایسه با مجمع روحانیون مبارز ایجاد کرده است. گر چه مشخص کردن سطح دقیق این نفوذ نیازمند نظر سنجی‌های دقیق و اطلاعات متقن می‌باشد، اما همسویی و همفکری طلاب علوم اسلامی با مواضع جامعه روحانیت مبارز در مناسبت‌های مختلف این نفوذ را به اثبات می‌رساند. نیز همراهی و حمایت اکثریت اساتید و طلاب‌ حوزه‌های علمیه از نامزدی حجه‌اسلام و المسلمین ناطق نوری در جریان انتخابات هفتمین دوره ریاست جمهوری، دلیل واضحی بر این مدعاست(سلیمی بنی؛ مظفری، 1388: 192).
13- دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
تعدادی از اعضای جامعه روحانیت مبارز کرسی استادی و ریاست برخی از مراکز آموزش عالی در سطح شهر تهران را به خود اختصاص داده‌اند. آیت‌الله مهدوی کنی دبیر کل جامعه روحانیت مبارز، ریاست دانشگاه امام صادق (ع)، آیت‌الله امام کاشانی ریاست مدرسه عالی شهیدمطهری، آیت‌الله انواری مدرس دانشگاه امام صادق (ع) آیت‌الله عمید زنجانی رئیس و استاد دانشگاه تهران (ایشان فوت شده اند)، آیت‌الله سیدهاشم حمیدی استاد دانشگاه امام صادق (ع)، حجه‌الاسلام مصباحی ریاست مرکز تحقیقات اسلامی سپاه و دانشکاه الهیات دانشگاه تهران و معاونت پژوهش دانشگاه امام صادق و حجه‌الاسلام علم‌الهدی استاد و قائم مقام دانشگاه امام صادق بوده‌اند.
علاوه بر این، دکتر جاسبی از تشکل‌های همسو با جامعه روحانیت مبارز ریاست دانشگاه آزاداسلامی را برای نزدیک به 3 دهه بر عهده داشت. گفتنی است جامعه اسلامی دانشجویان یکی از تشکل‌های همسو با جامعه روحانیت مبارز در سطح دانشگاه‌های کل کشور پا به پای تشکل‌ رقیب خود، یعنی انجمن اسلامی دانشجویان (دفتر تحکیم وحدت) به انجام فعالیت مشغول می‌باشد. ضمن آن که تشکل بسیج دانشجویی از جهت دیدگاه و عملکرد سیاسی با جامعه روحانیت مبارز قرابت فکری و عملی زیادی دارد.
14- نماز جمعه و نمایندگی ولی فقیه در استان‌ها
یکی از مکان‌های تأثیرگذار بر مردم در نظام جمهوری اسلامی، تریبون‌های نماز جمعه و جایگاه‌های نمایندگی ولی‌فقیه در استان‌ها می‌باشد. اعضای جامعه روحانیت مبارز که عموماً از علمای بزرگ روحانی و شخصیت‌های طراز اول انقلاب اسلامی هستند، از بدو پیروزی انقلاب تاکنون در این جایگاه‌های مقدس در امر تبلیغ دین و حفاظت و حراست از ارزش‌های انقلاب اسلامی به انجام وظیفه پرداخته‌اند.
از اعضای فعلی جامعه روحانیت مبارز، آیت‌الله موحدی کرمانی بعد از شهادت آیت‌الله اشرفی اصفهانی، مدتی امام جمعه کرمانشاه و نماینده امام در این استان بوده است. همچنین به مدت چندین سال حجه‌الاسلام سیدرضا تقوی امام جمعه شهرکرد و نماینده امام در استان چهارمحال و بختیاری و حجه‌الاسلام عبدوس نیز امام جمعه شهرهای سبزوار و کرج بوده‌اند. امامت جمعه در شهر کرج را در حال حاضر حجه الاسلام والمسلمین کازرونی برعهده دارد.
حضرات آیات هاشمی رفسنجانی «ایشان بعد از 1388 در این جایگاه حاضر نشدند»، امامی کاشانی و یزدی نیز از زمان حضرت امام، امام جمعه موقت تهران بوده‌اند. علاوه بر این طی یکی دوسال اخیر به ترتیب آقایان مهدوی کنی و محسن مجتهد شبستری نیز از سوی مقام معظم رهبری به سمت امامت موقت جمعه شهر تهران و امامت جمعه تبریز و نماینده ولی‌فقیه در استان آذربایجان شرقی منصوب شده‌اند. همچنین حجه‌الاسلام والمسلمین سیدرضا تقوی عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز از سوی مقام معظم رهبری به عنوا دبیر دبیرخانه ائمه جمعه سراسر کشور منصوب شده است.
باید توجه داشت که جامعه روحانیت مبارز به غیر از استان تهران در سایر استان‌ها و شهرستان‌های کشور دفتر و شعبه‌ای ندارد اما با ائمه جمعه استان‌ها و شهرستان‌های کشور به مناسبت‌های مختلف دارای ارتباط، هماهنگی و همفکری‌هایی هست. همسویی، مواضع مشترک و حمایت قریب به اتفاق ائمه جمعه سراسر کشور از نامزدی حجه‌الاسلام والمسلمین ناطق نوری که کاندیدای جامعه روحانیت در انتخابات هفتمین دوره ریاست جمهوری در خرداد 1376 بود، این مطلب را به وضوح مورد تأیید قرار می‌دهد(همان: 194).
جدول شماره(1): مسئولیت‌های اعضای شورای مرکزی روحانیت مبارز در شورای انقلاب از دی‌ماه 1356 هـ.ش تا پایان فعالیت آن
ردیف نام و نام خانوادگی مسئولیت زمان تصدی ملاحظات
1 آیت‌الله دکتر سیدمحمد بهشتی عضو مؤسس و مؤثر 22 دی 1357 تا پایان فعالیت
2 آیت‌الله هاشمی رفسنجانی عضو مؤسس و مؤثر 22 دی 1357 تا پایان فعالیت
3 آیت‌الله موسوی اردبیلی عضو مؤسس و مؤثر 22 دی 1357 تا پایان فعالیت در آن زمان آیت‌الله موسوی اردبیلی از اعضای مؤسس و عضو شورای مرکزی روحانیت مبارز بود
4 حجه‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدجواد باهنر عضو مؤسس و مؤثر 22 دی 1357 تا پایان فعالیت
5 آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی عضو مؤسس و مؤثر 22 دی 1357 تا پایان فعالیت
6 آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای عضو مؤسس و مؤثر 22 دی 1357 تا پایان فعالیت آن زمان مقام معظم رهبری جزء بنیانگذاران و عضو شورای مرکزی روحانیت مبارز بود.
7 آیت‌الله مرتضی مطهری رئیس شورای انقلاب 22 دی 1357 تا 12اردیبهشت58 12 اردیبهشت 1358 توسط گروهک تروریستی فرقان شهید شد.