ارزش افزوده اقتصادی

بنابراین از لحاظ نظری ارزش یک شرکت در هر تاریخ معین تابعی از انتظارات بازار سرمایه نسبت به ارزش افزوده اقتصادی سالهای آینده است. از این رو هدف مدیریت بایستی حداکثر نمودن ارزش افزوده اقتصادی و رشد آن باشد. تا بتواند از این مسیر بر عملکرد خود و ارزش شرکت بیافزاید.
کاربرد دیگر ارزش افزوده اقتصادی در تعیین میزان ارزش افزوده بازار ایجاد شده توسط مدیریت شرکت است. ارزش افزوده بازار مقیاسی خارجی جهت ارزیابی عملکرد و تبلور دیدگاه بازار سرمایه نسبت به ارزش شرکت است. افراد حرفه ای ارزش افزوده بازار را بهترین مقیاس خارجی اندازه گیری عملکرد مبتنی بر ارزش می دانند. ارزش افزوده بازار عبارت است از تفاوت بین ارزش بازار شرکت (شامل سهام و بدهی ها) و مجموع سرمایه اولیه به کار گرفته شده در شرکت (بریگام و همکاران، 1382). به عبارتی:
(2- 30)
(2- 29)

(2- 31)
با جایگذاری رابطه (2-28 ) در معادله (2-30) خواهیم داشت:
(2- 32)

رابطه فوق بدان معنی است که ارزش افزوده بازار تابعی از انتظارات بازار سرمایه نسبت به میزان ارزش افزوده اقتصادی سالهای آینده است. به زبان دیگر از دیدگاه بازار سرمایه ارزش افزوده اقتصادی منبع و سرچشمه ثروت آفرینی برای سهامداران است (بریگام و همکاران ،1382).
مشاهده می شود که بین ارزش افزوده بازار و ارزش افزوده اقتصادی یک رابطه وجود دارد؛ اما باید توجه کرد که این رابطه یک رابطه مستقیم نیست. اگر شرکتی تاریخچه بلند بالایی از ارزش افزوده اقتصادی منفی داشته باشد در آن صورت احتمال دارد که ارزش افزوده بازار نیز منفی شود و اگر شرکت تاریخچه بلند بالایی از ارزش افزوده اقتصادی مثبت داشته باشد، ممکن است که ارزش افزوده بازار هم مثبت شود. به هر حال قیمت سهام که عنصر اصلی محاسبات ارزش افزوده بازار است، بیشتر به عملکرد مورد انتظار آتی، و نه عملکرد گذشته بستگی دارد. از این رو شرکتی که تاریخچه بلند بالایی از ارزش افزوده اقتصادی منفی داشته باشد، می تواند دارای ارزش افزوده بازار مثبت باشد؛ البته با فرض آنکه سرمایهگذاران انتظار داشته باشند که در آینده تغییرات اساسی رخ دهد (بریگام و همکاران، 1382). ارزش افزوده بازار صرفاً زمانی که نرخ بازدهی ناشی از سرمایه گذاری بیشتر از نرخ هزینه سرمایه باشد، افزایش خواهد یافت.
ارزش افزوده بازار منفی بدان معنی است که از دیدگاه بازار سرمایه، ارزش دارایی ها و سرمایه گذاری های انجام شده توسط مدیران کمتر از ارزش سرمایه ای است که از طرف بازار سرمایه در اختیار آنها قرار گرفته است. به بیانی دیگر ارزش بازار واحد تجاری کمتر از ارزش سرمایه ای است که در آن واحد اقتصادی سرمایه گذاری شده است؛ یعنی مدیران ثروت ها را ضایع نموده اند. برای ارزیابی شرکت، ارزیابی مدیریت، تعیین پاداش مدیران و تهیه طرح های انگیزشی معمولاً ارزش افزوده اقتصادی به دو دلیل از ارزش افزوده بازار مفیدتر است (بریگام و همکاران، 1382):
ارزش افزوده اقتصادی نشان دهنده ارزش افزوده ایجاد شده طی یک سال به خصوص است، در حالی که ارزش افزوده بازار نشان دهنده عملکرد شرکت در طول عمر فعالیت واحد تجاری است، که ممکن است مربوط به زمانی شود که مدیران کنونی هنوز به دنیا نیامده باشند.
ارزش افزوده اقتصادی را می توان در مورد یکایک واحد ها و بخش های مستقل یک شرکت بزرگ به کار برد، در حالی که ارزش افزوده بازار فقط برای کلیت شرکت به عنوان یک واحد مستقل قابل محاسبه است.
یکی دیگر از کاربردهای ارزش افزوده اقتصادی تعیین پاداش مدیریت شرکتها است، زیرا ارزش افزوده اقتصادی قادر است واقعیت های اقتصادی مؤسسات را آشکار سازد و تا حدود زیادی منافع مدیران و سهامداران را همسو نماید. زمانی که میزان پاداش مدیریت وابسته به بهبود سطح ارزش افزوده اقتصادی باشد، مدیریت در جهت بهبود ارزش افزوده اقتصادی تلاش خواهد نمود که منجر به افزایش ارزش شرکت و ثروت سهامداران خواهد شد. امروزه ارزش افزوده اقتصادی به عنوان یک مبنا برای اجرای سیستم انگیزشی مدیران مطرح است که می تواند رفتار مدیران را با منافع سهامداران همسو نماید. به عبارتی در این طرح ها مدیران به همان شیوه ای که سهامداران شرکت را ارزیابی می کنند، ارزیابی خواهند شد (بریگام و همکاران ، 1382).
2-4-9) راههای افزایش ارزش افزوده اقتصادی
همانطور که در رابطه (2-1) بیان شد، ارزش افزوده اقتصادی به شرح ذیل محاسبه می شود:
EVA=NOPAT –Capital charges
از طرفی نرخ بازده خالص داراییها از رابطه زیر به دست میآید:
(2- 33)

(2- 34)
(2- 35)